Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ja i mój rozwój , Wstęp

1 grudnia 2015

Przemiana

„Musi być do wyboru. Zmieniać się, żeby tylko nic się nie zmieniło.To łatwe, niemożliwe, trudne, warte próby.” - Wisława Szymborska celnie uchwyciła jeden z paradoksów osobowości.

Osobowość nie istnieje. Tak naprawdę to tylko konstrukt teoretyczny, który jak rysunki mikroskopijnych atomów czy dalekich układów słonecznych ma nam pomóc w wyobrażeniu sobie niewyobrażalnego. Teorie osobowości są intelektualnymi protezami, którymi próbujemy dosięgnąć tajemnicy, jaką stanowi człowiek. To dążenie jest wpisane w ludzką naturę, podobnie jak pytania: skąd przychodzimy, kim jesteśmy i dokąd zmierzamy. Poszukiwania odpowiedzi owocują kolejnymi teoriami. I tak to trwa od naiwnych, nawiązujących do symboliki czterech stron świata typologii Hipokratesa–Galena po złożone modele kognitywno-afektywnej architektury osobowości, kreślone na początku XXI wieku.

Wielu antropologów uważa, że ludzki mózg powiększył się w odpowiedzi na zmiany społeczne. Może zatem ludzie narodzili się, gdy nasi przodkowie po raz pierwszy usiłowali zrozumieć świat społeczny? Do dziś spotkanie z Innym budzi naszą ciekawość.

Co sprawia, że mimo ogromnej ludzkiej zmienności potrafimy na ogół przewidzieć, jak ktoś zachowa się w danej sytuacji? Pomocne są teorie osobowości, które wszyscy tworzymy. Bo wbrew pozorom to wcale nie domena naukowców, ale plaga równie rozpowszechniona, jak oglądanie seriali. Klasyczne eksperymenty Solomona Ascha pokazały, w jaki sposób przebiega ten proces. Asch uznał, że drugą osobę postrzegamy jako całość, w której pewne cechy wysuwają się na pierwszy plan. I tak, w naszych teoriach osobowości centralne miejsce zajmują dwa przeciwległe bieguny: osobistego ciepła lub zimna. „Ciepłego” człowieka uznamy – być może zupełnie mylnie – za mądrego czy szczęśliwego. Natomiast osobie „zimnej” ochoczo przypiszemy cechy negatywne. Czy w...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy