Dołącz do czytelników
Brak wyników

Psychologia i życie

20 lipca 2022

NR 8 (Sierpień 2022)

Krajobraz emocjonalny

0 76

Większość emocji powstaje pod wpływem bodźców, które naruszają interesy i plany jednostki. Kiedy ktoś nas obrazi, odczuwamy złość, kiedy widzimy zagrożenie, przeżywamy strach, a na widok cuchnącego, zepsutego mięsa pojawia się wstręt. Emocje pojawiają się niemal natychmiast i słabną z chwilą, kiedy z pola widzenia znika wywołujący je bodziec. Opisane zależności dotyczą emocji prostych. Nieco inaczej przedstawia się sprawa w wypadku emocji wtórnych. Poprzedzone są one analizą jakiegoś zdarzenia lub sytuacji, powstają wolno i wolno też słabną. Można też w jakimś stopniu je kontrolować. Weźmy pod uwagę takie emocje jak zawiść czy duma. Ta pierwsza pojawia się w sytuacji, kiedy jakaś osoba osiąga lub posiada pewne dobra, o których sądzimy, że należałyby się one nam. Duma występuje wtedy, kiedy odnosimy jakieś sukcesy. Jest ona tym większa, im trudniejsze było osiągnięcie jakiegoś sukcesu. Dłuższe trwanie emocje wtórne zawdzięczają między innymi temu, że podtrzymują je nasze myśli, np. na temat sukcesów czy doznanych krzywd. 

Emocje odczuwamy też w innych sytuacjach. Podczas lektury romansu czujemy swego rodzaju błogość, kiedy jakiś związek zostaje nawiązany. Czytając kryminał, możemy z kolei niepokoić się, kiedy dzielny detektyw zbliża się do rozwiązania zagadki, a przestępca zdaje sobie z tego sprawę i nastaje na jego życie. Fikcyjni bohaterowie przeżywają emocje, które stają się także naszym udziałem. Dzięki rezonansowi emocjonalnemu są one słabsze niż emocje przeżywane pod wpływem aktualnych bodźców. Rezonans emocjonalny staje się znacznie silniejszy, kiedy widzimy rzeczywistą osobę znajdującą się w niebezpieczeństwie albo kiedy ktoś lub coś uniemożliwia jej osiągnięcie jakiegoś celu. Psychologowie mówią tu o zjawisku empatii albo też o zbliżonym zjawisku, które określa się mianem zakażenia emocjonalnego. 

POLECAMY

Zjawisko zakażenia emocjonalnego może przyjmować duże rozmiary. Christakis i Fowler opisują epidemie śmiechu. W trakcie jednej z nich, która wybuchła w pewnej szkole w Tanzanii, początkowo trzy uczennice zanosiły się niepohamowa...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy