Nauczyciel może zarazić dziecko swoją pasją poznawczą, ale może też zniszczyć jego entuzjazm. Co decyduje o sukcesie ucznia w szkole? Dlaczego niektórzy zdolni uczniowie osiągają wyniki poniżej swoich możliwości? Jak ustrzec się błędów, które hamują rozwój uczniów?
Autor: Redakcja
Gdy nauczyciel rozpoczyna pracę z nową klasą, formułuje zróżnicowane oczekiwania dotyczące edukacyjnych osiągnięć poszczególnych uczniów. Jest to naturalne i nieuniknione. Powinien jednak zdawać sobie sprawę, że te oczekiwania wpływają na jego sposób postępowania względem konkretnych uczniów, a co za tym idzie – na ich osiągnięcia szkolne.
Cele nauczyciela nie zawsze są celami jego uczniów. Często uczeń rozwiązuje zadania, aby nie dostać jedynki, a nie po to, by przyswoić sobie i zrozumieć wiedzę. Ma to ważne skutki psychologiczne, które wpływają na proces nauczania i na skuteczność uczenia się.
Nieadekwatne osiągnięcia uczniów zdolnych to zjawisko niezwykle frustrujące zarówno rodziców, jak i nauczycieli. Zbyt często, bez wyraźnego powodu uczniowie, którzy wydają się bardzo obiecujący, nie osiągają wyników współmiernych do wcześniej udokumentowanych możliwości.
Od lat władze oświatowe głoszą hasło wyrównywania szans edukacyjnych. Niestety, sprowadza się ono do pomagania uczniom słabszym kosztem najlepszych. W efekcie uczniowie zdolni obniżają loty, ponieważ rozwijanie kompetencji im się po prostu nie opłaca.
Punktowe systemy oceniania zyskują na popularności, szczególnie jako forma oceniania zachowania. Niestety, większość z nich nie jest efektywna - zamiast kształtować i zmieniać zachowanie uczniów, służą wyłącznie wystawieniu oceny końcowej.
Narzekamy na coraz gorsze zachowanie coraz młodszych dzieci. Agresja, alkohol, papierosy, inne używki to problemy, z którymi zetknął się niemal każdy nauczyciel. Warto zastanowić się nad przyczynami destrukcyjnych zachowań uczniów. Zacznijmy od poznania ich sytuacji osobistej i rodzinnej.
Empatyczny nauczyciel potrafi współodczuwać, rozumie uczucia innych osób, potrafi nawiązać właściwy kontakt i silną więź emocjonalną z uczniami. Dzięki temu motywuje ich do uczenia się i osiągania satysfakcjonujących wyników w nauce.
Wysoki poziom zdolności emocjonalnych nie zawsze idzie w parze z wysokimi kompetencjami emocjonalnymi. Można posiadać zdolności emocjonalne, ale jednocześnie mieć trudności z rozpoznawaniem i rozumieniem emocji oraz radzeniem sobie z nimi. Czym jest inteligencja emocjonalna, jak ją rozwijać?
Odpowiedzialność za dzieci i ich zachowania ponoszą rodzice. To oni muszą rekompensować brak dojrzałości, skłonność do brawury swych pociech. Zaufanie do własnych dzieci to piękna postawa wychowawcza, ale kontrola rodzicielska jest skuteczniejsza. I to jest sedno profilaktyki dopalaczy.
Współpraca z rodzicami wymaga od nauczycieli przede wszystkim umiejętności interpersonalnych. Oczywiście nie da się „wyuczyć” przebiegu dobrej rozmowy. Warto jednak poznać strategie, które zwiększają szansę na sukces podczas spotkania z rodzicami.
Psycholog potrzebny jest uczniom, nauczycielom i rodzicom. Często inicjuje proces zmian, pomaga i wspiera, ale nie zastępuje nauczycieli ani rodziców w nauczaniu i wychowaniu. Psycholog nie jest cudotwórcą, który „naprawi” lub odmieni dziecko.