W gabinetach terapeutów par temat niedojrzałości emocjonalnej w związku pojawia się zaskakująco często. Nierzadko jedna ze stron – najczęściej kobieta – skarży się, że jej partner zachowuje się niedojrzale. 

Słowo „kryzys” zadomowiło się w naszych sercach jako określenie czegoś negatywnego, trudnego i rujnującego aktualne status quo, które często uznajemy za „jedynie dobre i właściwe”.   

Stanęłyśmy niedawno z koleżanką Magdą Grzebałkowską w obliczu dylematu: Czy dojrzały człowiek może być bezkarnie głupkowaty? Jesteśmy współautorkami podcastu i książki pod tytułem Jak się starzeć bez godności. Są one efektem zaskoczenia i rozczarowania, że czas płynie, a my jesteśmy coraz mniej elastyczne, za to bardziej obwisłe i śmiertelne. Z zaskoczeniem i rozczarowaniem radzimy sobie, jak umiemy: żartem i sarkazmem. Te techniki są nam bliskie. Obie w młodości piastowałyśmy role klasowych błaznów, żartem i autoironią maskując przerażone, niepewne siebie wewnętrzne dziecko.  Żart i ironia to narzędzia, dzięki którym łatwiej stawiać czoła coraz bardziej przerażającemu światu.  Nasze żarty bywają nie na poziomie. Same też bywamy żenujące. Na szczęście – czasami tak dalece, że wielu osobom wydajemy się zabawne. To wielka sztuka być tak głupkowatym, że aż zabawnym. W każdym razie: staramy się.  Wracając do prawa do głupkowatości. Wydawałoby się, że nauka stoi po naszej stronie. Śmiech, nawet z żartów nie na poziomie, wyzwala endorfiny, które obniżają poziom stresu i poprawiają samopoczucie. Badania wykazują, że osoby potrafiące śmiać się z własnych błędów są bardziej odporne psychicznie i rzadziej cierpią na depresję. Dystans do siebie pomaga budować lepsze relacje społeczne – ludzie chętniej otwierają się na osoby, które nie traktują siebie zbyt poważnie. Śmiech rozluźnia mięśnie, poprawia krążenie i dotlenia organizm, co pozytywnie wpływa na kondycję fizyczną człowieka. Wszystko to sprawia, że dystans do siebie to nie tylko atut emocjonalny, ale również zdrowotny. Badania przeprowadzone przez Uniwersytet Stanforda wykazały, że regularny śmiech zmniejsza poziom kortyzolu, czyli hormonu stresu, co pozytywnie wpływa na układ odpornościowy. Z kolei eksperymenty prowadzone przez londyński University College potwierdziły, że śmiech w grupie ludzi wzmacnia więzi społeczne dzięki wydzielaniu oksytocyny, czyli hormonu przywiązania. Tak więc dystans do siebie ma realne korzyści zdrowotne i społeczne. Wydawałoby się, że czynimy z Magdą czyste dobro i niesiemy misję. Jak widać, nic tak nie odmładza jak umiejętność śmiania się z siebie i świata. Mogłybyśmy więc raczej zapytać, dlaczego tak rzadko w Polsce pozwalamy sobie na głupkowatość? Tymczasem okazało się, że jesteśmy zagrożeniem. Na jedno ze spotkań autorskich po premierze naszej książki przyszła oburzona czytelniczka z egzemplarzem Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w ręku. Powiedziała, że każdy polski obywatel ma konstytucyjnie zagwarantowaną godność, więc nie mamy prawa go tej godności pozbawiać. Nasza książka godzi w podstawy polskiej państwowości. Część widowni przyłączyła się do protestu. Musimy przyznać, że odebrało nam mowę. A potem zwróciło: chcemy wierzyć, że czytelniczka z Konstytucją reprezentowała szkołę żartu superabstrakcyjnego, którego my musimy się jeszcze długo uczyć. 

O tym, dlaczego dorosłość rozczarowuje, a dojrzałość pomaga nam sobie z tym radzić z Joanną Flis rozmawiała Klaudia Przyłucka-Janasik

W erze powszechnej cyfryzacji media społecznościowe stały się podstawowym narzędziem komunikacji i budowania relacji. Paradoksalnie, zamiast wzmacniać więzi, często potęgują one poczucie izolacji i samotności. Mechanizm ten wynika z kilku kluczowych czynników psychologicznych, które wpływają na sposób, w jaki odbieramy świat online. Jednym z głównych problemów jest pasywne przeglądanie treści. Wielogodzinne śledzenie życia innych – ich sukcesów, podróży, spotkań towarzyskich – może prowadzić do porównań społecznych i wrażenia, że własne życie jest mniej interesujące lub satysfakcjonujące. Efekt ten jest szczególnie silny, gdy użytkownicy konsumują treści, nie angażując się w interakcje – nie komentując, nie wchodząc w rozmowy, nie dzieląc się swoimi doświadczeniami. Kolejnym aspektem jest iluzja kontaktu. Media społecznościowe dają poczucie bycia w stałym połączeniu z innymi, jednak często relacje te są  powierzchowne i pozbawione głębi, jaką mają bezpośrednie rozmowy czy spotkania twarzą w twarz. Przekonanie, że „wszyscy są dostępni”, sprawia, że realne kontakty schodzą na dalszy plan, a samotność pogłębia się, gdy w trudnych chwilach okazuje się, że cyfrowe znajomości nie przekładają się na rzeczywiste wsparcie. Dodatkowo, media społecznościowe mogą wzmacniać uczucie wykluczenia. Widok zdjęć z wydarzeń, na które nie zostaliśmy zaproszeni, relacje z imprez, w których nie uczestniczyliśmy, czy nawet posty podkreślające sukcesy innych mogą wywoływać efekt FOMO (Fear of Missing Out) – lęku przed tym, że coś nas omija. W rezultacie osoby, które już wcześniej czuły się samotne, mogą doświadczać jeszcze większego poczucia braku przynależności. Aby przeciwdziałać tym negatywnym skutkom, warto podchodzić do mediów społecznościowych świadomie:  Bądź aktywny, nie pasywny Zamiast bezmyślnie przewijać treści, angażuj się! Napisz wiadomość, skomentuj post znajomego, udostępnij coś wartościowego. Aktywne uczestnictwo w mediach społecznościowych sprzyja budowaniu więzi, podczas gdy bierne konsumowanie treści może pogłębiać poczucie izolacji. Uważaj na swoje myśli Czy porównujesz się z innymi? Czy szukasz potwierdzenia własnej wartości? Pamiętaj, że media społecznościowe to starannie wyselekcjonowane momenty, a nie pełny obraz czyjegoś życia. Świadomość tego mechanizmu może pomóc w uniknięciu niezdrowych porównań. Ustal granice Równowaga jest kluczowa. Ogranicz czas spędzany online i wprowadzaj regularne przerwy. Skup się na realnym życiu i aktywnościach, które przynoszą Ci radość i satysfakcję. Wspieraj prawdziwe relacje Jeśli odczuwasz samotność, priorytetowo traktuj spotkania twarzą w twarz. Osobiste interakcje dostarczają głębi emocjonalnej i wsparcia, którego często brakuje w kontaktach online.    Źródło: Zhang, L., Li, C., Zhou, T., Li, Q., & Gu, C. (2022). Social Networking Site Use and Loneliness: A Meta-Analysis. The Journal of Psychology, 156(7), 492–511. https://doi.org/10.1080/00223980.2022.2101420

Znasz kogoś, kto żyje w ciągłym chaosie, dopatruje się kryzysu tam, gdzie go nie ma, albo sam go wywołuje, i robi z igły widły? Może to ktoś ci bliski lub ty sam? W swojej książce psycholog kliniczny dr Lyons definiuje pojęcie uzależnienia od dramatu, dociera do jego źródeł i proponuje praktyczne strategie wychodzenia z niego. Poniżej prezentujemy jej fragment.

Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza w różne obszary naszego życia, w tym również w medycynę. Ostatnie osiągnięcia technologiczne sprawiają, że AI jest wykorzystywana do diagnostyki i leczenia wielu schorzeń, a jednym z najbardziej obiecujących obszarów jej zastosowania jest psychiatria. Możliwość analizy wzorców mowy, tekstów oraz zachowania pacjentów przez algorytmy AI otwiera nowe perspektywy w diagnozowaniu zaburzeń psychicznych. Ale czy ta zaawansowana technologia jest w stanie zastąpić lekarzy psychiatrów? W oparciu o wypowiedzi ekspertów, takich jak neurolog dr Żanna Pastuszak, postaramy się odpowiedzieć na to pytanie.

Prawdopodobnie niemal każdy doświadczył nagłego przyrostu masy ciała, który potrafi zaskoczyć i zaniepokoić. Wahania wagi są naturalnym zjawiskiem, które może wynikać z różnych czynników. Poznaj pięć przyczyn, które mogą prowadzić do nagłego przyrostu masy ciała z dnia na dzień. Zrozumienie tych mechanizmów pomoże ci lepiej zarządzać swoim zdrowiem i samopoczuciem.

Decyzja o wszczepieniu implantów to inwestycja w zdrowy i piękny uśmiech. Jednak samo ich założenie to dopiero początek drogi. Klucz do sukcesu tkwi w odpowiedniej pielęgnacji i przestrzeganiu zasad, które pozwolą cieszyć się trwałością implantów przez długie lata. Jak o nie dbać, by uniknąć komplikacji i zachować ich nienaganny stan?

Lęk może być siłą. Lęk jest potrzebny. Lęk nie zagraża. Zacznijmy od początku… Lęk jest jedną z podstawowych emocji, która odgrywa istotną rolę w przystosowaniu człowieka do otaczającego go świata. W swojej pierwotnej formie stanowi mechanizm ostrzegawczy, chroniący przed potencjalnym zagrożeniem. Jednak w przypadku nadmiernego nasilenia lub utrzymywania się w długim okresie, lęk może stać się czynnikiem destrukcyjnym, prowadzącym do poważnych problemów zdrowotnych. Zaburzenia lękowe, będące najczęstszymi formami psychopatologii, obejmują szereg stanów, takich jak fobie, zespół lęku uogólnionego, napadowego czy zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD). Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), około 4% populacji na świecie cierpi na zaburzenia lękowe, co oznacza, że dotykają one ponad 300 milionów ludzi. W Polsce problem ten również jest istotny – badania wskazują, że nawet co piąta osoba może doświadczać różnych form zaburzeń lękowych w ciągu swojego życia. Co więcej, lęk nie ogranicza się wyłącznie do określonych grup wiekowych czy społecznych, co czyni go uniwersalnym, choć wciąż niewystarczająco zrozumianym problemem. Lęk często pojawia się jako odpowiedź na błędne interpretacje sytuacji, które postrzegamy jako zagrażające, mimo że w rzeczywistości nie niosą one realnego niebezpieczeństwa. Przykładowo, zwykłe wystąpienie publiczne może zostać odebrane jako sytuacja pełna ryzyka, wywołując intensywne emocje, jakby od niego zależało nasze życie. Mechanizm ten wynika z nadmiernej aktywacji systemu "walki lub ucieczki", który jest charakterystyczny dla reakcji lękowych. Jak zauważył Aaron T. Beck, jeden z twórców terapii poznawczo-behawioralnej: „Lęk jest wynikiem postrzegania zagrożenia, które przewyższa nasze zdolności do poradzenia sobie z nim”. Podobnie Zygmunt Freud, opisując mechanizmy działania lęku, podkreślał jego związek z nieświadomymi konfliktami wewnętrznymi, określając go jako „sygnał ostrzegawczy” przed psychicznym dyskomfortem. Warto jednak pamiętać, że nie musimy mierzyć się z tym wyzwaniem w pojedynkę. Otworzenie się na wsparcie specjalistów i uczestnictwo w odpowiednich programach terapeutycznych może przynieść ogromną ulgę i poprawić jakość życia. Jednym z takich programów jest CAMP terapeutyczny, skierowany do kobiet, który odbędzie się w dniach 11–13 kwietnia 2025 roku w Starych Polaszkach 13. Wydarzenie to poprowadzi psycholog, psychoterapeutka dr n. med. i n. o zdr. Martyna Puchalska – uznana specjalistka w pracy z osobami zmagającymi się z zaburzeniami lękowymi. Udział w tym spotkaniu to doskonała okazja, by nie tylko lepiej zrozumieć mechanizmy działania lęku, ale także zdobyć narzędzia do skutecznego radzenia sobie z nim. Wspólna praca w bezpiecznej i wspierającej atmosferze może być krokiem milowym w procesie budowania odporności psychicznej i odnajdywania spokoju w codziennym życiu. Więcej na temat CAMPa przeczytasz na stronie internetowej www.martynapuchalska.pl. Znajdziesz tam szczegółowy plan wydarzenia, opis specjalistów, prelegentów oraz będziesz mogła zapisać się na obóz. Daj sobie szansę na dobre i szczęśliwe życie. Lęk będzie Twoją siłą. Tylko pozwól sobie pomóc… Ściskam i do zobaczenia już w kwietniu, Martyna.

W ostatnich latach stres finansowy stał się istotnym problemem w Polsce. Badania przeprowadzone przez Intrum w 2024 roku wskazują, że aż 35% Polaków przyznaje, iż problemy finansowe wpływają na ich zdrowie psychiczne. Dodatkowo, raport BIG InfoMonitor z listopada 2024 roku pokazuje, że rośnie odsetek osób, dla których problemy finansowe są źródłem dużego stresu. Sytuacja ta jest szczególnie widoczna wśród młodszych pokoleń, gdzie presja finansowa i związane z nią napięcie są bardziej odczuwalne. Rosnące koszty życia, niepewność zawodowa i presja społeczna związana z konsumpcjonizmem sprawiają, że kwestie finansowe stają się źródłem ogromnego napięcia.

Każdy z nas w życiu doświadcza trudnych sytuacji – od drobnych niepowodzeń po poważne kryzysy życiowe. Nie wszyscy jednak radzimy sobie z nimi w ten sam sposób. Kluczowym czynnikiem, który pozwala przetrwać najtrudniejsze momenty i rozwijać się mimo przeciwności, jest odporność psychiczna. W artykule wyjaśniamy, czym dokładnie jest ta cecha, dlaczego ma tak ogromne znaczenie i jak ją rozwijać, aby czuć się lepiej przygotowanym na życiowe wyzwania.