Czego nie wiecie o prebiotykach i co może Was zaskoczyć?

Zdrowie i choroby

Prebiotyki to wyjątkowe składniki naszej diety, które realnie wspierają zdrowie poprzez modulację mikrobioty jelitowej. Odgrywają istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. A czym właściwie są? 
Najczęściej są to frakcje błonnika pokarmowego obecne w owocach, warzywach, orzechach czy nasionach. W formie wyizolowanej możemy je również znaleźć w suplementach diety.

Aby lepiej je zrozumieć, warto na chwilę odwołać się do chemii organicznej. Do prebiotyków zaliczamy m.in. oligosacharydy, takie jak fruktooligosacharydy (FOS) obecne np. w cebuli i czosnku, alfa-galaktooligosacharydy (alfa-GOS) występujące w roślinach strączkowych, beta-glukany z owsa, różne pektyny owocowe, a także skrobię oporną, która pojawia się m.in. w niedojrzałych bananach czy w ziemniakach po procesie retrogradacji (to po prostu ziemniaki z poprzedniego dnia).

POLECAMY

Cała ta grupa wywiera korzystny wpływ na mikrobiom człowieka. Dzieje się to w procesie fermentacji bakteryjnej – bakterie jelitowe „karmią się” prebiotykami, wpływając na wiele procesów w organizmie. W ostatnich latach znacząco poszerzyła się wiedza na temat ich właściwości, dzięki czemu wiemy, że ich korzystne działanie wspiera nie tylko same jelita.

Poznaj prebiotyczne ciekawostki

Czy wiesz, że prebiotyki mogą poprawiać wchłanianie kluczowych minerałów? Jak się okazuje – tak. Oligosacharydy, tj. FOS i GOS, zmieniają skład mikrobioty jelitowej, co w efekcie przyczynia się do zwiększenia wchłaniania wapnia – kluczowego dla gęstości kości. Podobne zależności obserwuje się w przypadku żelaza. Badania wskazują również, że dodanie prebiotyków do suplementacji żelazem może poprawiać jego przyswajanie. Pokazuje to, jak duże znaczenie ma środowisko jelitowe dla procesów wchłaniania.

A jak prebiotyki zmieniają to środowisko? W wyniku bakteryjnej fermentacji włókien prebiotycznych, takich jak FOS, GOS czy skrobia oporna, powstają krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA), które obniżają pH w jelicie grubym, co sprzyja biodostępności wybranych minerałów. Dbanie o środowisko jelitowe może więc wspierać ich przyswajanie – szczególnie w okresie wzrostu oraz u kobiet w wieku dojrzałym, kiedy rośnie ryzyko niedoborów.

Takie korzyści odnotowano w badaniu przeprowadzonym w grupie nastoletnich dziewcząt. W tym przypadku codzienna suplementacja 5 g GOS poprawiała wchłanianie wapnia, a tym samym wspierała gęstość mineralną kości poprzez obniżenie pH jelit oraz zwiększenie liczebności bakterii z rodzaju Bifidobacterium. Ten przykład potwierdza nam istnienie tzw. osi jelitowo-kostnej.

Prebiotyczna sytość

Zapewne znana jest nieformalna zasada, by zaczynać posiłek, np. obiad, od porcji warzyw. Nie jest ona przypadkowa – surowe warzywa, np. kapusta, stanowią dobre źródło błonnika pokarmowego, który może wpływać na wydzielanie hormonów sytości, w tym glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1) oraz peptydu YY (PYY). Taki sposób komponowania i spożywania posiłku sprzyja wcześniejszemu pojawieniu się uczucia sytości, co w praktyce może prowadzić do mniejszego spożycia energii. Mechanizm ten bywa szczególnie korzystny u osób z nadwagą lub otyłością, wspierając kontrolę masy ciała. Jedną z możliwych strategii wspierających wydzielanie GLP-...

Pozostałe 80% artykułu dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.



 

Dołącz do 50 000+ czytelników, którzy dbają o swoje zdrowie psychiczne

Otrzymuj co miesiąc sprawdzone narzędzia psychologiczne od ekspertów-praktyków. Buduj odporność psychiczną, lepsze relacje i poczucie spełnienia.

2500+ artykułów online
110+ numerów archiwalnych
25 lat doświadczenia
Ćwiczenia i medytacje audio
Dostęp online i offline
Czytaj lub słuchaj - jak wolisz!
Charaktery - Twoje wsparcie psychologiczne • Prenumerata już od 99 zł/rok

Przypisy

    Dietetyczka gastroenterologiczna, specjalistka działu naukowego OMNi-BiOTiC® Polska, redaktorka naukowa. Jej obszarem zainteresowań jest modulacja mikrobioty jelitowej za pomocą diety, probiotyko- i prebiotykoterapii.

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI