Dołącz do czytelników
Brak wyników

Mózg i umysł

29 września 2016

Co warto wiedzieć o deja vu

316

Zjawisko „déjl vu” (co po polsku znaczy: już widziane) jest bardzo intrygujące i wciąż jeszcze niedostatecznie poznane. Święty Augustyn twierdził, że związane jest z działaniem złych duchów. A jak jest naprawdę?

Do języka naukowego déjà vu wkroczyło za sprawą francuskiego psychiatry M. Arnauda na spotkaniu Towarzystwa Medyczno-Psychologicznego 24 lutego 1896 r. w Paryżu. Wiele wyjaśnień tego zjawiska odwoływało się do reinkarnacji czy telepatii. Na przykład dr Chari (1964) sugerował, że wrażenie familiarności charakterystyczne dla doświadczenia déjà vu pochodzi z pamięci poprzedniego życia. Maurice Maeterlinck, belgijski dramaturg, odwoływał się do pamięci doświadczeń prenatalnych. G.E. Berrios z University of Cambrige w książce Memory Disorders in Psychiatric Practice (1995), dodatkowo odróżniał rzeczywisty fakt poprzedniego życia od wrażenia poprzedniego życia i rozważał, czy doświadczenie déjà vu dotyczy tego pierwszego, czy drugiego.

W roku 1844 Artur Landbroke Wigan wprowadził ideę „podwójnego mózgu”. Twierdził on, że w czasie, gdy jeden mózg funkcjonuje, drugi znajduje się w stanie uśpienia. Pomimo tego odbiera informacje. Déjà vu pojawiałoby się w tym wypadku, gdy mózg powraca ze stanu uśpienia do normalnego działania i porównywało aktualną percepcję z tą nabytą podczas uśpienia.

Spekulacji i domniemań na temat deja vu było i jest bardzo wiele, czego konsekwencją jest coraz większa ilość mitów odnoszących się do tego zjawiska.

POLECAMY

Oto najpowszechniejsze z nich:

  • Déjl vu występuje stosunkowo rzadko.

Częstotliwość występowania tego zjawiska w populacji waha się w granicach od 30 do 96 proc. To, jaki uzyskuje się wynik, zależy od badanej grupy osób oraz przyjętej w badaniu definicji tego zjawiska. Jednak na podstawie otrzymanych wyników, można z całą pewnością stwierdzić, iż pojawia się ono dosyć często.

  • Déjl vu ma podłoże wyłącznie patologiczne.

Na szczęście nie tylko. Z pewnością występuje częściej u osób z organicznymi uszkodzeniami mózgu, do których zaliczyć należy przede wszystkim padaczkę płata skroniowego (patrz CIEKAWOSTKA). Występuje również u pacjentów z niektórymi zaburzeniami psychicznymi: schizofrenią, zaburzeniami nastroju lub osobowości, nadmiernym lękiem, demencją, depresją oraz nerwicą. Ale do pojawienia się déjl vu przyczynia się także zmęczenie psychiczne, przemęczenie fizyczne, stosowanie używek, a nawet stres. Należy więc podkreślić, iż déjl vu występuje bardzo często u ludzi zupełnie zdrowych.

CIEKAWOSTKA

Płat skroniowy półkuli dominującej jest kluczowym obszarem mózgu dla rozróżniania następstwa czasowego wydarzeń. Przy uszkodzeniu tych okolic mózgu informacje odbierane przez jedną półkulę dostarczane są do drugiej z opóźnieniem na tyle małym, że osoba ma wciąż w...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy