Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ja i mój rozwój

13 września 2016

Zabójcza złość

25

Złość jest jedną z podstawowych emocji, uniwersalną dla wszystkich ludzi. To, co odróżnia ją od pozostałych, to skutki dla naszego zdrowia i życia. Może zabijać.

Złości nas niemal wszystko. Niesprawiedliwy sędzia na meczu, korki w mieście, nieposprzątane dziecięce pokoje, ceny benzyny, politycy, zacinający się komputer, naczynia piętrzące się w zlewie… Ta lista nigdy się nie kończy. Ostatecznie sprowadza się jednak do dwóch rzeczy: zawiedzionych oczekiwań i niemożności osiągnięcia celu. Gniew może się różnić ze względu na płeć, wiek czy krąg kulturowy, z którego pochodzimy. Dla kobiet jednym z głównych źródeł złości są bliskie relacje, a mężczyzn częściej doprowadzają do furii obcy ludzie, przedmioty nie działające tak jak powinny i kwestie społeczne – uważa dr Sandra P. Thomas z University of Tennessee. Złość mężczyzny może mieć bardziej abstrakcyjne źródło, a u kobiety miesza się z uczuciem bólu odczuwanego, gdy rani ją ktoś bliski.

Te czy inne powody nie są jednak wystarczające, by doszło do wybuchu. Musi jeszcze pojawić się komponent natury psychicznej: ocena tego, czy należy okazać złość. W ułamku sekundy oceniamy kto jest winny, jak bardzo zawinił i czy warto się złościć. Oceniamy też intencje drugiej osoby na podstawie posiadanych informacji. Poważnie zdenerwować może nas kierowca nie stosujący się do przepisów ruchu drogowego. Ale nasze uczucia zmienią się, gdy dowiemy się, że wiózł w samochodzie rodzącą żonę.

Organizm w tarapatach
W kreskówkach łatwo odgadnąć, że bohater się denerwuje. Para pod ciśnieniem zaczyna wydobywać się z jego uszu i nosa a ciało staje się czerwone. My też mamy swoje objawy gniewu. Jedni zgrzytają zębami, inni zaciskają pięści; jedni się czerwienią, drudzy bladną, oblewa nas pot, mięśnie sztywnieją, robi się gorąco, a przed oczami ciemno. Złość uruchamia reakcję walki lub ucieczki (fight or flight). W czasach naszych przodków, gdy ludzie stawiali czoła zagrożeniom fizycznym, takim jak drapieżne czy jadowite zwierzęta, reakcja ta służyła ratowaniu życia. We współczesnym świecie w większości sytuacji jest ona nieadekwatna, a wręcz szkodliwa. W trybie walki lub ucieczki ustają wszystkie zbędne działania: trawienie, produkcja komórek, procesy gojenia, ochrona immunologiczna. Mięśnie się napinają, adrenalina i n...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy