Dołącz do czytelników
Brak wyników

Między słowami

29 czerwca 2020

NR 6 (Czerwiec 2017)

Uprzejmość

92

Bliska grzeczności, życzliwości i dobroci, jest wyrazem naszego szacunku wobec innych. Bywa jednak także bardzo powierzchowna i traktowana instrumentalnie.

Emmanuel Levinas nazwał ją łaskawością. Kiedy uśmiecham się do nieznajomego i pozdrawiam go, mówiąc „dzień dobry”, choć jeszcze niczego nie czynię, wyrażam mój szacunek i życzliwość dla niego, a także gotowość do pomocy. Czasami ludzi uprzejmych nazywamy miłymi. Słowo to prowadzi nas do źródeł miłości, gdyż miłość, troskliwość, często wyraża się poprzez drobne uprzejmości. Taka uprzejmość nie jest łatwa.

POLECAMY

Pisał Arthur Schopenhauer: „Prawda, że uprzejmość jest o tyle trudnym zadaniem, iż wymaga okazywania dużego szacunku wszystkim ludziom, podczas gdy większość z nich w ogóle na to nie zasługuje, a ponadto wymaga udawania wielkiego zainteresowania nimi, gdy powinniśmy być szczęśliwi, że nic nas nie obchodzą”.

To źródłowe rozumienie uprzejmości wydaje się obecnie rzadkie. Współcześnie najczęściej wiążemy uprzejmość z dobrym wychowaniem, manierami, ogładą, a nawet konwenansem. Uprzejmym nazywamy urzędnika, który nie wyprasza nas za drzwi, lecz ze zrozumieniem wyjaśnia, w jaki sposób załatwić sprawę. Sprzedawcę, który z cierpliwością i serdecznością nas obsługuje. Uprzejmość wyraża się w czynach, postawie, gestach, słowach.

Uprzejmość może być jednak także maską. Jej pierwszą warstwę możemy określić mianem towarzyskiej ogłady. Oparta jest ona na zasadzie: Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe. Nie mówimy innym, co o nich myślimy, nie oceniamy negatywnie ich wyglądu, gustów, słabości. „Uprzejmość polega na milczącym porozumieniu co do ignorowania i nieczynienia sobie nawzajem zarzutu z moralnej i intelektualnej nędzy partnera; dzięki temu, ku obopólnej korzyści, wychodzi ona nieco mniej na światło dzienne” – stwierdził Arthur Schopenhauer. Uprzejmość może być zatem synonimem nieszczerości. Z uprzejmości nie mówimy prawdy, by kogoś nie skrzywdzić. Uprzejma koleżanka nie mówi do innej koleżanki: „masz nadwagę, fatalnie wyglądasz, źle się ubierasz”. Uprzejmy profesor nie mówi do kolegi: „wygłosiłeś fatalny wykład, nie miałeś nic ciekawego do p...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy