Dołącz do czytelników
Brak wyników

Psychologia i życie

18 maja 2021

NR 6 (Czerwiec 2021)

Konopie na lęk, stres i napięcie

48

Chyba żadna roślina nigdy tak nie dzieliła społeczeństwa jak konopie. Wokół ich użytkowania narosło wiele mitów. Czy naprawdę jest czego się obawiać? Czy konopie mogą mieć pozytywny wpływ na nasze zdrowie?

Konopie (Cannabis) są znane i uprawiane przez ludzkość od tysiącleci. W medycynie ludowej były środkiem leczniczym oraz istotnym elementem obrzędów religijnych i magicznych ze względu na swoje odurzające właściwości. Wśród konopi można wyróżnić dwa główne gatunki: konopie siewne (Cannabis sativa) oraz indyjskie (Cannabis indica). Różnią się od siebie budową rośliny, występowaniem i przede wszystkim właściwościami.

Konopie siewne charakteryzują się szybkim wzrostem, wysoką odpornością na warunki atmosferyczne oraz zdolnością oczyszczania gleb. Wytwarza się z nich włókna o szerokim zastosowaniu w przemyśle, m.in. do produkcji ubrań, materiałów budowlanych czy papieru. Nasiona konopi siewnych cenione są także w przemyśle spożywczym, dzięki wysokiej zawartości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, białka, soli mineralnych oraz błonnika. Produkuje się z nich olej konopny, napój roślinny, mąkę oraz białko w proszku. Roślina wykorzystywana jest także w lecznictwie.

Konopie indyjskie występują głównie w południowej Azji. Marihuaną określa się wysuszone szczyty kwiatów i pędów żeńskich. Przygotowuje się z nich preparaty o właściwościach odurzających, stosowane w celach rekreacyjnych lub medycznych. Z konopi indyjskich otrzymuje się także haszysz – żywicę pozyskiwaną z włosków gruczołowych rośliny, zlokalizowanych na powierzchni liści i kwiatostanów. Jest to preparat narkotyczny o właściwościach psychoaktywnych.

POLECAMY

WARTO WIEDZIEĆ

Najważniejszymi substancjami czynnymi w konopiach są kannabinoidy. Wśród nich należy wyróżnić THC i CBD:

  • THC – w swojej naturalnej formie nie wykazuje właściwości odurzających. 
  • Po zastosowaniu obróbki cieplnej w formie gotowania lub palenia przekształca się 
  • w substancję silnie psychoaktywną. Ma działanie przeciwbólowe i przeciwskurczowe.
  • CBD – nie wykazuje właściwości psychoaktywnych, ale wpływa na przebieg odurzenia powstałego w wyniku przyswojenia THC. Charakteryzuje się działaniem uspokajającym i redukującym pobudzenie. Ma właściwości przeciwbólowe, przeciwzapalne oraz przeciwdrgawkowe. 

THC i CBD w konopiach

Różne właściwości oraz zastosowanie konopi indyjskich i siewnych zależą przede wszystkim od zawartych w nich substancji aktywnych. Według najnowszych publikacji naukowych w konopiach znaleźć można prawie sześćset związków! Wyróżnia się wśród nich terpeny (odpowiedzialne za zapach lub smak rośliny), kwasy tłuszczowe, węglowodory (w tym benzoantracen i benzopiren, które wykazują właściwości kancerogenne), związki azotowe, kannabinoidy oraz substancje nadające roślinie strukturę oraz zabarwienie. Na szczególną uwagę zasługują kannabinoidy, które są najważniejszymi substancjami czynnymi w konopiach. Wśród nich należy wyróżnić THC i CBD. 

THC (tetrahydrokannabinol) w swojej naturalnej formie nie wykazuje właściwości odurzających. Dopiero po zastosowaniu obróbki cieplnej w formie gotowania lub palenia przekształca się w substancję silnie psychoaktywną. Oprócz właściwości odurzających ma także działanie przeciwbólowe i przeciwskurczowe. Powoduje zwiększenie apetytu, przyspiesza pracę jelit. Podczas stosowania chemioterapii może skutecznie hamować nudności czy wymioty. Ponadto ma działanie euforyczne oraz lękowe. THC nie jest substancją toksyczną, jednak systematyczne przyswajanie wysokich dawek prowadzi do wykształcenia się tolerancji na jego działanie.

CBD (kannabidiol) również występuje w roślinie w formie nieaktywnej, a obróbka termiczna powoduje jego aktywację. Choć nie wykazuje właściwości psychoaktywnych, to ma wpływ na przebieg odurzenia powstałego w wyniku przyswojenia THC. CBD charakteryzuje się działaniem uspokajającym i redukującym pobudzenie. Dostrzega się także jego właściwości przeciwbólowe, przeciwzapalne oraz przeciwdrgawkowe. 

Główną różnicą w składach konopi jest zawartość THC – konopie indyjskie mają go zdecydowanie więcej. Aktualnie zawartość THC w wysuszonej roślinie może wynosić 0,5–5,0%, a czasem nawet 15–17% w zależności od sposobu i warunków uprawy.

Produkty z konopi, takie jak woski czy olejki, mogą go zawierać jeszcze więcej. Konopie siewne zazwyczaj cechują się zawartością THC poniżej 1%. Według norm Unii Europejskiej konopie uprawiane na nasiona, włókna czy paszę dla zwierząt muszą zawierać poniżej 0,2% tej substancji w suchej masie. Odmiany o wyższej zawartości THC stosowane są jako potencjalny środek odurzający lub substancja lecznicza. Ze względu na różne zawartości THC i CBD, a w związku z tym różne właściwości, obie odmiany konopi wykorzystuje się jako konopie medyczne.

Konopie w medycynie a prawo

Jedne z pierwszych doniesień na temat leczniczego wykorzystania konopi pochodzą z chińskiej i hinduskiej medycyny ludowej sprzed 4 tys. lat. Pomimo tak długiej historii ich stosowania, obecnie stanowią źródło sporów i kontrowersji. Jednym z powodów jest utrudniona klasyfikacja konopi na rynku farmaceutycznym. Zanim jakikolwiek lek, zazwyczaj w formie wyizolowanej substancji czynnej, wejdzie do sprzedaży, musi przejść szereg badań klinicznych, określających jego bezpieczeństwo oraz dokładne działanie. Jednak w przypadku konopi nie można mówić tylko i wyłącznie o THC i CBD jako związkach aktywnych, ponieważ wszystkie substancje aktywne zawarte w tej roślinie powodują jej synergiczne działanie. Dodatkowo, polskie prawo nie uznało konopi za konwencjonalny lek roślinny. Nie kwalifikują się one także jako środek medycyny niekonwencjonalnej, ponieważ wykazują silne dzia...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy