Polacy posłuszni do bólu

Ja i mój rozwój Praktycznie

Posłuszeństwo w wykonywaniu poleceń innych mogą nas doprowadzić do tragedii. Zarówno w sferze jednostkowej, jak i w skali masowej, na przykład jako naród – mówi Dariusz Doliński, który przeprowadził pierwszą polską replikację eksperymentu S. Milgrama.

Jarosław Świątek: Jak przebiegały wasze eksperymenty?
Dariusz Doliński: Chcieliśmy przeprowadzić replikację w miarę dokładnie. Również rozpoczęliśmy więc od ogłoszeń w gazecie. Wybraliśmy przede wszystkim gazetę „Metro”, rozdawaną bezpłatnie na przystankach komunikacji miejskiej. Osobom oferowaliśmy 50 zł w gotówce za mniej więcej 50 minut udziału w badaniu. Podawaliśmy numer telefonu. Gdy ludzie dzwonili, zadawaliśmy im pytania, które wstępnie eliminowały osoby, o których można było sądzić, że znają eksperyment Milgrama, osoby, o których można byłoby sądzić, że są chore, albo że są alkoholikami. Najróżniejsze tego typu przypadki były eliminowane. Ludzie przychodzili i dalej toczyło się to jak u Milgrama. Doktor Tomasz Grzyb wcielał się w rolę osoby, która rzekomo losuje rolę ucznia w tym eksperymencie. Badany dowiadywał się, że ma być nauczycielem. Cała dalsza procedura wyglądała tak samo jak w oryginalnym eksperymencie, przy czym – ze względu na nasze zainteresowania i hipotezy badawcze – stwarzaliśmy dwa warunki.
W warunkach kontrolnych było jak u Milgrama, tzn. pierwszy błąd doktora Grzyba za ścianą (oczywiście wcześniej dokładnie ustalono, w którym momencie ma nastąpić) skutkował poleceniem wydawanym przeze mnie do „nauczyciela”, żeby wcisnął pierwszy przycisk. Potem drugi błąd, kolejny przycisk – i tak aż do 10. przycisku.
W przypadku warunków eksperymentalnych pierwszy błąd doktora Grzyba skutkował komendą: „Proszę wcisnąć 10. przycisk”. To jest przycisk, przypomnę, oznaczony napięciem 150 woltów.

Jakie uzyskali Panowie wyniki?
Wyniki były – nie ukrywam – rozczarowujące dla nas. Z tego względu, że okazało się, że pomiędzy tymi dwie...

Pozostałe 80% artykułu dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.



 

Dołącz do 50 000+ czytelników, którzy dbają o swoje zdrowie psychiczne

Otrzymuj co miesiąc sprawdzone narzędzia psychologiczne od ekspertów-praktyków. Buduj odporność psychiczną, lepsze relacje i poczucie spełnienia.

2500+ artykułów online
110+ numerów archiwalnych
25 lat doświadczenia
Ćwiczenia i medytacje audio
Dostęp online i offline
Czytaj lub słuchaj - jak wolisz!
Charaktery - Twoje wsparcie psychologiczne • Prenumerata już od 99 zł/rok

Przypisy

    Jest psychologiem społecznym, pracuje na Uniwersytecie SWPS we Wrocławiu. Zajmuje się psychologią zachowań społecznych. Napisał wiele książek, m.in. Techniki wpływu społecznego, Psychologia reklamy. Ostatnia jego książka, pt. Posłuszni do bólu, przedstawia wyniki replikacji badań Stanleya Milgrama, jakie wykonał z dr. Tomaszem Grzybem.

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI