Tak w życiu nauczycieli, jak i uczniów coraz więcej dziś stresów. Niełatwo o dobry nastrój i pozytywne emocje. Tym bardziej warto pracować nad rozwojem inteligencji emocjonalnej swojej i swoich wychowanków. Wanda Ostrowska-Lemańska i Maria Moneta-Malewska piszą o fizjologii emocji, stresie dobrym i złym, o wielkiej sile pozytywnych relacji między uczestnikami sytuacji szkolnych. Doradzają, jak wzmocnić kontrolę swoich emocjonalnych reakcji oraz jak emocjami kierować, by wywierały dobroczynny wpływ na nas samych i naszych uczniów.
Kategoria: Artykuł
W Polsce rocznie ucieka z domów prawie 10 tysięcy nastolatków. Większość tych zaginięć ma szczęśliwy finał, ale niektóre kończą się tragicznie. 25 maja obchodzimy Międzynarodowy Dzień Dziecka Zaginionego. Zbliżające się wakacje to czas, w którym liczba ucieczek i uprowadzeń znacznie wzrasta. Co powinien wiedzieć nauczyciel, by przed letnią przerwą szczerze podyskutować z uczniami na temat ucieczek i związanych z nimi zagrożeń? Rozmawiamy o tym z Ewą Jakoniuk, psychoterapeutką, koordynatorką programu "Nie uciekaj" w Fundacji ITAKA.
Pierwszy kontakt z nauczycielem jest dla dziecka niezwykle ważny. Pojawia się bowiem w życiu małego człowieka ktoś, kto przez wiele lat będzie miał na niego znaczący wpływ. Ma szczęście, jeśli trafi na dobrego nauczyciela, czyli takiego, który z jednej strony umie zbudować autorytet i zdobyć szacunek uczniów, z drugiej zaś nie boi się przyznać do błędu czy niewiedzy. Natomiast na pewno nieszczęściem będzie dla niego zły nauczyciel, który występuje z pozycji nieomylnego i w zarodku dusi wszelkie próby uczniowskiej samodzielności – mówi profesor Lilian Katz.
Nauczyciele, uczniowie i rodzice to trzy społeczności tworzące szkołę. Wszystkie trzy są jednakowo ważne. Niemniej jednak znacznie łatwiej wyobrazić sobie szkołę bez rodziców niż bez uczniów czy nauczycieli. Rzeczywistość pokazuje, że rodzice w wielu szkołach traktowani są jak zło konieczne. A przecież tak naprawdę niewiele trzeba, żeby zaczęli być traktowani inaczej.
Czas najwyższy zburzyć mit, że agresji w szkole zaradzić można przez uniwersalne, systemowe rozwiązania władz oświatowych, zatrudnianie specjalistów w szkołach, angażowanie firm ochroniarskich i zaostrzanie regulaminów. Przeciwdziałanie agresji to proces długofalowy i wielopłaszczyznowy. Wymaga dużej wiedzy i wysokiej świadomości nauczycieli, nie tylko w zakresie patologii społecznych w szkole.
Ważne jest, aby oceniać zaangażowanie ucznia, a nie tylko końcowy efekt, czyli odpowiedź czy sprawdzian. Jeżeli nawet odpowiada niezbyt sprawnie, ale widać, że zrobił postęp, że włożył wiele wysiłku w przygotowanie się, to oceniać trzeba właśnie ten postęp i wysiłek, a nie to, jak wypada na tle klasy - uważają Bożena Potocka i Ewa Borkowska.
Jedną z najważniejszych postaci w dziejach polskiej pedagogiki, a z całą pewnością najważniejszą w historii polskiego harcerstwa jest Andrzej Małkowski, twórca i propagator skautingu na ziemiach polskich, nauczyciel, wychowawca, przyjaciel młodzieży...
Obowiązujący w polskiej szkole system pracy i ocen wyraźnie preferuje dziewczęta. Polski uczeń powinien być grzeczny i systematycznie się uczyć.
Każdy z nas, będąc dzieckiem, na pewno słyszał od swoich rodziców: nie skarż, nie interesuj się innymi, patrz na siebie, pilnuj swoich spraw. Ile razy sami skierowaliśmy taki komunikat do dzieci? A potem dziwimy się, że ktoś zachowuje się obojętnie wobec krzywdzenia innych. To my sami uczymy dzieci przechodzenia obok. Pomaganie krzywdzonym to jest umiejętność, którą należy rozwijać, kształcić i ćwiczyć. Dlaczego więc sądzimy, że od samego tłumaczenia, iż pomaganie jest bardzo ważne – dzieci będą umiały to robić?
Karol jest bardzo zdolnym uczniem, a Jaś - nie bardzo. Taka sytuacja w klasie zdarza się dość często. Czy „mało zdolny” oznacza, że Jaś jest nieinteligentny, czy po prostu zaniedbany? Jak z Karolem pracować - wiemy doskonale. Gorzej z Jasiem. Czy istnieje sposób na to, aby dotrzeć do mniej zdolnego ucznia i nauczyć go tego wszystkiego, czego potrafimy nauczyć bardzo zdolne dziecko?
Porozumiewanie się nie jest działaniem dla innych, jest czynnością wykonywaną razem z innymi ludźmi. Jest jak taniec, zależy od zaangażowania partnerów i od umiejętności obojga. Większość z nas zakłada, że jest to umiejętność, która sama się rozwija i nie wymaga ćwiczenia. Nic bardziej błędnego. Sztuki porozumiewania się należy uczyć się i ciągle ją doskonalić.
W życiu ocena za pomocą stopnia nie ma miejsca, to domena szkoły. I to jest oczywiste, bo po co człowiekowi cyferka oceniająca? A nawet jeśliby ją otrzymał, na przykład jako ocenę swojej pracy, to czy na jej podstawie wiedziałby, co ma poprawić, co zrobił dobrze, a co źle i jak ma się dalej doskonalić? Cyferka może się przydać tylko jako coś podsumowującego, czego można użyć w rankingach i porównaniach. Ale w naszej pracy czy w kontaktach z bliskimi taka ocena nam nie pomoże. Natomiast ocenianie kształtujące może pomóc.