Dołącz do czytelników
Brak wyników

Wstęp

4 listopada 2015

Złożony obraz bullyingu

0 410

Jak uchronić uczniów przed bullyingiem? Trzeba nauczyć ich regulowania własnych emocji, pokazać metody sprzeciwiania się przemocy, zachęcać do budowania i pielęgnowania więzi społecznych – uważa Dorothy Espelange.

Dr Dorothy Espelange jest psychologiem rozwojowym, pracuje na wydziale psychologii edukacji uniwersytetu stanowego Illinois w Urbana-Champaign. W swoich badaniach koncentruje się na przyczynach bullyingu i metodach zapobiegania mu. Obecnie prowadzi dwa programy badawcze w 38 szkołach podstawowych i średnich. Opublikowała 120 artykułów, przygotowała 25 rozdziałów, jest współredaktorką 5 książek.

APA: – Dlaczego niektóre dzieci stają się prześladowcami? Czy istnieją jakieś czynniki ryzyka, np. środowisko domowe, przemoc w mediach, osobowość? Jeśli tak, to co mogą zrobić rodzice i edukatorzy, aby te czynniki ustalić?
Dorothy Espelage: – Dzieci angażują się w bullying z różnych powodów. To złożona sytuacja. Uczniowie szkół podstawowych, którzy stosują przemoc wobec rówieśników, często mają kłopot z regulowaniem swoich emocji albo zachowują się tak z powodu odrzucenia lub wykluczenia przez kolegów. Z kolei w szkołach średnich część nastolatków angażuje się w bullying, aby uchodzić za fajnych czy znaleźć przyjaciół. Niektórzy uważają, że takie zachowania przyniosą im większą popularność. Młodzież może także angażować się w bullying wtedy, gdy spotyka się z przemocą w domach rodzinnych, czy to ze strony rodzeństwa, czy ze strony doros­łych, którzy próbują rozwiązywać konflikty wyłącznie za pomocą agresji. Szkoły także odgrywają swoją rolę. Jeśli podejmują autentyczne wysiłki na rzecz zapobiegania przemocy wśród uczniów, to jej przypadki są rzeczywiście zdecydowanie rzadsze. Tak samo zresztą dzieje się, gdy grono pedagogiczne mocno angażuje się w działania przeciw seksualnemu krzywdzeniu – uczniowie znacznie rzadziej donoszą o takich zdarzeniach. Warto zwrócić uwagę na różnice, jakie występują pomiędzy bullyingiem w szkole podstawowej a tym w szkole średniej. Dzieci narażone na przemoc rówieśniczą w szkole podstawowej, w szkole średniej wykazują narastającą skłonność do bullyingu. Aby uchronić młodych ludzi przed bullyingiem, trzeba skierować wysiłki na nauczenie dzieci i nastolatków umiejętności samodzielnego regulowania własnych emocji, zdobywania akceptacji rówieśników oraz sposobów przeciwstawiania się wszelkim szkodliwym skutkom przemocy w ich domach i wspólnotach. Musimy mieć świadomość, że szkoły odgrywają niezwykle ważną rolę w ograniczaniu takich zachowań.

W najnowszych badaniach ustaliła Pani, że środowisko szkolne odgrywa istotną rolę w zrozumieniu zachowań powiązanych z bullyingiem. Co te badania nam mówią?
– Wystarczy spędzić trochę czasu w szkołach, aby zrozumieć, że każda z nich ma swoją niepowtarzalną atmosferę. Chcieliśmy ustalić, w jaki sposób szkolne środowisko może być powiązane z bullyingiem, bójkami, wiktymizacją i skłonnością uczniów do interweniowania. Przebadaliśmy grono pedagogiczne i uczniów w 36 szkołach
Środkowo-Zachodnich Stanów Zjednoczonych. Potwierdziły się nasze założenia, że jeśli nauczyciele i inni pracownicy uważają agresję za problem w ich szkole, to uczniowie wykazują większą skłonność do przemocy, bójek i znęcania się nad rówieśnikami, zaś mniejszą do interweniowania. Z kolei gdy pracownicy szkoły angażują się w zapobieganie bullyingowi i budowanie pozytywnych relacji z uczniami, to przypadków przemocy i agresji jest mniej, rośnie natomiast skłonność do interweniowania. W modelowym środowisku szkolnym, w którym działają wszystkie właściwe czynniki, zaangażowanie szkoły w zapobieganie bullyingowi wiąże się z rzadszymi przypadkami przemocy, bójek i gnębienia rówieśników. Wyniki badań opublikowanych w kwartalniku „School Psychology” z września 2014 pokazują, że przemoc i znęcanie się nad kolegami można ograniczyć dzięki programom i podejściu, które skupiają się na poprawianiu szkolnego klimatu.

Jaka jest różnica między dziecięcą czy nastoletnią agresją a bullyingiem?
– Wywiązała się dyskusja, jak najlepiej zdefiniować bullying i jak odróżnić go od innych postaci agresji i/lub gnębienia rówieśników. Jedna z pierwszych, dominujących definicji była taka: „Uczeń jest obiektem przemocy lub gnębienia, gdy regularnie i przez długi czas narażony jest na negatywne działania ze strony innego ucznia lub grupy uczniów”. Nowsza definicja kładzie nacisk na widoczne lub niewidoczne zachowania agresywne, powtarzalność tych zachowań oraz nierównowagę między ofiarą prz...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy