Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdrowie i choroby , Praktycznie

19 grudnia 2019

Odporni mają lepiej

35

Odporni psychicznie mają w życiu po prostu łatwiej – przekonują naukowcy zajmujący się badaniem tego fenomenu. I pocieszają: nawet jeśli nie czujesz się psychicznym siłaczem, swoją odporność możesz ćwiczyć niczym mięśnie.

Jeśli chcesz poprawić swoją odporność psychiczną, skorzystaj z kursu on-line Akademii Charaktery "Odporność psychiczna. Moja wewnętrzna siła", który teraz można kupić z 80% rabatem! 39 zł - teraz tylko 7,80 zł. 80 - procentowy rabat dotyczy wszystkich kursów oraz pakietów kursów. Promocja obowiązuje do 10 grudnia 2019 r.

ZAPRASZAMY DO AKADEMII CHARAKTERY

Termin odporność psychiczna przez lata zarezerwowany był dla aren sportowych i ich bohaterów. Nie było wówczas wątpliwości, że odporność na sytuacje stresowe i gotowość do podejmowania wyzwań bezpośrednio przekłada się na osiąganie lepszych wyników.

Dopiero stosunkowo niedawno zaczęto mówić o odporności psychicznej (i naukowo analizować ją) poza sportem. Dziś naukowcy pewni są potężnej roli odporności psychicznej w relacjach społecznych, w pracy, biznesie.
Gdyby jednym zdaniem podsumować wieloletnie badania, które Doug Strycharczyk, jeden z autorów tego artykułu, prowadził z prof. Peterem Cloughem z Uniwersytetu Huddersfield w Wielkiej Brytanii, można by powiedzieć, że odporni psychicznie ludzie mają po prostu łatwiej w życiu.

Co daje nam odporność?

Badania pokazują, że osoby o wysokim współczynniku siły i odporności psychicznej są pozytywnie nastawione do wyzwań, zarówno w życiu zawodowym, jak też prywatnym. Osoby takie wręcz dobrze czują się w chwilach, kiedy to od nich zależy rozwiązanie trudnej sytuacji, wierzą w swoją siłę wpływu i umiejętności. Mają wysokie poczucie odpowiedzialności za powierzone im zadania. Potrafią zarządzać własnymi emocjami, gdy utrzymanie ich w ryzach ma wpływ na przebieg sytuacji, np. w negocjacjach, podczas trudnej rozmowy z pracownikiem, sprzeczki z małżonkiem czy trudnej rozmowy z niepokornym dzieckiem.

Osoby silne psychicznie potrafią łatwo zaadaptować się do porażki: nie rozpaczają nad rozlanym mlekiem, ale uczą się na swoich błędach, obserwują zachowania innych, planując w myślach, jak coś następnym razem zrobić lepiej. Obserwują świat wokół i wykorzystują napotkane sytuacje na swoją korzyść.

Wysoka odporność psychiczna wiąże się z:

Efektywnością osobistą – w zakresie ilości i jakości wykonywanej pracy; w sferze edukacji występuje jasna zależność pomiędzy odpornością psychiczną a zdawalnością egzaminów i testów na wszystkich poziomach edukacji.
Pozytywnym zachowaniem – im wyższy poziom odporności, tym chętniej przyjmujemy pozytywne wzorce zachowań: angażujemy się w działania, w dyskusje, zadajemy pytania, zgłaszamy się na ochotnika do różnych aktywności. „Dam radę” – takie myślenie cechuje osoby silne i odporne psychicznie. Osobom takim znacznie łatwiej jest zaakceptować zmianę, dostrzec aspekty pozytywne tam, gdzie inni widzą tylko negatywne, a także wziąć na siebie odpowiedzialność.

Ogólnym dobrostanem – im wyższy poziom odporności psychicznej, tym bardziej pozytywnie odbieramy świat zewnętrzny.

Aspiracjami i osiągnięciami zawodowymi – odporność psychiczna koreluje z aspiracjami zawodowymi, osoby odporne psychicznie wydają się ambit[-]niejsze; istnieje wyraźna zależność pomiędzy poziomem odporności danej osoby a jej zdolnością do znalezienia interesującej pracy, jej konkurencyjnością na rynku pracy.

Współczynnikiem ukończenia studiów – część badań wskazuje na silny związek pomiędzy poziomem odporności psychicznej a prawdopodobieństwem ukończenia wybranego kierunku studiów lub projektu. Przekłada się to również na życie zawodowe – jest bardziej prawdopodobne, że osoby odporne psychicznie ukończą powierzony im projekt o czasie i zgodnie z założeniami.

Składniki odporności

Odporność psychiczna jest cechą osobowości determinującą sposób, w jaki reagujemy na wyzwania, stres i presję, niezależnie od okoliczności. Z badań wynika, że około 68 procent ludzi posiada średnią siłę i odporność psychiczną. Oznacza to, że są w stanie poradzić sobie z większością stawianych im wyzwań, jednak w trudnych sytuacjach, w obliczu dużej presji czy stresu, mogą odczuwać zdenerwowanie i poczucie zagrożenia. Jeśli są one zbyt wielkie, to mogą powodować chęć wycofania się, rezygnacji z szans, jakie osoba ma przed sobą.

Warto zatem znać swój indywidualny poziom siły i odporności psychicznej. Dzięki temu będziemy wiedzieć, jakie jej obszary wymagają wzmocnienia lub jak przeciwdziałać negatywnym skutkom braku odporności psychicznej: wypaleniu zawodowemu, wyuczonej bezradności czy życiu w poczuciu ciągłego zagrożenia.

Koncepcja odporności psychicznej została opisana przez prof. Petera Clougha za pomocą modelu 4C. Model ten składa się z czterech elementów:
• poczucie wpływu – przekonanie, że kontroluje się swój los;
• zaangażowanie – determinacja, wytrwałość w realizowaniu zadań;
• wyzwanie – postrzeganie wyzwania jako szansy;
• pewność siebie – wysoki poziom wiary w siebie.

Oczywiście wysokie poczucie wpływu, zaangażowanie, postrzeganie wyzwań jako szans oraz duża pewność siebie budują naszą odporność psychiczną. Ale nie zawsze we wszystkich tych składowych osiągamy tak samo wysokie wyniki. Model 4C zakłada możliwość pracy nad rozwojem własnej odporności psychicznej w odniesieniu do konkretnych obszarów, tj. głównych filarów odporności psychicznej. Przy czym większość z nas będzie w stanie samodzielnie określić, czy widzi potrzebę rozwoju któregoś z tych filarów, stwierdzić, co go powstrzymuje, blokuje.

Jeśli nasz poziom samoświadomości nie jest wystarczający, a autodiagnoza zbyt trudna, można sięgnąć po rzetelne i wiarygodne narzędzie diagnostyczne, jakim jest kwestionariusz MTQ48, opracowany przez prof. Petera Clougha oraz jego zespół. Wiedza o indywidualnej odporności psychicznej może być punktem zwrotnym w naszym życiu, a na pewno jest jedną z pierwszych i rekomendowanych technik rozwojowych.

Zmień nastawienie

Odporność psychiczna determinuje nasz sposób myślenia, który ma wpływ na nasze odczucia i zachowanie. Pracę nad rozwojem odporności musimy zatem zacząć od zmiany nastawienia wobec otaczającej nas rzeczywistości. Zmieniają...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy