Kiedy John Watson, amerykański psycholog i twórca behawioryzmu, był u szczytu sławy, dotarła do niego wiadomość, że jego ojciec, z którym stracił kontakt trzydzieści lat wcześniej, chciałby się z nim zobaczyć. Watson kategorycznie odmówił. Uraz, jaki przeżył w dzieciństwie w związku z odejściem mężczyzny, którego podziwiał, był zbyt głęboki.

Powtórzone tysiąc razy kłamstwo staje się prawdą - na tej zasadzie Goebbels budował propagandę III Rzeszy. Bo rzeczywiście jest tak, że zasłyszane gdzieś kiedyś informacje zwykle bez refleksji uznajemy za prawdziwe.

Do sprawnego porozumiewania się nie wystarczy bogate słownictwo i znajomość gramatyki. Dopiero ewolucyjny wynalazek wnioskowańkonwersacyjnych pozwala nam w pełni cieszyć się żartami, martwić ironią, powiedzieć wiele w kilku słowach. Dlatego tak trudno skonstruować program komputerowy, z którym dałoby się porozmawiać jak z człowiekiem.

Pamiętacie bohaterów filmu „Matrix”? Obserwowali wykreowane na ich użytek fikcyjne światy, podczas gdy ich ciała, unieruchomione, pozostawały zupełnie gdzie indziej. Poddawali się halucynacji, że to, czego doświadczają, dzieje się naprawdę. Prawie tak samo jest, gdy śnimy. Po co nam senne klipy? I w jaki sposób one powstają?

W jednej rodzinie językiem miłości jest przyniesienie śniadania do łóżka, a w drugiej to, że śpimy do dwunastej. Jeśli ona nie zrobiła mi śniadania - tak jak matka robiła zawsze ojcu - czy to znaczy, że ona mnie nie kocha? Młodzi małżonkowie muszą wspólnie „wyrozmawiać” porozumienie co do tego, jak się ta ich miłość wyraża - dowodzi Bogdan de Barbaro.

Dlaczego niektórzy z nas są na sto procent pewni, że spotkali w swym życiu istoty pozaziemskie? Odpowiedź może być następująca: ta pewność to efekt naszej zdolności do wytworzenia wspomnienia o zdarzeniach, które nigdy nie miały miejsca.

Nasza kondycja psychiczna pogarsza się w wyniku destrukcyjnej konkurencji, ekspansji postaw konsumpcyjnych, zaniku i rozbicia więzi między ludźmi. Wcześniejsze reguły współżycia zastąpić ma tajemnicza ręka rynku. To prowadzi do odwrócenia hierarchii wartości i do erozji solidarności - uważa ANDRZEJ CECHNICKI. Dr n. med. ANDRZEJ CECHNICKI jest psychiatrą, pracuje w Katedrze Psychiatrii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jest polskim koordynatorem programu „Schizofrenia - otwórzcie drzwi”, redaktorem naczelnym „Dialogu” - pisma Polsko-Niemieckiego Towarzystwa Zdrowia Psychicznego. Jeden z pomysłodawców sieci hoteli „U Pana Cogito”, w których zatrudnienie znajdują ludzie chorujący psychicznie i wykluczeni ze społeczeństwa przez stereotypy. Współtworzy Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego.

Oto czytamy coś i bezwiednie zaczynamy myśleć o czymś innym. Wodzimy wzrokiem po linijkach tekstu, ale już go nie rozumiemy. Czasem myśli oderwane nie przeszkadzają nam w tym, co robimy. Gorzej, jeśli takie myśli pojawiają się, gdy przygotowujemy się do egzaminu albo wypełniamy formularz podatkowy. Dlaczego tak się dzieje?

W hollywoodzkiej wersji opowieści o Robinsonie Crusoe współczesnego rozbitka zagrał brawurowo Tom Hanks. Towarzyszący mu „Piętaszek” tym razem nosił imię Wilson. Nie był on jednak człowiekiem, lecz wyciągniętą z wraka piłką do siatkówki. Rozbitek traktował ją jednak jak najbliższą osobę. Czy było to tylko wynikiem dziwactwa?

Mam pecha. Nic mi nie wychodzi - mówimy czasem. Ale sami wiele robimy, żeby nam nie wyszło. Sami rzucamy sobie kłody pod nogi. Zapominamy o ważnej sprawie. Przegapiamy okazję. Kupujemy los, ale nie sprawdzamy, jakie numery padły. Bo a nuż moglibyśmy w życiu wygrać.

Co za idiotka ze mnie! Czego się nie tknę, to zepsuję. Nikt mnie nie kocha! Takie myśli przychodzą nam czasem do głowy. Jak wpływają na to, czego doświadczamy? AGNIESZKA POPIEL przestrzega: Uważaj, co do siebie mówisz, bo może się okazać, że słuchasz. Dr Agnieszka Popiel jest lekarzem psychiatrą, adiunktem Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie. Od wielu lat zajmuje się psychoterapią poznawczo-behawioralną. Autorka wielu prac na temat zaburzeń psychicznych i psychoterapii poznawczo-behawioralnej.

W historii zoopsychologii znane i cenione są badania nad inteligencją małp, które przeprowadził na Teneryfie w czasie I wojny światowej Wolfgang Köhler. Wiele klasycznych podręczników psychologii ilustrowanych jest fotografiami, na których szympans usiłuje zdobyć upragniony smakołyk.