Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ja i mój rozwój , Praktycznie

3 sierpnia 2016

Jak zanotujesz, tak zdasz

13

Coraz mniej uczniów samodzielnie przygotowuje notatki. Uważają, że to strata czasu, skoro można skorzystać z gotowych materiałów. A przecież tworzenie notatek to jedna z najbardziej skutecznych form uczenia się. Notatki służą zapamiętywaniu i utrwalaniu najważniejszych informacji. W szóstej części pomocnika maturalnego przedstawiamy sposoby ich tworzenia, tak by były przydatne w przygotowaniach do egzaminu.

Kiedy powiem „proszę teraz nie myśleć o swoim wychowawcy”, to zanim zrozumiesz i logicznie zinterpretujesz instrukcję tego przekazu, z pewnością zobaczysz swojego nauczyciela – kolor jego marynarki, fryzurę, a nawet usłyszysz tembr jego głosu. Mózg nie zapamiętuje bowiem w sposób linearny, co oznacza, że nie utrwala w procesie uczenia się konkretnych liter, ale przetwarza je na obrazy, dźwięki. Dlatego, żeby zapamiętać nowe informacje, najlepiej zanotować je nielinearnie.

Z myślą o mózgu
Najbardziej znanym sposobem nielinearnego notowania jest tworzenie tzw. map myśli (z ang. mind maps). Stają się one coraz bardziej powszechną techniką zapisu i zarządzania informacją, a nie tylko innowacyjnym sposobem notowania.
Ich głównym propagatorem jest Tony Buzan, światowej sławy autorytet w dziedzinie usprawniania pracy umysłowej, którego książki o efektywnym uczeniu się znane są polskim czytelnikom.

Jak korzystać z notatek?

• Koniecznie przejrzyj notatki w ciągu 24 godzin od ich sporządzenia. Jest to istotne ze względu na trwałość zapamiętywania, a więc przesłania informacji z pamięci krótkotrwałej do długotrwałej. W trakcie lekcji informacje kodowane są w tej pierwszej i jeśli nie zostaną powtórzone, to nie zostaną w niej długo. Powtórzenie sprawi, ze zostaną przesłane do pamięci długotrwałej i zagwarantujemy sobie ich zapamiętanie. Pamiętaj: jeżeli w ciągu 24 godzin po sporządzeniu notatek nie przejrzysz ich, możesz zapomnieć do 80 proc. ich zawartości. • W czasie pierwszego przeglądania notatek koniecznie je zredaguj. Podkreśl te informacje, których nie rozumiesz, ewentualnie te, które trzeba dodatkowo uzupełnić; rozwiń skróty, których nie używasz na co dzień, by później z łatwością je rozszyfrować. Wypisz na marginesach w formie haseł to, co Twoim zdaniem w notatce jest najistotniejsze itp. • Ważne jest, by okresowo dokonywać przeglądu zrobionych przez siebie notatek. Wystarczy poświęcić 10–15 minut w ciągu tygodnia na przejrzenie notatek z każdego przedmiotu, by później efektywniej się uczyć. Zapamiętywanie jest bardziej skuteczne, gdy realizujemy je przez odwołanie się do wcześniej przyswojonego materiału.

Popularność map myśli wiąże się między innymi z faktem, że jest to sprawdzony sposób na szybkie tworzenie notatek, ale zgodnie z zasadami funkcjonowania naszego mózgu. Stąd kreśląc mapę myśli, wykorzystujemy równocześnie możliwości obu półkul mózgu: lewej, odpowiedzialnej za analizę, logikę, słowa, liczby i prawej, związanej z wyobraźnią, przestrzenią, rytmem i kolorem. Aktywizując równocześnie dwie półkule móz[-]gowe, zapamiętujemy i szybciej, i bardziej efektywnie.

Mapa myśli składa się z centralnego słowa-klucza i odchodzących od niego połączeń. Jest więc zorganizowana tak, jak wiedza w naszym mózgu i w pełni uwzględnia sposób pracy mózgu – integrujący i skojarzeniowy. Gdy wypowiemy słowo: „wakacje”, to jak na zawołanie zostaną przywołane skojarzenia związane z tym słowem: „słońce”, „piasek”, „morze” itd., bo pojęcia te są ze sobą powiązane. Tak samo w mapach myśli powiązane są ze sobą rysowane elementy.

Struktura map myśli poprzez swoją przejrzystość ułatwia nie tylko zapamiętywanie, ale i planowanie oraz zarządzanie procesem uczenia się. Ma to związek z utrzymaniem równowagi pomiędzy koniecznością ogarnięcia całości problemu a dbałością o szczegóły. Gdy przeglądamy podręczniki czy tradycyjne notatki, zwykle przytłacza nas ogrom informacji, mamy trudności z rozpoczęciem nauki, bo nie wiemy, od czego zacząć. Borykamy się z poczuciem, że nie zdążymy się uporać do egzaminu z takim natłokiem danych. Chaos ogranicza nasze twórcze działanie.

Tworząc mapy myśli, mamy poczucie kontroli, bo cały czas widzimy zarówno główną ideę, jak też wszystkie dopełniające ją elementy. Dzięki takiemu schematowi notatek łatwo dostrzegamy sieć zależności przyczynowo-skutkowych, co wzmacnia proces zapamiętywania poprzez wytyczenie powiązań, jakie zachodzą pomiędzy informacjami, które mamy sobie przyswoić.

Warto pamiętać, że mapy myśli tworzy się szybciej niż standardowe notatki linearne. Spośród szeregu informacji decydujemy się zapisać tylko te, które są najważniejsze, pomijamy zaś elementy dodatkowe, np. przymiotniki, przysłówki itd. Do tego sam proces notowania trwa zdecydowanie krócej, stosujemy bowiem umowne obrazki, hasła, a nie mozolnie piszemy wyraz po wyrazie.

Ćwicz umysł

Poniżej kilka prostych ćwiczeń, które w tym pomagają. 1. Zaproś do zabawy znajomych: przygotujcie na małych kartkach dowolne rzeczowniki, po jednym na każdej kartce. Następnie wrzućcie do słoika lub kapelusza wszystkie kartki i dokładnie je wymieszajcie. Jedna osoba losuje dwa...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy