Prawdziwa nadzieja dla świata rodzi się w naszych sercach i potrzebujemy wewnętrznej pracy i zewnętrznych wyznań, żeby ją stamtąd wydobyć i żeby stała się w nas na nowo żywa.

Гальшка і Таємничий Слоїк Перевтілень Дві пір’їнки Гальшка вже майже засинала, коли її рука зсунулася по боковині ліжка й торкнулася гладкої скляної поверхні. Він там був, як і кожного вечора. Прихований від очей усіх домочадців, Таємничий Слоїк Перевтілень стояв собі спокійнесенько біля лівої ніжки ліжка Гальшки, поруч блакитної подушки та світлої голівки на ній. У тій голівці було дуже багато думок. Завжди. Їх не можна було побачити, і добре, бо нічого доброго з цього б не вийшло, якби, наприклад, вчитель з польської побачив, про що вона думала час лекції, або якби сусідка побачила, що Гальшка про неї думає. Пальці Гальшки почали легенько стукати по поверхні слоїка і, майже як кожного вечора, вистукали мелодію того єдиного речення: «мо-же-о-дин-ма-лень-кий-ков-то-чок?». І одразу це речення вистукалося знову, але вже без знака питання і трохи швидше: «може-один-маленький-ковточок». Рука Гальшки потягнулася до слоїка, і в її животі з’явився ледь відчутне збентеження, яке вона уявляла собі у вигляді маленької пташки, що іноді прокидається в животі й тріпоче крильцями, не в змозі вибратися назовні. Гальшка не знала, що було всередині слоїка. Вона також не знала, що станеться, коли зробить Один Маленький Ковточок. Це було трохи схоже на те, що відбудеться наступного дня, ніколи не було відомо, що може трапитися. Але з Таємничим Слоїком Перевтілень це «невідоме» було ще більшим. Пташка тріпотіла в її животі, і Гальшка, майже як і кожного вечора, піднесла слоїк, міцно примружила очі… й зробила один маленький ковточок. «Ти чула?» запитав тато Гальшки її маму, яка сиділа поруч у вітальні, — «Знову якесь шарудіння». «Це, мабуть, та мишка, — відповіла мама й позіхнула. «Вона мені навіть подобається. Може ми придумаємо для неї якесь ім'я? І, будь ласка, не кажи мені про отруту! Я не хочу про це чути». Цього останнього речення Гальшка вже не чула. Вона здіймалася в повітрі. В повітрі! На якусь мить нею заволодів страх через те, що впаде, але якась сила несла її у глибину ночі. Раптом вона побачила, що ця сила – її власні крила: вона була птахом! Хоча ще не знала яким. Круком? Голубом? Сорокою? Гальшка відчувала, що її тіло занадто кругле, тож не могла бути сорокою. Найбільш дивовижним було те, що їй зовсім не потрібно було вчитися літати – Таємничий Слоїк Перевтілень, як завжди,  дарував їй всілякі вміння. Тепер, наприклад, вона чудово бачила в темряві, наче якийсь смартфон у нічному режимі. Озирнулася навколо й побачила, що летить біля свого будинку. Лине в нічному, холодному повітрі, над брамою, вхідний код до якої їй не потрібно було пам’ятати, адже вона була птахом; над гаражами, де спали машини, усі чорні; між балконами, бо в її районі всі мешканці мали балкон, на якому ставили горщики з квітами. Пролітаючи біля якогось вікна, вона побачила, ким СПРАВДІ тепер була… Совою! Гальшка знала, що сови дуже розумні, тому відразу почала розв'язувати математичні рівняння: 15 х 23? 1236 - 539?  Але не почула жодної відповіді. Мабуть, це якась інша мудрість. Наприклад, здатність дуже добре бачити. І швидко зрозуміла, що її мудрість полягає саме в цьому – вона бачила предмети, розташовані на дуже великій відстані. Щоб перевірити, наскільки вони далеко, залетіла на балкон з великим плетеним кріслом, спинка якого була схожа на павиний хвіст – таке, яке, за словами мами, вони собі колись куплять, коли маму переведуть на вищу посаду. На балконі сиділа її однокласниця Анка, найменш улюблена серед усіх інших. Гальшку дратували її пухнасті светри за п’ятсот злотих і нескінченні хвастощі про те, де вона була на канікулах і куди поїде на наступні, а до того ж як невимушено й цілком гарно співала пісні Ріанни під час перерви. А потім хлопці з класу просили її, щоб обов'язково взяла участь у телевізійному шоу «Mam talent!», а вона у відповідь лише сміялася, голосно і довго. Але тепер Анка сиділа на балконі навпочіпки, навіть не в тому кріслі, а в самому кутку, на якійсь потертій подушці. Сиділа і плакала. Гальшка зніяковіла, ніколи раніше не бачила, щоб Анка плакала. Гальшка намагалася відчути зловтішну насолоду – катюзі по заслузі, але не вдалося, тим паче, що вона ж була Совою, і до того ж мудрою. Анка плакала і витирала свій зашмарканий ніс рукавом блузи з кониками. Раптом Гальшка почула дуже дивний звук, якийсь скрип, лемент і, що ще дивніше, зрозуміла, що це вона сама видає ці звуки, схожі на якесь співчуття або співплач. Анка підвела голову, а її очі стали майже такими ж круглими і великими від здивування, як у Гальшки-Cови, хоча й не такими великими – Гальшка  щойно пригадала з лекції біології, що очі сови здаються такими великими через співвідношення їх розміру до решти тіла, і якби в людини були такі очі, їх розмір сягав би розміру баскетбольного м’яча. Очі Анки, зовсім мокрі й без косметики (вона ніби нею не користується, але насправді користується), тепер дивилися на Гальшку-Сову великими, здивованими очима. Сова! – прошепотіла Анка, але так, ніби скрикнула пошепки. Сова! А потім почала ще дужче плакати, і Гальшка-Сова знову заугукала, хоча зовсім цього не хотіла, а її ніби-слова перетворилися в чудернацький совиний плач. Раптом балконні двері відчинилися, і Гальшка-Сова побачила голову Анкиної мами. Знову сидиш у телефоні. Зіпсуєш мозок. За п'ять хвилин щоб була в ліжку! — сказала й одразу повернулася в кімнату. Щойно вона зникла, дівчата знову затягнули свою дивацьку ніби-пісню, ніби-плач. Анка! — угукала Гальшка, хоча й не розуміла, що саме хоче сказати. Сова! — повторювала, схлипуючи Анка, приспівом. Жодну з них нічого не дивувало, і все це було схоже на невисловлену приязнь. А тимчасом у вітальні за балконними дверима вже світилася лише нічна лампа, хоча Гальшці-Сові навіть і це світло не було потрібне, щоб своїми совиними очима, як баскетбольний м’яч, бачити у напівтемряві маму Анки, яка сиділа за столом з ноутбуком, переглядала електронну пошту, час від часу заперечливо крутила головою, а потім вставала, щось мішала на плиті, куштувала і знову кивала головою, схвально. Минуло вже понад п'ять хвилин, але Анка так і сиділа в кутку балкона. Гальшку охопило нестримне бажання її втішити, коли прилетів горобець і сів на край горщика з геранню. Гальшка, несподівано для себе, звернулася до нього — Привіт, можеш мені допомогти чимось порадувати цю дівчинку? Вона не знала, якою мовою розмовляє, людською чи совиною, але горобець глипнув на неї з пташиним зрозумінням і почав цвірінькати — Анка, Анка, подружка! Гальшка не була впевнена, чи це була людська, чи  пташина мова, але Анка, яка протягом останніх хвилин сиділа нерухомо, підібгавши ноги й поклавши голову на сплетені руки, підвела голову, а на її сумному обличчі з'явилося сум'яття і ледь помітна посмішка. Останнім часом на лекціях математики було про відсотки і Гальшка подумала, що це 50% смутку, 40% здивування і 10% посмішки. Принаймні щось! — пробурмотіла чи угукнула собі під ніс Гальшка, зовсім забуваючи про те, що не любить Анку. Її совине серце прагнуло, щоб цієї усмішки було більше ніж смутку. Хоча Гальшка й не знала, чому Анка плаче, але вона мала такий самий вираз обличчя, як  брат Гальшки, Іполіт, коли плакав, а Гальшка його обожнювала. І тепер у неї в голові все перемішалося: хто Сова, хто Гальшка, хто Анка, а хто Іполит, і якою мовою цвірінькає горобець. А ще вона згадала, як Анка колись вихвалялася, що була на канікулах у країні, де над самою головою літають райські птахи, а їй ніхто не вірив, крім хлопців, які вірили їй завжди, навіть якщо це були неперевершені дурниці. Кожного разу, коли Анка розповідала про цих птахів, її очі сяяли справжнім світлом, таким, що з'являється в очах усіх, хто говорить правду, бо це світло не може бути удаваним. Отже, – роздумувала Гальшка, вже цілком поглинена прагненням якось порадувати Анку, – якби сюди прилетів такий райський птах, вона би неодмінно втішилась! Горобче, — звернулася вона до горобця горобчиною мовою, яку, в чому тепер була переконана, вона просто звідкись знала, — Чи серед твоїх знайомих є якісь райські птахи? Горобець дзьобнув засушений лист салату, що сумно звисав з горщика.  Цілком ймовірно. Адже це моя родина. Гальшці аж дух перехопило від враження. Райські птахи або дивоптахові – це родина лісових птахів, що належить до ряду горобцеподібних, — цвірінькнув горобець одноманітним голосом лектора, схожим на той, яким вчитель історії диктував дати боїв, а Франек, що сидить з Анкою за однією партою, від цієї монотонності заснув і почав голосно хропіти. А можеш їх покликати? — перебила горобця Гальшка, відчуваючи, що лекція може затягнутися надовго. За умови, що дасиш мені одну зі своїх пір’їнок, — промовив горобець, — Я бачу, що ти маєш Чарівну Силу. Ти сяєш Силою, — додав він таким звичайним голосом, наче перераховував, що треба купити на вечерю. Гальшка не мала часу обміркувати, чи все це має сенс, чому пір'їна, звідки взялася ця сила і таке інше. Вона швиденько висмикнула свою пір’їнку і віддала горобцю, а він схопив її і з затисненим дзьобом сказав: А тепер потрібен вітер, дуже сильний! Гальшка знову не розуміла, що відбувається, але дмухнула щосили. Здійнявся сильний вихор. Анка натягнула на голову капюшон і ще міцніше зіщулилася. У повітря злетіли поліетиленові пакети, які хтось кинув на газон, останні листочки берези, що росла біля сміттєвого бака, і лист, який Гальшка написала одному хлопцеві, а потім зім’яла в кульку і викинула у смітник, по дорозі до школи. Все закружляло в повітрі несподівано теплим, блискучим  сяйвом, а Гальшка вже не мала жодних сумнівів, що в одному маленькому ковтку, який вона випила того вечора, було щось більше, ніж просто перевтілення в Сову, що, зрештою, також було дивовижним. Гальшка відчула, що навіть якщо вона й не розуміє, звідки в неї взялася ця сила і що саме вона робить, чудово було просто знати, що можеш більше, ніж це можливо. І вона вирішила пам’ятати про це якомога довше. Раптом вітер вщух, а на поруччі балкона сиділи рядком одинадцять райських птахів. Перед ними, на металевому столику, як диригент перед оркестром, вмостився горобець, а птахи неначе чекали його сигналу. Горобець махнув пір’їнкою Гальшки-Сови, яку він не випустив зі свого дзьоба навіть під час буревію, і райські птахи – зовсім не схожі на горобця – почали свій дикий концерт. Анка, Анка, подружка, – співали вони навперебій, а Гальшка була здивована, чому вони повторюють один і той же рядок без кінця і краю, могли б, зрештою, додати ще щось, вмить пригадала, як колись їй було дуже сумно, мама підійшла до неї, сіла на край ліжка, гладила її по голівці і довго повторювала: Гальшко, Гальшко, донечко, і саме це тоді дуже допомогло. Анка підвела голову, і тепер на її обличчі вже не було смутку, а лише трохи великого здивування і дуже багато захоплення. Її очі сяяли так само, як і тоді, коли вона розповідала про свої канікули. І саме тоді, зовсім нехотячи, Гальшка пчихнула — і знову здійнявся сильний вітер. Цього разу він підняв у повітря й саму Гальшку-Сову: потужний, темно-синій вихор поніс її додому, і коли вона розплющила очі, знову лежала у своєму ліжку. Під подушкою вона знайшла дві пір’їнки – оранжеву і блакитну. Гальшка сховала знахідку між сторінками підручника з польської мови, а в школі, на перерві, коли Анка вийшла з класу, крадькома поклала в її пенал оранжеву пір’їнку.  

Cyfrowa przestrzeń błyskawicznie wkracza do gabinetów terapeutów. I nie chodzi tu jedynie o spotkania z klientem na odległość. Wizyty online od czasów pandemii stały się standardem, mimo początkowego sceptycyzmu. Przed nami kolejna cyfrowa rewolucja — tym razem połączy pracę specjalistów z aplikacjami mobilnymi dla pacjentów. Przebadane i certyfikowane aplikacje mogą demokratyzować dostęp do opieki, przyspieszać efekty leczenia, a także zwiększać świadomość profilaktyki. Już dziś w niektórych krajach aplikacje są refundowane w ramach recept.

Czas trwania: 19.11.2022–5.3.2023 Otwarcie: 18.11.2022, godz. 18 Kurator: Maria Anna Potocka Koordynatorka: Renata Zawartka

Masz czasami wrażenie, że twoje dziecko robi ci na złość? Żadne rozmowy, tłumaczenia, nagrody czy zachęty nie działają, gdy próbujesz nakłonić je do współpracy?

Czy naprawdę tak trudno spotkać dojrzałego i odpowiedzialnego mężczyznę? Czy rzeczywiście mamy do czynienia z kryzysem męskości? Jakimi prawami rządzi się świat wirtualnych randek? Tak wiele pytań pojawia się w momencie, kiedy kobiety zastanawiają się nad tym, jak znaleźć właściwego partnera. Z pomocą przychodzą Alina Adamowicz oraz Justyna Moraczewska, autorki bestsellerowego „Superzwiązku”, które w swoim nowym poradniku „Superfacet” przyglądają się męskiemu światu i z szerszej perspektywy patrzą na relację z mężczyznami.

Książka posiada charakter interdyscyplinarny. Jej Autorami są specjaliści w zakresie prawa kryminologii oraz pedagogiki i resocjalizacji, na co dzień w swoich badaniach i działaniach zawodowych podejmujący m.in. temat ochrony praw dziecka. Redaktorami naukowymi są eksperci w zakresie psychologii, psychoterapii oraz socjologii prawa, pracujący jako terapeuci, badacze, biegli sądowi oraz urzędnicy państwowi. Specjalizują się oni w temacie prewencji, edukacji oraz ochrony małoletnich przed przemocą, w tym przemocą seksualną. Szczegółowe informacje: www.ksiegarnia.difin.pl.  

Idę czytać do wanny – nie z wygody, ale z zagonienia. Planuję się ukryć w łazience przed mężem i dziećmi i złapać (mały) oddech. Wiadomo, że w łazience można się nie tylko ukryć, ale i zachować godność, udając konieczność przeprowadzenia skomplikowanych zabiegów higienicznych. No więc wanna jest moim szampanem i truskawką z czekoladą, ale bez wyrzutów sumienia. Jest już późno, nikt nie powinien mieć żadnych potrzeb koniecznych do zrealizowania tu i teraz. Zamierzam czytać w wannie również z innego powodu – podobno w kąpieli nie można zasnąć, więc może uda mi się trochę podgonić lekturę. 

Kiedy pada hasło „podróż w głąb siebie”, pewnie przychodzi Ci na myśl wspaniała podróż, podczas której ma się nieograniczony czas na poszukiwanie wewnętrznej siły, która wzmacnia w człowieku poczucie szczęścia. Może to sztuka umiejętności harmonijnego życia? Może opowieść o odzyskaniu mocy sprawczej i świadomym kreowaniu wokół siebie przychylniejszej rzeczywistości? Ta podróż jest procesem – trwa. Dla jednych jest bardziej świadoma, dla innych mniej. Dobra wiadomość jest taka, że można ją odbyć blisko, bez drogich biletów i wspaniałej scenerii. Na własnej kanapie. Wydarza się wszędzie. Nawet w zatłoczonym autobusie. Nie ma w tym jakiegoś specjalnego sacrum. W zasadzie potrzebujemy do tego tylko: czasu, ciekawości i dostępu do swojej wrażliwości. Problem w tym, że wielu z nas ma ciekawość i wrażliwość głęboko „zamurowaną”. Nie pozwalamy sobie czuć delikatnych pokładów w sobie. Nie dziwię się temu. Dziś świat jest trudny. Ludzie mówią, że przestali słuchać, a nawet czuć. Nie chcą przetwarzać informacji ze świata, ale zdarza się, że nagle płaczą, współczują i trudno jest im pozbierać się emocjonalnie. Łzy leją się, jakby stali nad studnią bez dna. Może właśnie nieświadomie taką podróż odbywają… Podróż zastępcza do świata innych Wielu z nas woli odcinać się od tego, co w nas delikatne, czułe, ciche. Biegniemy przez życie bez uwagi, unikamy bycia „tu i teraz”, nie słysząc własnych myśli. Czy zdarzyło Wam się kiedyś włączyć serial na którejś z platform, by odbyć podróż w głąb świata bohaterów opowieści, byleby tylko przestać się martwić? Byleby tylko odciąć sobie dostęp do tego, co w danej chwili zaprząta umysł? Czy trwało to sześć odcinków bez przerwy?… Wszyscy dziś mamy swoje sposoby na to, by uciekać od siebie samych. Wybieramy się w zastępcze podróże, byle nie myśleć o sobie. Pokonujemy nieswoje problemy, tropimy psychopatów, chodzimy do łóżka z przystojniakami, zamiast zrobić trzy oddechy i zastanowić się: „Co tak naprawdę czuję teraz?”. Podróż zaczyna się od ciekawości W zasadzie podróżowanie w głąb siebie zaczyna się już we wczesnych latach życia. Od dziecięcej ciekawości. Dziś jako dorośli odbywamy tę wędrówkę, kiedy pytamy siebie: „Dlaczego się tak czuję?”, „Dlaczego płaczę?” albo „Dlaczego jestem zły?”. Taka wycieczka może być czasem bardziej ekscytująca niż weekend w romantycznym Paryżu. Owszem, może się okazać mniej komfortowa. Bo nagle odkrywasz, że złość, którą wyładowałeś po powrocie z pracy na syna, tak naprawdę powinna być skierowana na szefa w pracy. Albo że płaczesz nie z powodu rozjechanego na ulicy kota, ale dlatego, że czujesz się do bólu samotna. Jednak my, ludzie w zasadzie nie mamy wyjścia. Jeśli chcemy żyć pełnią – musimy czasem zaryzykować i wybierać wewnętrzne podróże w głąb swoich emocji. Bez nich będziemy żyć jak dzieci we mgle. Podróż w obronie siebie „Odwaga i wrażliwość, to w zasadzie to samo” – powiedziała Brené Brown, amerykańska psycholożka. Ona nie widzi „odwagi” i „wrażliwości” na przeciwnych biegunach. Bo wrażliwość nie jest naszą słabością, bez niej zwyczajnie nie moglibyśmy określić, czy w ogóle jesteśmy odważni… Chodzi o to, że osoba zintegrowana wewnętrznie potrafi asymilować w sobie różne stany psychiczne. Bo czy nie potrzebujemy dziś odwagi i wrażliwości, by pozwolić sobie na odczuwanie? Czy nie potrzebujemy odwagi, by zmierzyć się z decyzją o odejściu z pracy, w której trwa mobbing? Czy nie potrzebujemy naszej wrażliwości, żeby oddzielić od siebie toksyczne myśli i osoby? Nazwałabym to wewnętrzną podróżą w obronie siebie. Podróż w chwilach zwątpienia Pamiętacie na pewno film Jedz, módl się i kochaj, kiedy Julia Roberts, a właściwie Elizabeth Gilbert, jedzie na Bali, żeby zrozumieć, kim jest, czego potrzebuje. My najczęściej podobną podróż jesteśmy zmuszani odbywać w zmiennej, pełnej chaosu rzeczywistości. Często dzieje się to w sytuacjach bardzo ciężkich, traumatycznych. Kiedy umiera bliska osoba, kiedy dostajesz wymówienie z pracy. Kiedy mówisz: „kocham cię”, a po drugiej stronie słyszysz: „potrzebuję przerwy”. Kiedy dostajesz diagnozę – nowotwór.  To najtrudniejsze podróże, ale na szczęście niepozbawione nadziei. W takich sytuacjach najczęściej na początku zamieramy i potrzebujemy przegrupować siły. Ale jeśli mamy wsparcie bliskich i solidne fundamenty, po jakimś czasie zaczynamy próbować nadawać temu, co się wydarza, sens. Podróż do zachwytu i zdumienia Kiedy Julia Baird, dziennikarka „The New York Times”, zachorowała na nowotwór, postanowiła napisać książkę o rzeczach, które podtrzymywały ją na duchu w mrocznych chwilach. Zaczęła tropić zjawisko fosforescencji, czyli światła emitowanego przez organizmy, np. świetliki i grzyby. „Najbardziej zaskoczyło mnie odkrycie, że świadome podążanie za zachwytem i zdumieniem – głównie w świecie przyrody – może pomóc nam dosięgnąć niesamowitych pokładów siły. Wyrobienie w sobie nawyku chodzenia po lesie, pływania w zimnym morzu, obserwowania ptaków […] może przypomnieć nam, że samo życie jest czymś naprawdę niezwykłym. Kiedy nasze problemy stają się wielkie i przytłaczające, czasami to właśnie najmniejsze rzeczy mogą nas podtrzymać na duchu – trzepotanie uszu biegnącego psa, śpiew ptaków, para unosząca się z doskonałej filiżanki herbaty, czysty majestat wschodu słońca”. Nie przestaję myśleć o jej słowach i bardzo często towarzyszą mi w trudniejszych momentach. Podróż to też „tu i teraz” Podróż w głąb siebie wcale nie musi opowiadać tylko o tym, co w nas smutne. Czy zdarzyło się Wam kiedyś położyć na plecach na tafli jeziora i patrzeć w niebo, obserwując poruszające się po nim chmury? Cieszyć się gładkością jedwabnej sukienki na swojej skórze? Być „tu i teraz” w szczęściu to też rodzaj podróży w głąb siebie. Wystarczy pozwolić sobie na mikrozatrzymanie i na czucie tego, co najbliżej. Gdy jest nam naprawdę dobrze, to nagle boimy się, że przyjdzie jakaś niewidzialna siła, która wszystko zmiecie z powierzchni ziemi i przyjdzie nam zapłacić za to bólem i cierpieniem. W takich chwilach wierzę jednak, że można powiedzieć sobie: „Świadomie wybieram przeżywanie szczęścia. Świadomie wybieram się w podróż do swojej wdzięczności, która tłumi lęk”. Nie przestawajcie podróżować!  

Szeherezadzie zdarza się często korzystać w kilku bajkach z tego samego schematu opowieści. Zapewne najbardziej znany jest ten, na którym oparta jest baśń ramowa. Jej kanwą jest posesywna zazdrość mężczyzn, uzasadniona pożądliwością kobiet i ich sprytem w jej zaspokajaniu. Baśnie z 1001 nocy zawdzięczają popularność otwartości opisów przygód erotycznych bohaterek i bohaterów.  Powtarza się też w bajkach Szeherezady opowieść o mędrcu, który dla osiągnięcia celu posługuje się inną osobą. Zdobył wiedzę o istnieniu przedmiotu dającego władzę. Zna miejsce jego ukrycia. Wie, jak do niego dotrzeć i jak pokonać demony strzegące tego skarbu. Nie może jednak zrobić tego sam. Wysłańcem, najczęściej do podziemi, jest zwykle młody mężczyzna. Stary mędrzec nie wtajemnicza młodzieńca w istotny cel wyprawy. Przedmiot, który ma przynieść z wyprawy, jest zazwyczaj niepozorny, chociaż otaczają go kosztowności. Młodzieniec może je zabrać dla siebie. Mędrcowi na nich nie zależy. Tego, co ma przynieść, a przy okazji i zwykłych skarbów pilnują niebezpieczne siły. Aby nie zginąć, musi wykazać się konsekwencją, odwagą i sprawnością w zabijaniu. Ma bez wahania zabijać wszystkich przeszkadzających w dotarciu do tego, po co idzie. Chociaż dla niego nie ma to żadnej wartości. Zupełnie jak współczesny żołnierz na wojnie. Chyba najdrastyczniejsza jest baśń, w której na drodze do skarbu młodzieniec spotyka półnagą matkę błagającą, żeby ją uratował i wyprowadził z podziemi. Tę zjawę też zabija. Dążenie do posiadania mocy i władzy jest tematem ciągle zajmującym myślicieli i analityków polityki. Wydaje się, że współcześnie w dyskursie dominują idee narcystycznej miłości własnej i psychopatycznego stylu kierowania popędem destrukcji. Czyli dziedzictwo myśli Zygmunta Freuda. Mniej słyszy się o kompleksie niższości i sposobach jego rozwiązywania, a więc o koncepcji Alfreda Adlera. Według niego poczucie niższości jest silą, dzięki której się dorasta. Natomiast kompleks niższości pcha po moc i władzę, jakich nie można satysfakcjonująco osiągnąć.  Baśnie Szeherezady mówią o takich mędrcach z kompleksem niższości, którym nigdy nie dość mocy i władzy. Mówią też o wykorzystywaniu innych do realizacji swoich planów. Użycie człowieka wymaga, opowiada Szeherezada, uczynienia z niego automatu bezrefleksyjnie wykonującego instrukcje wodza. Ta ostatnia interpretacja opowieści Szeherezady odwołuje się do myśli podejmujących wysiłek zrozumienia totalitaryzmu. W Baśniach z 1001 nocy na ogół, jak w baśniach, wszystko ma swój dobry koniec. Szeherezada była królową. Nie gotowała. Ale zapewne jadła. Na przykład humus z bobu.  Humus z bobu  1 kg ugotowanego bobu 150 ml ulubionej oliwy z oliwek 1 duży ząbek czosnku  1/2 łyżeczki mielonego czarnego pieprzu sól do smaku Ugotowany i przestudzony bób zmiksować na gładko w blenderze, dodając oliwę, czosnek, pieprz i sól. Podawać jak amerykański dip z krakersami lub jak bliskowschodni humus z bułeczkami pita.   

Przespałem modę na spanie na stojąco. Przegapiłem popularność gapienia się na nic konkretnego. Wstyd. Zacząłem unikać znajomych, żeby nie musieć się tłumaczyć. Potem umknął mi boom na ucieczkę od wolności. Myśl, że nie nadążam za trendami, całkowicie mnie paraliżowała. Straciłem pracę, znajomi mnie unikali, wziąłem psa.  Dlatego, gdy coraz więcej ludzi chwaliło się otwartą głową, postanowiłem nie zwlekać. Wpisałem w wyszukiwarkę OTWIERACZ DO GŁOWY. Wybór był ogromny: od ekskluzywnych, sterowanych aplikacją superotwieraczy, przez trochę tańsze urządzenia do samodzielnego montażu, po zgrabne turystyczne otwieracze wyposażone dodatkowo w obcinacz do paznokci.  Wybrałem porządny, ręczny otwieracz ze średniej półki, ale z wydłużoną gwarancją. Przesyłka miała przyjść w ciągu dwóch lub trzech dni, była po siódmym. Sklep tłumaczył się ogromnym zainteresowaniem, producent nie nadążał z realizacją zamówień. To mnie utwierdzało w przekonaniu, że znajduję się w awangardzie najważniejszych przemian w dziejach ludzkości.  Otwieracz był trochę inny niż na zdjęciach – mniejszy i mniej błyszczący, ale na głowę pasował. Instrukcja we wszystkich językach świata, tylko nie w naszym. Skandal! Płonąc z gniewu, niech będzie, trochę też ze wstydu, zacząłem pisać wściekłego mejla do producenta, ale dałem sobie spokój. W instrukcji były też obrazki.  Niełatwo było wygolić tył głowy z jednym lustrem i psem szczekającym pod drzwiami łazienki. Do zestawu dołączone były stopery, nie wiedziałem, po co, ale zatkałem uszy, by nie słyszeć tego przeklętego psa. Zakleszczyłem obręcz na czole, ząbkowane ostrze wbiłem w lewą skroń i ostrożnie zakręciłem korbką. Wtedy zrozumiałem sens tych zatyczek – zgrzyt piłowanej kości nie był tak ogłuszający, a i psa, który pod drzwiami dostawał spazmów, prawie nie słyszałem.  W połowie zabiegu rozdzwonił mi się telefon – to był konsultant z propozycją kredytu, tudzież ubezpieczenia. Normalnie spuściłbym go na drzewo, ale część czaszki miałem otwartą. Rozmawialiśmy trzy godziny. O kredycie też, głównie jednak o życiu, przemijaniu, pięknie wszechświata, potem trochę o dzieciństwie i miłości. Ta rozmowa odmieniła mnie całkowicie. Sprzedałem wszystko, pieniądze rozdałem bezdomnym. Psu powiedziałem, że jest wolny, może iść. Nie chciał. Przeprowadziłem się do lasu. O szałas nie było łatwo, gdyż drewno było wyzbierane przez tych, którzy też przenieśli się do lasu. Cóż za cudowna społeczność! Po początkowych niesnaskach wypracowaliśmy procedury, które każdemu pozwalają uzyskać dostęp do fragmentu lasu i zabezpieczają przydział drewna na szałas. Są tu wyłącznie ludzie z otwartymi głowami. Większość ma, jak ja, czaszki odpiłowane do połowy, z dalszym otwieraniem nie muszę się spieszyć.  Rano spadł pierwszy śnieg. Siedzę w szałasie, pies ciepłym językiem liże moje gołe stopy. Podobnie jak inni czekam na następny śnieg, gdyż – wyobraźcie tylko sobie! – te mikrocuda symetrycznego piękna, te niepowtarzalne emanacje boskiej doskonałości, te zmrożone dzieła kosmicznej sztuki, opadające lodowatą lawiną bezpośrednio na gołą, rozgrzaną płytę mózgu. Wierzcie mi, tego nie da się z niczym porównać. Z niczym. 

Ilekroć wychodzę z kina i słyszę, jak mijający mnie widzowie zapalczywie dyskutują o obejrzanym właśnie filmie, czekam na moment, gdy z ust kogoś z nich usłyszę okrzyk: „Wiesz co? My chyba byliśmy na innych filmach!”. Wtedy uśmiecham się i mam ochotę krzyknąć: „Bingo!”. Bo w tym zdaniu jest wielka prawda o magii kina, decydującej o tym, że od ponad stu lat film pozostaje najpopularniejszą i najbardziej egalitarną sztuką. Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź jest tyleż prosta co zaskakująca. Otóż na kinowym ekranie możemy oglądać tylko połowę filmu i to jest ta połowa, która pozostaje wspólna dla wszystkich widzów. Druga połowa wygląda inaczej u każdego z nich, bo wyświetlana jest w jego psychice. Innymi słowy drugą połowę filmu każdy widz tworzy sam za pomocą tego, co świadomie i nieświadomie wychwytuje w filmie, łączy ze swoją wrażliwością, erudycją, poczuciem humoru, charakterem, a nawet stanem zdrowia. Wszystko to bowiem warunkuje sposób odbioru filmu i kształt ostatecznie stworzonej przez widza „drugiej połówki”.  To właśnie za jej sprawą powstaje owo dziwne zjawisko, że wychodzący z kina ludzie rzeczywiście „byli na różnych filmach”. Dlatego też oglądanie filmów jest moim zdaniem swoistą podróżą w głąb siebie. Reagując na film, wychwytując w nim bliskie sobie motywy, sprawy, bodźce, w rzeczywistości zaglądamy w siebie głębiej. Otuleni mrokiem sali kinowej, słysząc tylko oddechy siedzących obok nas ludzi, jesteśmy w gruncie rzeczy w sytuacji podobnej do tej, jaką tworzy się podczas medytacji. Otwieramy się wtedy szerzej, śmielej, bardziej bezwstydnie i bezgrzesznie. Nie boimy się konfrontacji ani krytyki. Oglądanie na ekranie historii innych ludzi stanowi dla nas wygodny parasol, chroniący nas przed poczuciem obnażenia tak skutecznie, że o przeżytych emocjach nie boimy się opowiadać także po wyjściu z kina.  I tu właśnie znowu dochodzimy do okrzyku o innych filmach, które widzieliśmy. To, że jesteśmy skłonni nie tylko rozmawiać o właśnie obejrzanym filmie, ale także szczerze przedstawiać swoje interpretacje i uczucia, stanowi jedną z największych zalet kina. Podczas rozmowy możemy sobie bowiem uświadomić nie tylko to, co nas różni w odbiorze filmu, ale także zastanowić się nad sobą: „Dlaczego tak właśnie odczytuję przedstawioną historię? Co to mówi o mnie? Co widać na tym psychologicznym «zdjęciu RTG» mojego wnętrza?”. Przez cały czas nic nam nie zagraża, bo teoretycznie mówimy o filmie, nie o sobie, ale prawda jest taka, że dostajemy w tym momencie unikalną szansę zrobienia sobie „okresowego badania”. Może coś nas boli, uwiera, nie pozwala zaznać spokoju, jątrzy, unieszczęśliwia? I właśnie teraz to sobie uświadomiliśmy, a może nawet nazwaliśmy? Stąd tylko krok do rozejrzenia się wokół w poszukiwaniu pomocy.  Kino ma magiczną moc w diagnozowaniu prawdy o naszej psychice – o jej stanie i jej potrzebach. Biorąc poważnie fakt, że tylko połowa filmu wyświetlana jest na ekranie, możemy wiele skorzystać.