Psychopaci są wśród nas. Trafiamy na nich w relacjach prywatnych i zawodowych, spotykamy ich na swojej drodze, czasem funkcjonujemy z nimi na co dzień. Często nieświadomie, ponieważ inteligentny psychopata potrafi bardzo dobrze się kamuflować i udawać kogoś, kim nie jest: na przykład przyjaciela lub troskliwego opiekuna. Oczywiście do czasu. W pewnym momencie maski opadają, tamy puszczają i pan P. odsłania przed nami swoją prawdziwą twarz. Zapytany o radę psycholog powie wówczas: "Nie czekaj, uciekaj. Rzuć go i ratuj siebie". Tyle że to nie zawsze jest takie proste. Nie zawsze możliwe. Są sytuacje, w których rozstanie z psychopatą nie jest realną opcją. Bo łączą nas więzi rodzinne, zawodowe albo towarzyskie. Wówczas nie ma innego wyjścia, jak nauczyć się radzić sobie z panem P. Żeby jednak było to możliwe, musimy umieć prawidłowo go rozpoznawać. A co, jeśli pan P. świetnie się kamufluje i potrafi skutecznie mylić tropy podczas testów psychologicznych i kwalifikacji? Na szczęście istnieje jeden niezawodny sposób: możemy go rozpoznać po narzędziach i technikach, które stosuje. Poznanie tych narzędzi, zrozumienie ich mechaniki i konstrukcji daje nam dodatkową broń: możemy stać się sprytniejsi niż pan P., a to najlepsza metoda, by się przed nim chronić. I temu właśnie poświęcona jest ta książka! fragment książki O autorze: Jarosław Gibas – socjolog, dawniej dziennikarz i publicysta, obecnie nauczyciel. Autor kilku książek z zakresu inteligencji duchowej i emocjonalnej oraz warsztatów i szkoleń obejmujących zarówno umiejętności EQ, czy mindfulness, jak i obszary związane z psychologią transpersonalną. Entuzjasta dużych motocykli. Mieszka z żoną i psem w Katowicach. Informacje szczegółowe o książce: Data premiery: 9 marca 2021 Liczba stron: 248 Format: 140x208 Link do strony, gdzie można kupić książkę: https://onepress.pl/ksiazki/psychopata-w-pracy-w-rodzinie-i-wsrod-znajomych-instrukcja-obslugi-jaroslaw-gibas,psywpr.htm#format/d

Każdy rodzic wysyłając dziecko do szkoły wyposaża go w plecak, który pomieści książki, zeszyty, piórnik, a nawet drugie śniadanie. Z pewnością każdy rodzic chciałby też umieścić w plecaku dziecka pewne kompetencje i umiejętności, takie jak: poczucie wartości, dobre relacje z rówieśnikami, adekwatną samoocenę, zdolność wyrażania emocji, umiejętność rozwiązywania konfliktów, asertywność, czy motywację do nauki.

Obecnie edukacja odgrywa kluczową rolę w przygotowaniu nowego pokolenia młodych ludzi do tego, aby potrafili w sposób przemyślany kształtować swoją przyszłość i sprostać wyzwaniom stawianym przez nieustannie zmieniający się świat. Krytyczne myślenie, kreatywność, kompetencje komunikacyjne, zdolności przywódcze, wielozadaniowość oraz umiejętności adaptacji i pracy zespołowej są uznawane przez ekspertów edukacyjnych za cechy najbardziej pożądane na współczesnym rynku pracy. To przede wszystkim te właśnie umiejętności rozwijamy w naszych uczniach w Akademeia High School – prywatnej, nowoczesnej szkole w Warszawie, realizującej naukę w oparciu o uznawane na całym świecie programy GCSE oraz A Levels, połączone z autorskimi ścieżkami nauczania.     Uczniowie mogą dołączyć do naszej szkoły, aby zrealizować program czteroletni lub dwuletni (odpowiadający klasom 3-4 w polskim systemie).  Od początku istnienia naszym celem było zapewnienie edukacji na jak najwyższym poziomie, mogącej sprostać najbardziej wyśrubowanym standardom akademickim. Wyniki naszych absolwentów są tego potwierdzeniem; w roku 2020 nasi uczniowie uzyskali średnio 85% ocen A i A* ze wszystkich przedmiotów maturalnych. Odnosząc to do szerszego kontekstu, najlepsze uczelnie na świecie, zrzeszone Oxbridge lub Ivy League, wymagają zazwyczaj ocen rzędu A*A*A lub A* AA.  Edukacja to jednak zdecydowanie więcej niż tylko dobre oceny. Jej celem powinna być przyjemność wynikająca z samego procesu nauki oraz satysfakcja ze stawania się lepszym. W naszych uczniach staramy się wzbudzić pragnienie ciągłego rozwoju oraz wiarę w to, że mogą osiągnąć wszystko, o ile podejdą do swoich studiów we właściwy sposób. Kluczem do tego jest miłość do nauki, którą zaszczepiamy w uczniach dzięki naszym nauczycielom – prawdziwym pasjonatom i znawcom swoich przedmiotów, których entuzjazm jest po prostu zaraźliwy oraz dzięki naturze programu A Level, który w dwóch ostatnich latach nauki pozwala na wybór tylko tych przedmiotów, które naprawdę się lubi. Nie jest tajemnicą, że człowiek jest zawsze lepszy w tym, co sprawia mu przyjemność. Tej zasadzie pozostajemy wierni.     Elastyczność, samodzielność i poczucie własnej wartości to cechy charakteru, które rozwijają się wraz z biegiem naszego życia, dzięki właściwemu wsparciu oraz otoczeniu. Nie da się ich tak po prostu nauczyć. Kształtują się one dzięki doświadczeniu oraz naszej wierze we własne możliwości, umiejętności krytycznego przyswajania nowej wiedzy, poznania swoich słabych i mocnych stron oraz odwagi do podejmowania nowych wyzwań. Nad tymi właśnie aspektami rozwoju osobowego pracują z naszymi uczniami nauczyciele, mentorzy oraz psychologowie z Akademeia High School. Głęboko wierzymy w siłę autorefleksji. To właśnie dzięki niej nasi podopieczni mogą rozwinąć się w pełni, zarówno jako uczniowie teraz, jak i dorośli ludzie w przyszłości.     Żyjemy w niepewnych i trudnych czasach, co więcej, pandemia ograniczyła nasze możliwości podróżowania, ale bynajmniej nie osłabiła znaczenia perspektyw globalnych i międzynarodowej współpracy. Dlatego właśnie zagraniczna edukacja jest wciąż istotna dla osiągnięcia przyszłych sukcesów. Nasi wychowankowie zdobyli miejsca na najlepszych uniwersytetach na całym świecie. W Stanach Zjednoczonych są to między innymi NYU, Columbia, Duke oraz kolegia sztuk wyzwolonych. W Wielkiej Brytanii: Oksford, Cambridge, UCL, LSE, Imperial College; i wreszcie w Europie: Bocconi, Esade, UvA, uczelnie w Eindhoven i Rotterdamie. Stale rozszerzamy nasz program przygotowań do aplikacji uniwersyteckich, kierując się zasadą, że studenci powinni czerpać radość i wynieść faktyczną naukę z tego procesu.   W Akademeia High School wierzymy, że kluczem do sukcesu jest uczenie się poprzez zdobywanie nowych doświadczeń. Zapewniamy naszym studentom szereg możliwości i uczymy ich, jak z nich korzystać, począwszy od bycia lepszymi mówcami, poprzez zarządzanie projektami, po networking. Możliwość pracy z innymi i świadomość tego, czego się naprawdę chce, wynikają również ze zdobywania wielu różnorodnych doświadczeń, takich jak staże i projekty badawcze w firmach prywatnych i instytutach publicznych. Tutaj właśnie świetnie sprawdza się nasz program rozwoju osobistego. W ostatnich dwóch latach nauki w naszej szkole uczniowie realizują swoje zainteresowania poprzez szereg pozalekcyjnych projektów i doświadczeń zawodowych, które są specjalnie do nich dostosowane. Nie chodzi o liczbę godzin, które trzeba zrealizować w ramach zajęć niejako „narzuconych” przez szkołę. Kluczowe jest to, aby uczniowie dostrzegli faktyczną wartość w tym, co robią i wzięli odpowiedzialność za własny rozwój. Doskonałe oceny i znakomite praktyczne umiejętności uniwersyteckie są jednymi z ważniejszych wskaźników sukcesu naszych uczniów. Najbardziej jednak cieszymy się kiedy pod koniec swojego pobytu z nami uczeń mówi, że naprawdę rozwinął się jako osoba, i że jest dumny z tego, kim się stał.

Wraz z poprawą warunków i stylu życia mieszkańców krajów rozwiniętych dochodzi do wzrostu zainteresowania wpływem sposobu odżywiania się na polepszanie i utrzymanie dobrego stanu zdrowia fizycznego i psychicznego, na poprawę jakości życia oraz spowolnienie procesów starzenia. Właściwości zdrowotne żywności opierają się nie tylko na zawartości istotnych składników odżywczych, ale także na zawartych w niej korzystnych dla człowieka substancji niebędących esencjonalnymi składnikami pożywienia. Substancje te mogą przeciwdziałać wystąpieniu zmian chorobowych (profilaktyka pierwotna), jak i wspomagać leczenie i ograniczać pojawianie się komplikacji w przebiegu choroby (profilaktyka wtórna). Lockdown podczas pandemii COVID-19 spowodował zmianę stylu życia wielu z nas. Zmiany te były w większości związane z restrykcjami, które istotnie wpłynęły na interakcje społeczne, kreatywność, możliwości i pozytywne relacje. W większości społeczeństwo jest zamknięte w domach. To zamknięcie jest samo w sobie stresujące, ponieważ ludzie przez dłuższy czas dzielą ograniczoną przestrzeń z innymi bliskimi osobami. Ponadto doświadczają braku nowych bodźców, zakłóceń w rutynowej aktywności, zwiększonych obowiązków rodzicielskich, zwłaszcza w przypadku kobiet, i zmienionych oczekiwań dotyczących produktywności osób wykonujących obowiązki zawodowe w domu. Oprócz stale obecnego strachu przed zarażeniem się COVID-19 pojawiła się niepewność co do miejsc pracy, sytuacji ekonomicznej oraz zdrowia i bezpieczeństwa bliskich. Krótko mówiąc, blokada skutkowała zamknięciem w domu podczas panującego niepokoju i redukcją pozytywnych bodźców. Stres zasadniczo, choć nie zawsze, ma odwrotny związek ze snem i zdrowiem psychicznym [1]. Wykazano, że czas spędzony w zamknięciu ma negatywne skutki psychologiczne [2]. Również objawy psychologiczne (stres, lęk, depresja) narastają w zamknięciu [3]. López-Bueno i in. [4] zaproponowali, że gorsze samopoczucie psychiczne i zdrowie psychiczne podczas blokady COVID-19 są związane z zachowaniami zdrowotnymi, takimi jak: spożywanie alkoholu, dieta, sen i aktywność fizyczna. Skutki złego snu są znane wszystkim. Wiele osób jest zaznajomionych ze skutkami sekwencji zakłóconych nocy. Wolne godziny nocne mogą generować wzrost zmartwień, a następny dzień może przynieść spadek nastroju, pewności siebie i jasności umysłu. Tą zależność potwierdzają wyniki eksperymentów naukowych, w których wykazano, że zakłócony sen powoduje gorsze zdrowie psychiczne. W związku z tym leczenie problemów ze snem stało się elementem terapii w opiece nad pacjentem z chorobami o podłożu psychologicznym [5]. „Jesteś tym, co jesz” to dobrze znane powiedzenie, które jest coraz częściej wspierane przez dowody łączące zdrowe odżywianie z optymalnym zdrowiem fizycznym i psychicznym. Ważnym czynnikiem warunkującym związek między dietą a zdrowiem jest wysokie spożycie owoców i warzyw. Owoce i warzywa zawierają różnorodne mikroelementy niezbędne do funkcjonowania fizycznego i umysłowego. Mówi się, że przeciwutleniacze odgrywają kluczową rolę w ochronie organizmu przed stresem oksydacyjnym, który jest odpowiedzialny za przyczynę i progresję chorób neurodegeneracyjnych, przewlekłych chorób zapalnych, miażdżycy tętnic, niektórych nowotworów i niektórych form depresji. Ponadto, witaminy rozpuszczalne w wodzie oraz niektóre składniki mineralne (wapń, magnez i cynk) są ważne dla optymalnego funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego [6]. Badania wykazały, że osoby, które jedzą więcej owoców i warzyw, mają mniejszą częstość występowania zaburzeń psychicznych, w tym mniejsze ryzyko depresji, odczuwanego stresu i negatywnego nastroju. Osoby, które jedzą więcej owoców i warzyw, mają również większe prawdopodobieństwo optymalnych stanów psychicznych, takich jak większe szczęście, pozytywny nastrój, zadowolenie z życia oraz rozkwit społeczno-emocjonalny, który oddaje poczucie sensu, celu i spełnienia w życiu [6]. Co ważne, te związki między spożyciem warzyw i owoców a różnymi wskaźnikami zdrowia psychicznego wydają się być zależne od dawki, przy czym wyższe spożycie owoców i warzyw wiąże się z coraz wyższymi korzystnymi wynikami w zakresie zdrowia psychicznego [7]. Korzystając z danych o 12 389 osobach z australijskiego badania HILDA, Mujcic i Oswald [8] wykazali, że zmiana z „niskiego” spożycia świeżych owoców i warzyw na „wysokie” w całym okresie dwóch lat przyniosło znaczną poprawę zadowolenia z życia, wykazując umiarkowany zysk, porównywalny z przejściem ze stanu bezrobocia do zatrudnienia. Interwencje wykazały również, że zwiększenie spożycia owoców i/lub warzyw poprawia objawy depresji u osób dorosłych z depresją kliniczną, poprawia poczucie wigoru u młodych mężczyzn z niskim wyjściowym poziomem witaminy C i wyższymi wyjściowymi zaburzeniami nastroju oraz zwiększa rozkwit u młodych dorosłych przy niskim wyjściowym spożyciu warzyw i owoców [9].   W przypadku osób charakteryzujących się niskim spożyciem warzyw i owoców, u których występują problemy ze snem i stresem oraz zaburzeniami w zdrowiu psychicznym, poza zachęcaniem ich do zwiększonego udziału w diecie tych ważnych produktów, można wspomagać się preparatami o udowodnionej skuteczności działania. Jednym z bioaktywnych roślinnych składników jest pozyskiwany ze szparagów ETAS®, stosowany w medycynie tradycyjnej ze względu na jego liczne właściwości prozdrowotne. Dolne części łodyg są odcinane w celu ujednolicenia długości, a następnie wykorzystywane jako surowiec dla produkcji tej cennej substancji. Ekstrakt ze szparagów poddany obróbce enzymatycznej (ETAS) został opracowany jako nowy, działający przeciwstresowo, funkcjonalny składnik żywności. Przeprowadzono dwa badania interwencyjne, w których suplementowano dietę zdrowych, dorosłych ochotników płci męskiej w ETAS. Pierwsze z nich było randomizowanym, podwójnie ślepym, kontrolowanym placebo badaniem mającym na celu ocenę wpływu ETAS na ekspresję genu białka szoku cieplnego 70 (HSP70) we krwi i w autonomicznym układzie nerwowym (ANS). Grupa ETAS wykazywała tendencję do zwiększania poziomu ekspresji genu HSP70 w porównaniu z grupą placebo. Nadekspresja HSP70 w różnych komórkach prowadzi do obniżenia syntezy oraz sekrecji prozapalnych cytokin, m.in. IL-6, -8, -1β i TNF-α, których ekspresja jest zależna od NF-κB. Ponadto, kilka parametrów stanu ANS uległo znacznej poprawie w grupie ETAS w porównaniu z grupą placebo. W badaniu drugim, randomizowanym, podwójnie ślepym, kontrolowanym placebo, zbadano wpływ suplementacji ETAS na hormony związane ze stresem i sen. Poziomy hormonu stresu – kortyzolu w surowicy i ślinie były znacząco podwyższone w porównaniu do wartości wyjściowych w grupie placebo, ale pozostały niezmienione w grupie ETAS. Poziom chromograniny A (postrzeganej jako nowy marker stresu, zwłaszcza stresu psychicznego) w ślinie był istotnie obniżony u pacjentów przyjmujących ETAS w porównaniu z ich poziomami wyjściowymi. Rzeczywisty czas snu nie różnił się znacząco między ETAS i placebo. Jednakże, gdy badanych podzielono na dwie kategorie w oparciu o efektywność snu lub średnią długość snu w nocy, spożycie ETAS było skuteczne w modulowaniu stanu snu wśród osób o niskiej wydajności lub nadmiernym czasie snu [10]. W kolejnym badaniu po 12 tygodniach przyjmowania ETAS® wykazano znaczną poprawę zdolności poznawczych, zahamowanie ekspresji białek prekursorowych amyloidu-beta (APP) i BACE-1 oraz zmniejszenie gromadzenia się amyloidu β (Aβ) w mózgu. ETAS® również znacząco zwiększa liczbę neuronów w jądrze nadskrzyżowaniowym i normalizuje ekspresję receptora melatoniny 1 i 2, co sugeruje, że jest korzystny w zapobieganiu zaburzeniom poznawczym i zaburzeniom rytmu okołodobowego w okresie starzenia [11]. Powyższe dane sugerują, że odpowiednia suplementacja preparatami o udowodnionej skuteczności może być ważnym elementem wspierania zdrowia i poprawy jakości życia. Bibliografia Gupta R., Grover S., Basu A., Krishnan V., Tripathi A., Subramanyam A., Nischal A., Hussain A., Mehra A., Ambekar A., Saha G. Changes in sleep pattern and sleep quality during COVID-19 lockdown. Indian Journal of Psychiatry. 2020 Jul;62(4):370. Brooks, S.K., Webster, R.K., Smith, L.E., Woodland, L., Wessely, S., Greenberg, N., et al. The psychological impact of quarantine and how to reduce it: rapid review of the evidence. Lancet, 2020, 395,  912–920. Ozamiz-Etxebarria, N., Mondragon, N.I., Santamaria, M.D., and Gorrotxategi, M.P. Psychological symptoms during the two stages of lockdown in response to the COVID-19 outbreak: an investigation in a sample of citizens in Northern Spain. Front. Psychol. 2020, 11:1491. López-Bueno, R., Calatayud, J., Casaña, J., Casajús, J.A., Smith, L., Tully, M.A., et al. COVID-19 Confinement and health risk behaviors in Spain. Front. Psychol. 2020, 11:1426. Freeman D., Sheaves B., Waite F., Harvey A.G., Harrison PJ. Sleep disturbance and psychiatric disorders. The Lancet Psychiatry. 2020 Jul 1;7(7):628-37. Brookie K.L., Best G.I., Conner T.S. Intake of raw fruits and vegetables is associated with better mental health than intake of processed fruits and vegetables. Frontiers in psychology. 2018 Apr 10;9:487. Blanchflower, D.G., Oswald, A.J., and Stewart-Brown, S. Is psychological well-being linked to the consumption of fruit and vegetables? Soc. Indic. Res. 2013, 114, 785–801. Mujcic, R., and Oswald, A.J. Evolution of well-being and happiness after increases in consumption of fruit and vegetables. Am. J. Public Health, 2016, 106, 1504–1510. Jacka, F.N., O'Neil, A., Opie, R., Itsiopoulos, C., Cotton, S., Mohebbi, M., et al. A randomised controlled trial of dietary improvement for adults with major depression (the SMILES' trial). BMC Med. 2017, 15:23. Ito, T., Goto, K., Takanari, J., Miura, T., Wakame, K., Nishioka, H. & Nishihira, J. (2014). Effects of enzyme-treated asparagus extract on heat shock protein 70, stress indices, and sleep in healthy adult men. Journal of nutritional science and vitaminology, 60(4), 283–290. Chan, Y.C., Wu, C.S., Wu, T.C., Lin, Y.H., & Chang, S. J. (2019). A Standardized Extract of Asparagus officinalis Stem (ETAS®) Ameliorates Cognitive Impairment, Inhibits Amyloid β Deposition via BACE-1 and Normalizes Circadian Rhythm Signaling via MT1 and MT2. Nutrients, 11(7), 1631.

Czym są zaburzenia odżywiania? Jaki jest ich mechanizm działania oraz etiopatogeneza? Jakie formy leczenia stosuje się u pacjentów z zaburzeniami odżywiania i w jaki sposób można im pomóc? Odpowiedzi na te i inne pytania można znaleźć w wydanej w styczniu 2021 roku przez Wydawnictwo Lekarskie PZWL monografii prof. Anny Brytek-Matery „Zaburzenia odżywiania.”

Dziś stanowią podstawę obiadu, a często sam obiad, gdy ugotujemy zupę gulaszową, krupnik z mięsem czy pieczarkową z ziemniakami. Są idealne na lato, lekkie, a zimą rozgrzewające. A przy tym proste w przygotowaniu i smaczne.

Część rodziców obserwując zachowania swojego dziecka, jest w stanie zdefiniować towarzyszące mu stany. Nie inaczej jest w przypadku lęku. Problem zaczyna się, gdy opiekun błędnie interpretuje zaburzenia bądź nie umie określić, czy pojawiające się stany lękowe to przemijające wraz z wiekiem doświadczenia, czy też zaburzenia lękowe u dziecka wymagające głębszej analizy.

Postanawiasz, że od jutra ćwiczysz regularnie? A może dbanie o kondycję fizyczną to Twój nawyk nie od wczoraj? W obu przypadkach możesz zadawać sobie pytanie: „Skąd mam wiedzieć, że ogarniam temat i wszystko idzie zgodnie z planem?”.

Czy wiecie, że nasze ciało to superorganizm, w którym bakterie jelitowe odgrywają ogromną rolę? 

W dobie koronawirusa wielu ludzi szuka panaceum na odporność. Czegoś, co pomoże organizmowi w ochronie przed chorobami zakaźnymi. Obecnie na rynku istnieje wiele produktów i metod wspomagających odporność, ale czy ich zażywanie przyniesie zamierzony efekt? A może lepiej zadziała matka natura i dobroczynna siara, czyli Colostrum bovinum.

  Rozwój epidemii COVID-19 zapoczątkował wiele zmian w naszym życiu. Wprowadzane restrykcje, mające na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, spowodowały nie tylko izolację społeczną i zamknięcie nas w domach, ale również niekorzystne zmiany stylu życia, które przekładają się na wzrost odsetka osób z nadmierną masą ciała. W walce ze zbędnymi kilogramami warto zwrócić uwagę na mikrobiotę, czyli bakterie zasiedlające jelita, które regulują wiele przemian metabolicznych, a w konsekwencji mogą przeciwdziałać przybieraniu na wadze.  Epidemia otyłości  Dane Światowej Organizacji Zdrowia alarmują, że częstość występowania otyłości systematycznie rośnie, osiągając aktualnie rozmiary pandemii. Szacuje się, że nadwaga dotyka 39% populacji ogólnej, co stanowi ponad 1,9 mld ludzi powyżej 18. roku życia, z czego aż 650 mln stanowią osoby otyłe. Niepokojący jest fakt, że począwszy od 1975 r. odsetek osób z nadmierną masą ciała potroił się. Otyłość postcovidowa Pod pojęciem otyłości postcovidowej rozumiany jest wzrost masy ciała będący następstwem nie tylko przewlekłego dodatniego bilansu energetycznego, ale także ograniczeń w dostępie do różnych form aktywności ruchowej. Wraz z wprowadzaniem kolejnych obostrzeń (lockdownu) zmianie uległy zarówno zwyczaje żywieniowe Polaków, jak również możliwości spędzania wolnego czasu. W początkowej fazie epidemii znaczna część osób poczyniła spore zapasy żywnościowe, zazwyczaj w postaci wysokoenergetycznych produktów węglowodanowych, takich jak ryż, kasze czy makarony. Konieczność pozostania w domu wraz z pracą i nauką zdalną wiąże się z łatwiejszym dostępem do pożywienia (m.in. częstszym sięganiem do lodówki), a w efekcie wzrostem liczby zjadanych kalorii. Sytuacji nie poprawia zamknięcie większości obiektów sportowych, co przekłada się na zaprzestanie podejmowania aktywności fizycznej. Wymienione powyżej czynniki,  tj. wysokokaloryczna dieta w połączeniu z siedzącym trybem życia, przyczyniają się do nasilenia występowania nadwagi i otyłości nie tylko wśród osób dorosłych, ale także u dzieci i młodzieży.  Jak otyłość wpływa na przebieg zakażenia SARS-CoV-2 Aktualnie analizuje się krótko- i długoterminowe skutki zakażenia koronawirusem. Nie bez znaczenia pozostaje nadmierna masa ciała, która wydaje się mieć duże znaczenie w kontekście nasilenia objawów zakażenia. Dane z raportów medycznych wskazują, że ponad 60% osób znajdujących pod intensywnym nadzorem medycznym cierpi jednocześnie z powodu nadwagi bądź otyłości. Jaki jest zatem związek pomiędzy otyłością a ciężkimi komplikacjami w przebiegu COVID-19? Otyłość, charakteryzująca się nadmierną zawartością tkanki tłuszczowej, generuje w organizmie człowieka przewlekły stan zapalny, który w efekcie może powodować osłabienie układu odpornościowego. Ponadto, otyłość przyczynia się do występowania innych chorób metabolicznych, takich jak nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca. Choroby te stanowią kolejne obciążenie dla organizmu. Zatem – podobnie jak w przypadku grypy, tak i w odniesieniu do koronawirusa – ze względu na współwystępujące zaburzenia zdrowotne osoby otyłe są bardziej narażone na cięższy przebieg zakażenia oraz wyższą śmiertelność z jego powodu. Warto dodać, że tkanka tłuszczowa zgromadzona w obrębie jamy brzusznej często przyczynia się do wysokiego ustawienia przepony, co z kolei może powodować utrudnienia w oddychaniu.  Oś mózgowo-jelitowa Jelita postrzegane są jako drugi mózg człowieka. Oś mózgowo-jelitowa stanowi sieć powiązań nerwowych łączących centralny układ nerwowy z przewodem pokarmowym. Mówi się, że zmiany w mikrobiocie jelitowej, tj. składzie bakterii zasiedlających nasze jelita, mogą mieć ogromne znaczenie w kontekście występowania różnych chorób, w tym otyłości.  Mikrobiota jelitowa stanowi kluczowy element osi mózgowo-jelitowej. Liczebność komórek bakteryjnych bytujących w jelitach przewyższa liczbę komórek ludzkiego organizmu, a ich łączna liczba u dorosłego człowieka może osiągać masę nawet do 2 kg. Mikrobiota jelitowa zdominowana jest przez bakterie z rodzaju Bacteroidetes i Firmicutes (stanowiące około 90% wszystkich bakterii, m.in. Lactobacillus, Eubacterium, Clostridium), Actinobacteria (m.in. Bifidobacterium), Proteobacteria (m.in. Enterobacteriaceae, Escherichia) oraz Verrucomicrobia. Człowiek rodzi się ze sterylnym układem pokarmowym, następnie już w czasie porodu i zaraz po nim rozpoczyna się jego kolonizacja. Wśród czynników wpływających na stan mikrobioty wymienia się rodzaj porodu (inne bakterie zasiedlają organizm noworodka w wyniku porodu drogami natury, inne na skutek cesarskiego cięcia), sposób karmienia niemowląt, a następnie stosowaną dietę, pH jelit, dostępność tlenu, stres, przebyte infekcje oraz zażywanie leków, w tym antybiotyków.  W przewodzie pokarmowym człowieka powinna panować homeostaza, tj. równowaga pomiędzy bakteriami pożytecznymi (odpowiedzialnymi np. za procesy fermentacji) a potencjalnie chorobotwórczymi. Jej zaburzenia, między innymi na skutek zwyczajowego stosowania diety bogatej w tłuszcze nasycone i cukry proste, prowadzą do dysbiozy, czyli stanu, w którym dochodzi do rozrostu określonego szczepu bakteryjnego mogącego powodować negatywne skutki zdrowotne. Zaobserwowano, że w przypadku osób otyłych występuje zwiększona liczba bakterii z rodzaju Firmicutes z jednoczesnym spadkiem liczebności Bacteroidetes. Zmiany te mogą powodować wzrost przyswajalności energii przyjmowanej wraz z pożywieniem o około 150–200 kcal/dobę. Zjawisko to wiąże się z hydrolizą, tj. rozkładem krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, które są wchłaniane w jelitach. Ponadto, kwasy te mogą wpływać na pobór pokarmu poprzez oddziaływanie na peptyd YY, czyli związek regulujący odczucie sytości i głodu. Probiotyki a nadmierna masa ciała Probiotyki, czyli szczepy bakterii o udokumentowanych właściwościach prozdrowotnych, postrzegane są jako narzędzie wspomagające zarówno przywrócenie równowagi jelitowej, jak również będące częścią profilaktyki i terapii zaburzeń metabolicznych. W badaniach naukowych wskazuje się na skuteczność stosowania takich szczepów, jak: Bifidobacterium lactis W52, Lactobacillus brevis W63, Lactobacillus casei W56, Lactococcus lactis W19, Lactococcus lactis W58, Lactobacillus acidophilus W37, Bifidobacterium bifidum W23, Bifidobacterium lactis W51 i Lactobacillus salivarius W24 w poprawie profilu metabolicznego u osób z nadmierną masą ciała, w tym w obniżeniu: zawartości tkanki tłuszczowej, stężeniu glukozy, poziomu cholesterolu całkowitego czy trójglicerydów, jak również wyciszeniu stanu zapalnego poprzez ograniczenie produkcji cząsteczek o charakterze prozapalnym.  Warto sięgać nie tylko po suplementy, ale także po produkty nabiałowe, zwłaszcza jogurt naturalny, kefir czy maślankę oraz kiszonki i produkty fermentowane – nie są one wprawdzie probiotykami według definicji WHO, ale pomagają w rozroście „dobrych” bakterii. Nie należy zapominać o prebiotykach, czyli substancjach pobudzających wzrost i/lub aktywność bakterii probiotycznych, które również powinny być regularnie spożywane wraz z dietą. Znajdziemy je m.in. w pszenicy, cebuli, czosnku, bananach, cykorii, porach czy szparagach. Podsumowanie     W dobie pandemii koronawirusa warto zadbać nie tylko o odpowiednio zbilansowaną dietę, ale także aktywność ruchową, podejmowaną chociażby w domu, w celu przeciwdziałania nadmiernemu przybieraniu na masie ciała. Warto pamiętać, aby w codziennym jadłospisie uwzględnić produkty żywnościowe będące źródłem pre- i probiotyków, które oddziałują nie tylko korzystnie na oś mózgowo-jelitową, ale również są pomocne w ograniczaniu zaburzeń metabolicznych towarzyszących otyłości.