Dr Bohdan Chwedeńczuk - wykładowca filozofii na Uniwersytecie Warszawskim. Autor książek filozoficznych oraz artykułów i esejów filozoficznych. Współpracownik kwartalnika „Bez Dogmatu”. W filozofii jest zwolennikiem empiryzmu (nic, czego nie można wiedzieć, nie może być przedmiotem wiary, niczego zaś nie można być pewnym bez doświadczenia) oraz naturalizmu (istnieją tylko przedmioty przyrody).

Rozmawiam ze sobą, spieram się, dyskutuję, nie zgadzam się... Co we mnie „siedzi”?

Chociaż behawioryzm i analiza behawioralna zdają się być wyklęte w polskiej psychologii, to jednak wielu psychologów – także zagorzałych przeciwników Skinnera – na co dzień posługuje się pojęciami charakterystycznymi dla tego kierunku. Jednym z takich terminów, absolutnie podstawowym dla analizy behawioralnej, jest wzmocnienie.

Pamiętasz, jak czytałeś jakąś fascynującą książkę lub słuchałeś zajmującej opowieści? Przenosiłeś się w czasie i przestrzeni, w sam środek akcji; odczuwałeś ciepło, zapachy, słyszałeś odgłosy. Pod wpływem dramatycznych opowieści nasze serce może szybciej bić albo oblewa nas zimny pot.

Kleptomania, czyli zaburzenie związane z niezdolnością pohamowania impulsu kradzieży (na ogół niepotrzebnych przedmiotów), została zaliczona w USA do kategorii uzależnień w latach osiemdziesiątych. Wtedy też do klinik i poradni zdrowia psychicznego policja i sądy zaczęły kierować osoby zatrzymywane za kradzieże w sklepach. Jednym z badaczy tego zaburzenia jest psychiatra, Marcus J. Goldman, zajmujący się również leczeniem opartym na modelu stosowanym szeroko do takich uzależnień, jak alkoholizm czy narkomania.

Czy są nadzieje bezsensowne? Czasem tak. Na przykład wtedy, gdy zaprzeczamy faktom. Rodziny ofiar zamachu na WTC mówią: "Mamy nadzieję, że jeszcze się odnajdzie". Chory umierający na nowotwór powiada: "Dopóki żyję, nie tracę nadziei na wyzdrowienie". Karmienie się nadziejami, nawet złudnymi, ma też swoje dobre strony.

Przywiązanie do sposobu myślenia bywa silniejsze niż przywiązanie do życia. I odrzucamy informacje, które niosą nam nadzieje – twierdzi Mariusz Wirga.

Przed laty spytano Amerykanów o to, czy wierzą w niebo i piekło oraz o to, jak spostrzegają swoje szanse na znalezienie się tam (badania Instytutu Gallupa). Okazało się, że 77 proc. indagowanych wierzyło w niebo i niemal wszyscy spośród nich sądzili, że mają "co najmniej duże" szanse, by się tam dostać.

Niedoskonałość świata to cena za nasze istnienie. Od nas zależy, czy będziemy czynić dobro i ulepszać świat. Jeden jest niewybaczalny grzech: rozpacz, wyzbycie się nadziei, że dobro jest możliwe - twierdzi KONSTANTY GEBERT.

Wydarzenia ostatnich miesięcy uświadamiają nam, jak wielu zwątpiło, że jest nadzieja dla świata. Współczesną cywilizację stworzyli ludzie aroganccy, przekonani, że wiedzą, jak wszystko zrobić najlepiej. Naprawić świat mogą tylko ci, którzy wiedzą, że nie wiedzą. Musimy ciągle powracać do początków wiary, nadziei i miłości, która została nam dana. Miłości nie sposób się nauczyć, jedyne, co możemy zrobić, to oduczyć się nienawiści, bo „nienawiść - jak mówił Szlomo Carlebach - jest nauczona a miłość zapomniana”. O nadziei płynącej z niewiedzy, rodzącej się w ciszy i opartej na miłości pisze o. JAN M. BEREZA.

Niepewność towarzyszy nam cały czas, w interesach i w małżeństwie. Jak wpływa ona na nasze decyzje - zastanawia się BARTŁOMIEJ DZIK.

Dlaczego ludzie odbierają sobie życie? Czy myśl o samobójstwie może być pociechą? Jakie są sygnały, że ktoś zamierza odebrać sobie życie? Co można wtedy zrobić? O przyczynach samobójstw mówi prof. dr hab. Barbara Pilecka. Profesor Pilecka pracuje w Instytucie Psychologii Stosowanej UJ. Napisała m.in. „Wybrane problemy samobójstw młodzieży”, „Osobowościowe korelaty prób samobójczych u młodzieży”.