Dołącz do czytelników
Brak wyników

Psychologia i życie

22 czerwca 2022

NR 7 (Lipiec 2022)

Gry i dylematy społeczne

0 126

Teoria gier jest teorią matematyczną. Ma także zastosowanie w psychologii, gdzie pozwala zrozumieć interaktywne podejmowanie decyzji. Są to takie decyzje, których konsekwencje zależą od tego, co zrobią inni. Teoria ta zakłada, że w grach mogą uczestniczyć nie tylko pojedynczy gracze, lecz także instytucje lub grupy społeczne. 

Istotą gry jest konflikt interesów. Wyraźnie to widać w wypadku takich gier jak warcaby. Gracz, wykonując pewne posunięcie, musi uwzględniać to, jak zareaguje inny gracz. Każdy z nich odpowiada na posunięcia drugiego na planszy. W razie zagrożenia może zaatakować i zbić pionka przeciwnika, ale może też się zasłonić i jednocześnie wciągnąć przeciwnika w zasadzkę. Warcaby stanowią przykład gry o sumie zerowej. Wygrana jednego gracza pociąga za sobą przegraną drugiego. Gry o sumie zerowej stanowią tylko jeden z rodzajów gier. Innym przykładem takiej gry może być polityka ekonomiczna państwa, które stara się utrzymać równowagę budżetową. Jeśli jakaś grupa zażąda podwyżek i je otrzyma, to należy skompensować ubytek w budżecie państwa, np. przez podwyżkę podatków. 

POLECAMY

Oprócz gier o sumie zerowej istnieją jeszcze gry o sumie niezerowej. W tym przypadku obaj gracze albo jednocześnie zyskują, albo jednocześnie tracą. Weźmy pod uwagę sytuację wręczania łapówki. X, dając łapówkę Y, zyskuje przychylną dla siebie decyzję, zaś Y – gotówkę. Do tej chwili możemy zinterpretować tę sytuację jako grę o sumie dodatniej. Jeśli jednak sprawa wyjdzie na jaw, to wtedy obaj zostają ukarani, obaj przegrywają i gra staje się grą o sumie ujemnej. Oczywiście opisana sytuacja nie jest grą w potocznym tego słowa znaczeniu, ale może być traktowana jako przypadek specyficznej współzależności między uczestnikami tego zdarzenia. 

Opisane sytuacje stanowią przykład dylematów społecznych, z którymi musimy sobie wielokrotnie radzić w życiu. Jednym z nich jest dylemat wspólnego pastwiska. Wyobraźmy sobie, że w pewnej wsi istnieje takie wspólne pastwisko. Znajduje się na nim tyle trawy, że można spokojnie wypasać tam dziesięć krów należących do pięciu gospodar...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy