Dołącz do czytelników
Brak wyników

Mózg i umysł , Laboratorium

2 lutego 2016

Krótka historia rozumu

14

Przejawy inteligencji (a jeszcze bardziej jej braku) widzimy na każdym kroku. Ale rozumienie, czym jest inteligencja i pomysły, jak można ją badać, wykluwały się powoli.

1837
Polski filozof, publicysta i psycholog MICHAŁ WISZNIEWSKI (1794–1865) publikuje w Krakowie książkę Charaktery rozumów ludzkich, zawierającą opisową klasyfikację inteligencji. Wyprzedziła ona o dziesięciolecia światowe badania i typologie różnic indywidualnych w zakresie zdolności umysłowych. Poszerzoną, angielską wersję tej książki, pt. Sketches and Characters or the Natural History of the Human Intellects, wydaje w roku 1853 w Londynie pod pseudonimem James William Whitecross.

1884
FRANCIS GALTON (1822–1911) otwiera pierwsze laboratorium antropometryczne w South Kensington pod Londynem. Dokonuje w nim pomiarów różnic indywidualnych
za pomocą skonstruowanych przez siebie instrumentów. Galton, pionier badań nad wybitnymi uzdolnieniami, uważał, że są one dziedziczne i twierdził, że pomiary antropometryczne dostarczają informacji o inteligencji badanego.

1897
Norweski pedagog z Bergen THOMAS PARR (1862–1935) bada związek między poziomem pisma ręcznego i zdolnościami rysunkowymi a osiągnięciami szkolnymi dzieci w wieku 11–15 lat i udowadnia, że istnieje korelacja między zdolnościami motorycznymi a zdolnościami umysłowymi. Historycy psychologii traktują te wyniki jako „fenomen iluzorycznej korelacji”. A jednak uważa się, że Parr wyprzedził Charlesa Spearmana w badaniach nad składowymi inteligencji. 1904

CHARLES E. SPEARMAN
(1863–1945) publikuje artykuł, w którym po raz pierwszy przedstawia swoją dwuczynnikową teorię inteligencji. W jej świetle zdolności ludzkie składają się z dwóch niezależnych czynników: inteligencji ogólnej (czynnik G) oraz zdolności specjalnych (czynnik S). Teorię tę Spearman rozwinął w monografii The Abilities of Man (1927).

1905
ALFRED BINET (1857–1911) i THÉODORE SIMON (1872–1961) przedstawiają opracowany przez siebie test inteligencji – pierwsze praktyczne narzędzie do badania zdolności umysłowych, składające się z prób o różnym stopniu trudności, przeznaczone dla dzieci w wieku 3–10 lat, dla 12- i 15-latków oraz dla dorosłych. Dla każdego poziomu wieku przewidziano pięć zadań do rozwiązania. Twórcy testu przyjęli zasadę, że badany ma inteligencję na takim poziomie wiekowym, na jakim rozwiąże wszystkie zadania.

1910
HENRY HERBERT GODDARD
(1866–1957), który dwa lata wcześniej przetłumaczył na język angielski test Bineta-Simona, rozpoczyna program badania poziomu umysłowego imigrantów, którzy przybywają na Ellis Island z zamiarem osiedlenia się w Stanach Zjednoczonych.

1912
WILLIAM STERN (1871–1938) wprowadza pojęcie ilorazu inteligencji, przyjmując, że iloraz wieku umysłowego i wieku życia (pomnożony przez 100) daje możliwość porównywania poziomu inteligencji różnych osób bez względu na ich wiek metrykalny. Miara ta weszła do użytku w roku 1916, dzięki Lewisowi M. Termanowi (1877–1956) i jego współpracownikom, którzy upowszechnili w Stanach Zjednoczonych poprawiony i uzupełniony test inteligencji Bineta-Termana (tzw. test Stanford-Binet).

1917
W USA zostaje powołany komitet badań psychologicznych nad rekrutami. Jego przewodnictwo obejmuje ROBERT MEARNS YERKES (1876-1956). Członkowie tej grupy opracowali testy inteligencji do badania poborowych (Army Alpha i Army Beta). Przebadano nimi około dwóch milionów osób.

1920
W artykule „Intelligence and its use” EDWARD LEE THORNDIKE (1874–1949) wyróżnia tzw. inte...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy