Choć doświadczenia te zostały wyparte do nieświadomości, nadal mogą oddziaływać na funkcjonowanie człowieka, ujawniając się w postaci objawów zaburzeń psychicznych. Freud pod wpływem krytyki tej natenczas rewolucyjnej tezy odszedł od teorii traumy dziecięcej i rozwinął teorię popędów, przyjmując, że trudności pacjentek wiązały się z ich nieświadomymi fantazjami. Jego uczeń i przyjaciel Sándor Ferenczi kontynuował jednak pierwotny sposób myślenia Freuda i przyczynił się do rozwoju psychoanalitycznej teorii traumy.
Niekorzystne doświadczenia z dzieciństwa
Prawie sto lat później zespół naukowy pod przewodnictwem dr. Vincenta Felittiego z Uniwersytetu Kalifornijskiego chciał sprawdzić, czy rzeczywiście psychoanalitycy mieli rację, tj. czy trauma z dzieciństwa może mieć tak destrukcyjny wpływ na późniejsze życie. Badacze stworzyli bardziej pojemny termin opisujący to zjawisko: niekorzystne doświadczenia z dzieciństwa (adverse childhood experiences, ACEs). Warto bowiem podkreślić, że nie wszystkie trudne doświadczenia z dzieciństwa są traumą. Obecnie w naszej kulturze bardzo często nadużywa się tego określenia, opisując jako traumę np. to, że ktoś nie zdążył na pociąg, a miał po prostu nieprzyjemne, trudne doświadczenie. ACEs definiuje się jako potencjalnie traumatyczne lub silnie stresujące zdarzenia, które miały miejsce w pierwszych osiemnastu latach życia. Obejmują trzy główne grupy doświadczeń:
- maltretowanie, takie jak przemoc fizyczna, seksualna czy zaniedbanie emocjonalne,
- dysfunkcje w najbliższej rodzinie, m.in. uzależnienia, choroby psychiczne, pobyt członka rodziny w więzieniu czy bycie świadkiem przemocy domowej,
- niekorzystne czynniki społeczne, takie jak dorastanie w skrajnym ubóstwie, w warunkach wojny lub chronicznej niestabilności.
Jakie są konsekwencje ACEs w dorosłym życiu?
Wieloletnie, interdyscyplinarne badania zespołu Felittiego wykazały, że ACEs mogą mieć bardzo destrukcyjny wpływ zarówno na zdrowie psychiczne, jak i fizyczne. Osoby, które doświadczyły takich zdarzeń w dzieciństwie, są bardziej narażone na wystąpienie depresji w dorosłym życiu, zaburzenia stresowego pourazowego (PTSD), uzależnień oraz zachowań samobójczych. Jest to intuicyjnie zro...
Pozostałe 80% artykułu dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.
Dołącz do 50 000+ czytelników, którzy dbają o swoje zdrowie psychiczne
Otrzymuj co miesiąc sprawdzone narzędzia psychologiczne od ekspertów-praktyków. Buduj odporność psychiczną, lepsze relacje i poczucie spełnienia.
