Ojcostwo jako zaproszenie do zmiany

Dlaczego praca z przyszłymi ojcami jest dziś tak ważna?

Psychologia i życie

Wybitny pedagog Jesper Juul powiedział kiedyś, że ojcostwo jest często zaproszeniem do osobistej zmiany. Rzeczywiście – ojcostwo to czas głębokiej transformacji, który zmienia wszystkich tych mężczyzn, którzy w sposób świadomy podejmują to wyzwanie. Jest to szczególnie aktualne dziś, gdy model męskości przechodzi ogromną przemianę.


Współcześni mężczyźni chcą być zaangażowanymi ojcami. Widać to chociażby w zmianach prawnych – rosnącym wymiarze urlopów rodzicielskich i ojcowskich oraz coraz większym zainteresowaniu korzystaniem z nich. Mężczyźni są bardziej otwarci i chętniej tworzą partnerski model relacji, w której partnerstwo w rodzicielstwie jest fundamentalnym elementem. Problemem pozostaje jednak fakt, że system edukacji i wsparcia dla przyszłych ojców nie nadąża za zmianami społecznymi ani nawet za prawnymi.

Dobrym przykładem jest edukacja okołoporodowa, która wciąż w ogromnej mierze projektowana jest z myślą o przyszłych matkach. Wydaje się to oczywiste i intuicyjne, bo to przecież kobieta rodzi dziecko. Fakt ten nie może jednak przesłonić rosnącego znaczenia ojców. Z jednej strony są oni pełnoprawnymi rodzicami, coraz częściej zaangażowanymi w wychowanie i opiekę na równi z matką od pierwszych dni życia dziecka, z drugiej zaś – mają swoje potrzeby, możliwości, ale też ograniczenia – często inne niż matki. Co więcej, ich aktywna obecność i zaangażowanie w opiekę wpływa pozytywnie na doświadczenie rodzicielstwa kobiet – zarówno w okresie okołoporodowym, jak i w dłuższej perspektywie. Równe rozłożenie obowiązków opiekuńczych między kobiety i mężczyzn ma pozytywne przełożenie na aktywność zawodową kobiet i równe szanse na rynku pracy, lukę płacową i emerytury. Tymczasem ojcowie często traktowani są marginalnie – jako „osoby towarzyszące”, pomocnicy, opiekunowie drugiej kategorii. Choć nowe standardy organizacyjne opieki okołoporodowej, które wejdą w życie w kwietniu 2026 r., wyraźnie wskazują ojców jako adresatów edukacji okołoporodowej, w praktyce nadal brakuje konkretnych, systemowych działań realizujących te wytyczne.

Z pomocą przychodzą inicjatywy organizacji pozarządowych, takich jak Fundacja Share the Care. Prowadzony przez nas warsztat „Zanim zostanę tatą” to program zaprojektowany specjalnie z myślą o przyszłych ojcach. Łączy on wiedzę psychologiczną, prawną (dotyczącą m.in. urlopów ojcowskich i rodzicielskich) oraz medyczną (związaną z przebiegiem ciąży i porodu), a jednocześnie tworzy bezpieczną przestrzeń do rozmowy o emocjach, obawach i oczekiwaniach.

Nowe ojcostwo – bez gotowych instrukcji 

Wraz z przemianami współczesnego ojcostwa kształtują się nowe modele „bycia ojcem”. Ojcowie coraz częściej angażują się w życie dziecka od pierwszych chwil, budują relację zamiast opierać się na autorytecie nadanym „z urzędu” i dążą do partnerskiego podziału odpowiedzialności. Patriarchalny model ustępuje, ale nowy nie jest jeszcze jasno zdefiniowany – być m...

Pozostałe 80% artykułu dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.



 

Dołącz do 50 000+ czytelników, którzy dbają o swoje zdrowie psychiczne

Otrzymuj co miesiąc sprawdzone narzędzia psychologiczne od ekspertów-praktyków. Buduj odporność psychiczną, lepsze relacje i poczucie spełnienia.

2500+ artykułów online
110+ numerów archiwalnych
25 lat doświadczenia
Ćwiczenia i medytacje audio
Dostęp online i offline
Czytaj lub słuchaj - jak wolisz!
Charaktery - Twoje wsparcie psychologiczne • Prenumerata już od 99 zł/rok

Przypisy

    Założycielka i prezeska Fundacji Share the Care.

    Psychoterapeuta integracyjny i systemowy, socjolog, trener. Od blisko 9 lat współtworzy Fundację Masculinum i Instytut Psychoterapii Masculinum w Warszawie. Prowadzi autorskie warsztaty poświęcone relacjom ojców z córkami, męskie kręgi oraz spotkania poświęcone problematyce ojcostwa. Autor opracowania dotyczącego męskich ruchów społecznych, które powstało na Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie. Publicysta tygodnika „Polityka”.

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI