Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdrowie i choroby , Laboratorium

3 lutego 2016

Przewodnik po psychoterapii

72

Pora się zmienić. Ale jak to zrobić? Istnieje wiele rodzajów psychoterapii. Którą z nich wybrać? Oto przewodnik, który pomoże podjĄć tę decyzję. Opisujemy, na czym polegają różne rodzaje terpii.

Co się za tym kryje, czyli psychoanaliza

Psychoanaliza i terapia psychoanalityczna sięgają do najgłębszych poziomów psychiki. Zakładają one, że problemy pacjenta mają swoje źródło w nieświadomości. Motywy i fantazje – choć nieświadome – wpływają na sposób przeżywania i myślenia o sobie i świecie, na podejmowane decyzje, a także na utrzymywanie się przykrych objawów.

Maciej Musiał

Według koncepcji psychoanalitycznej źródłem problemów psychicznych jest specyficzna interakcja wrodzonych predyspozycji dziec[-]ka z oddziaływaniami najbliższego jego otoczenia. Stany psychiczne trudne czy niemożliwe do zniesienia, często związane z lękiem, winą, bezradnością czy złością, są usuwane za pomocą różnych mechanizmów obronnych – wyparcia, zaprzeczenia czy identyfikacji projekcyjnej.
Proces ten wyraża się różnymi objawami. Psychoanalityk nie koncentruje się jednak na usuwaniu objawów cierpienia, tylko szuka jego przyczyn w nieświadomości, sięgając do najwcześniejszych doświadczeń pacjenta i analizując ich wpływ na jego aktualne relacje i zachowanie.
W ciągu stu lat swego rozwoju psychoanaliza stała się rozległą dziedziną, skupiającą wiele teorii i stanowisk. Na jej bazie powstała psychoterapia psychoanalityczna. Różnica między nimi dotyczy częstotliwości sesji: w psychoanalizie jest to 4–5 sesji w tygodniu, pacjent leży na kozetce; w psychoterapii analitycznej sesje odbywają się 2–3 razy w tygodniu, pacjent i terapeuta siedzą „twarzą w twarz”.

Dla kogo ta terapia?
Psychoanaliza i terapia psychoanalityczna są szczególnie skuteczne w leczeniu zaburzeń nerwicowych (np. depresyjnych i lękowych) oraz zaburzeń osobowości.

Na czym polega terapia psychoanalityczna?
Terapia ta polega głównie na odkrywaniu nieświadomych motywów i fantazji, które wyrażają się w przeniesieniu wobec psychoterapeuty. Pacjent przenosi na niego postawy i uczucia, jakie żywi (i żywił) do osób ważnych w swoim życiu – a konkretnie do wewnętrznych obiektów będących reprezentacją tych osób. W trakcie terapii pacjent uświadamia sobie przyczyny swoich uczuć i zachowań. Może skonfrontować się z pewnymi uczuciami, przed którymi dotąd się bronił, czego wyrazem były objawy. Zaczyna rozumieć znaczenie tych objawów i naturę powtarzanych przez siebie obronnych schematów reakcji, myślenia i zachowania. W efekcie częściej potrafi kierować się myśleniem, a nie impulsywnym odreagowywaniem i powielaniem starych schematów.

Metody i techniki
Podczas sesji pacjent może mówić to, co chce, albo to, co uważa za stosowne. Aktywność tę tradycyjnie nazywa się wolnymi skojarzeniami. Analiza wypowiedzi pacjenta pozwala zrozumieć nieświadome podłoże jego problemów. Podstawowym narzędziem pracy terapeuty jest interpretacja – za jej pomocą przekazuje on pacjentowi, jak rozumie jego problemy i ich nieświadome podłoże. Uświadamia mu utajone znaczenie zawarte w jego wypowiedziach, fantazjach, wspomnieniach, snach, lękach, pragnieniach i zachowaniach, a także ujawnia, na czym polega jego wewnętrzny konflikt. Z kolei interpretacja przeniesienia pozwala uświadomić pacjentowi uczucia, postawy i zachowania, których pierwotnie doświadczał wobec znaczących postaci z przeszłości, rodziców i rodzeństwa, a teraz powtarza wobec terapeuty.
Inne techniki to: konfrontacja, klaryfikacja, konstrukcja i rekonstrukcja. Konstrukcja i rekonstrukcja odtwarzają za[-]pomnianą (wypartą) historię dzieciństwa pacjenta. Klaryfikacja bada granice świadomości pacjenta w materiale, który jest niepełny, niejasny, rozbieżny lub sprzeczny – a zatem przygotowuje ona pole do interpretacji. W konfrontacji wskazuje się pacjentowi sprzeczne aspekty myśli, uczuć i zachowań.

Jakich efektów można się tu spodziewać?
Podstawowym celem terapii jest integracja psychiki, co w efekcie powinno zaowocować zmniejszeniem lub ustąpieniem objawów. Pacjent uzyskuje wgląd w przyczyny trudności i konfliktów wewnętrznych, co sprzyja wypracowaniu lepszych, bardziej dojrzałych rozwiązań. Terapia ta rozwija myślenie i symbolizację oraz zdolność tolerowania frustracji czy konfliktowych uczuć.
Badania pokazują, że w efekcie terapii u pacjentów znacznie zwiększa się poczucie satysfakcji z życia. Muszą być jednak przygotowani na sporo frustracji i bólu, które wynikają z docierania do trudnych obszarów ukrytych w nieświadomości. 

***



Zygmunt Freud (1856-1939)
– wiedeński neurolog i psychiatra, twórca psychoanalizy, metody poznania i leczenia, która odkrywa i bada nieświadome motywacje i konflikty wewnętrzne. Za jej początek uznaje się opublikowanie w 1895 roku Studiów nad histerią. Freud wspólnie z Josefem Breurem opisał tam 18 przypadków chorych, u których występowanie histerii było związane ze wspomnieniami wykorzystania seksualnego w dzie...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy