Dołącz do czytelników
Brak wyników

Między słowami

29 czerwca 2020

NR 6 (Czerwiec 2017)

O wadach rewolucji

63

Zbudujemy nasz nowy świat, kto był nikim, ten będzie wszystkim. (z rosyjskiej pieśni rewolucyjnej)

Jak kiedyś powiedział pewien wódz rewolucyjny, rewolucja następuje wtedy, gdy na dole już nikt nie chce żyć po staremu, a na górze nikt nie może tych na dole zatrzymać. Wtedy zaczyna się masowa destrukcja starego systemu i spontaniczna budowa nowego. Zazwyczaj rewolucjoniści nie do końca wiedzą, co chcą konkretnie zbudować, natomiast dobrze wiedzą, co chcą zrujnować, bo to już jest.

POLECAMY

Tymczasem myślenie racjonalne podpowiada, że nie wszystko w starym systemie jest złe i pewne rzeczy można by zostawić. Racjonalne myślenie nie jest jednak nawykiem codziennym rewolucjonistów. Napędza ich przede wszystkim nienawiść do tych, którzy wcześniej stosowali tzw. przemysł pogardy wobec rewolucji. Rewolucja, jak słusznie podkreśla Hannah Arendt, jest żywiołem bezmyślności, burzą uczuć negatywnych wobec „onych” oraz apogeum zachwytu i miłości do „swoich”.

Zdaniem Arendt każdy przewrót społeczny zrywa „nić historyczną”, ponieważ musi na nowo stworzyć całą historię, która zupełnie inaczej przedstawi rolę rewolucjonistów. W ZSRR, w którym spędziłem burzliwą młodość, na wykładach z historii udowadniano, że rewolucja październikowa była logicznym zwieńczeniem rozwoju ludzkości, a jej przywódcy są uosobieniem mądrości i humanizmu. W rzeczywistości było zupełnie inaczej. Bezmyślność rewolucjonistów w niszczeniu tego, co było dobre, oraz nieudolnym wprowadzaniu utopijnych pomysłów budziła niechęć i opór ludzi, którzy zachowali resztki myślenia racjonalnego. Rządzący wprowadzili więc terror państwowy, ogłaszając myślących inaczej „wrogami ludu” i niszcząc tym samym lepszą część kapitału ludzkiego. Z tego powodu, jak trafnie zauważa Hannah Arendt, każda rewolucja kończy się wprowadzeniem rządów autorytarnych po to, aby siłą zatrzymać próby myślenia racjonalnego, wiążącego fakty historyczne z teraźniejszością i pozwalającego w ten sposób przewidywać przyszłość. Rzą...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy