Dołącz do czytelników
Brak wyników

Psychologia i życie

15 kwietnia 2021

NR 5 (Maj 2021)

Na stres i bezsenność – ekstrakt ze szparaga

20

Jesteś tym, co jesz. A jedząc więcej owoców i warzyw, na przykład szparagów, zmniejszasz ryzyko depresji, odczuwanego stresu i negatywnego nastroju, w zamian zaś zyskujesz spokój, lepszy sen i poczucie spełnienia w życiu.


Właściwości zdrowotne żywności opierają się nie tylko na zawartości istotnych składników odżywczych, ale także na zawartych w niej korzystnych dla człowieka substancji niebędących esencjonalnymi składnikami pożywienia. Substancje te mogą przeciwdziałać wystąpieniu zmian chorobowych (profilaktyka pierwotna), jak i wspomagać leczenie i ograniczać pojawianie się komplikacji w przebiegu choroby (profilaktyka wtórna). 

Lockdown podczas pandemii COVID-19 spowodował zmianę stylu życia wielu z nas. Zmiany te były w większości związane z restrykcjami, które istotnie wpłynęły na interakcje społeczne, kreatywność, możliwości i pozytywne relacje. W większości społeczeństwo jest zamknięte w domach. To zamknięcie jest samo w sobie stresujące, ponieważ ludzie przez dłuższy czas dzielą ograniczoną przestrzeń z innymi bliskimi osobami. Ponadto doświadczają braku nowych bodźców, zakłóceń w rutynowej aktywności, zwiększonych obowiązków rodzicielskich, zwłaszcza w przypadku kobiet, i zmienionych oczekiwań dotyczących produktywności osób wykonujących obowiązki zawodowe w domu. Oprócz stale obecnego strachu przed zarażeniem się COVID-19 pojawiła się niepewność co do miejsc pracy, sytuacji ekonomicznej oraz zdrowia i bezpieczeństwa bliskich. Krótko mówiąc, blokada skutkowała zamknięciem w domu podczas panującego niepokoju i redukcją pozytywnych bodźców. Stres zasadniczo, choć nie zawsze, ma odwrotny związek ze snem i zdrowiem psychicznym [1]. Wykazano, że czas spędzony w zamknięciu ma negatywne skutki psychologiczne [2]. Również objawy psychologiczne (stres, lęk, depresja) narastają w zamknięciu [3]. López-Bueno i in. [4] zaproponowali, że gorsze samopoczucie psychiczne i zdrowie psychiczne podczas blokady COVID-19 są związane z zachowaniami zdrowotnymi, takimi jak: spożywanie alkoholu, dieta, sen i aktywność fizyczna. Skutki złego snu są znane wszystkim. Wiele osób jest zaznajomionych ze skutkami sekwencji zakłóconych nocy. Wolne godziny nocne mogą generować wzrost zmartwień, a następny dzień może przynieść spadek nastroju, pewności siebie i jasności umysłu. Tą zależność potwierdzają wyniki eksperymentów naukowych, w których wykazano, że zakłócony sen powoduje gorsze zdrowie psychiczne. W związku z tym leczenie problemów ze snem stało się elementem terapii w opiece nad pacjentem z chorobami o podłożu psychologicznym [5].

„Jesteś tym, co jesz” to dobrze znane powiedzenie, które jest coraz częściej wspierane przez dowody łączące zdrowe odżywianie z optymalnym zdrowiem fizycznym i psychicznym. Ważnym czynnikiem warunkującym związek między dietą a zdrowiem jest wysokie spożycie owoców i warzyw. Owoce i warzywa zawierają różnorodne mikroelementy niezbędne do funkcjonowania fizycznego i umysłowego. Mówi się, że przeciwutleniacze odgrywają kluczową rolę w ochronie organizmu przed stresem oksydacyjnym, który jest odpowiedzialny za przyczynę i progresję chorób neurodegeneracyjnych, przewlekłych chorób zapalnych, miażdżycy tętnic, niektórych nowotworów i niektórych form depresji. Ponadto, witaminy rozpuszczalne w wodzie oraz niektóre składniki mineralne (wapń, magnez i cynk) są ważne dla optymalnego funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego [6].

POLECAMY

Badania wykazały, że osoby, które jedzą więcej owoców i warzyw, mają mniejszą częstość występowania zaburzeń psychicznych, w tym mniejsze ryzyko depresji, odczuwanego stresu i negatywnego nastroju. Osoby, które jedzą więcej owoców i warzyw, mają również większe prawdopodobieństwo optymalnych stanów psychicznych, takich jak większe szczęście, pozytywny nastrój, zadowolenie z życia oraz rozkwit społeczno-emocjonalny, który oddaje poczucie sensu, celu i spełnienia w życiu [6]. Co ważne, te związki między spożyciem warzyw i owoców a różnymi wskaźnikami zdrowia psychicznego wydają się być zależne od dawki, przy czym wyższe spożycie owoców i warzyw wiąże się z coraz wyższymi korzystnymi wynikami w zakresie zdrowia psychicznego [7]. Korzystając z danych o 12 389 os...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy