Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ja i mój rozwój , Praktycznie

12 kwietnia 2019

Czy można się zmienić?

29

Czy da się zmienić to, jacy jesteśmy, jak się zachowujemy? A jeśli tak, to czy na pewno tego chcemy?

W mediach społecznościowych niezwykle popularne są metamorfozy. Zazwyczaj dotyczą spektakularnej zmiany sylwetki pod wpływem treningów i diet, zmiany fryzur, stylu ubierania się, a nawet rysów twarzy makijażem lub z pomocą chirurga plastycznego. Wiemy doskonale, że da się radykalnie zmienić wygląd. Ale czy da się zmienić to, jacy w rzeczywistości jesteśmy? Czy da się przeprowadzić metamorfozę naszej osobowości?

Istnieje wiele definicji osobowości. Wiemy z pewnością, że to konstrukt względnie trwałych właściwości psychicznych, wyróżniających nas spośród innych. W dużej mierze osobowość wpływa na nasze interakcje z ludźmi i zachowanie.
Psychologowie mają liczne narzędzia służące do opisu osobowości. Jednym z najbardziej popularnych jest kwestionariusz NEO-P-R, opierający się na pięcioczynnikowym modelu osobowości (tzw. Wielkiej Piątce – wymiarach takich jak neurotyczność, ekstrawersja, otwartość na doświadczenia, ugodowość i sumienność) oraz założeniu, że są one niezmienne(!), uniwersalne (niezależne np. od kultury) i uwarunkowane biologicznie.

Powszechne pragnienie

Teoria teorią, ale ludzie często chcą odmienić siebie – nie swój wygląd czy nawyki, ale całych siebie, sposób, w jaki żyją i się zachowują, co robią i z kim. Nathan W. Hudson i Brent W. Roberts z University of Illinois badali osoby pragnące zmienić swoją osobowość. Ich zdaniem większość ludzi – około 78 procent – deklaruje, że pragnie zmienić jakiś aspekt swojej osobowości, a zmiany te są spójne z pięcioma cechami wymienionymi wyżej. Większość badanych chciała na przykład mniejszej neurotyczności, czyli większej stabilności emocjonalnej, wytrwałości w dążeniu do celów, sumienności w postępowaniu. Mniej osób marzyło o większej ekstrawersji, otwartości na nowość i ugodowości.

Hudson i Roberts uważają, że ludzie zaczynają myśleć o zmianie osobowości, gdy w ich życiu pojawiają się poważne problemy. Na przykład nie są w stanie utrzymać pracy, notorycznie nie układa im się w związkach i dochodzą do wniosku, że coś z nimi jest „nie tak”. Inni mają poczucie, że gdyby mieli cechy pożądane społecznie, to byliby szczęśliwsi. Motywacja do zmiany osobowości jest dość podobna – uważają autorzy. Osoby niezadowolone ze swojej aktywności seksualnej, pasji, przyjaźni mówiły o tym, że chciałyby być bardziej ekstrawertyczne, bo uważały, że to pomoże im zdobyć przyjaciół, da satysfakcję z seksu, pasje i pozytywne emocje. Badani nieusatysfakcjonowani finansowymi i zawodowymi aspektami swojego życia pragnęli zmiany w zakresie sumienności. Uważali, że będąc bardziej dokładnymi, wnikliwymi, pracowitymi, zorganizowanymi, rozwiązaliby problemy finansowe.

Co ciekawe, pragnienie zmiany nie jest takie samo w toku życia i w dużej mierze zależy od wieku. Badania Nathana Hudsona i Chrisa Fraleya z udziałem osób w wieku 18–70 lat pokazały, że z wiekiem potrzeba zmiany maleje. Starsi dorośli nawet jeśli chcieliby coś w sobie zmienić, to w mniejszym zakresie, wręcz kosmetycznym. Być może pewne cechy przestają im przeszkadzać, zaczynają lubić i akceptować siebie takimi, jacy są. A...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy