Dołącz do czytelników
Brak wyników

Mózg i umysł , Praktycznie

19 października 2018

Na chwilę czy prawie na zawsze?

76

Są dwa zasadnicze rodzaje pamięci: robocza i długotrwała. I jedna, i druga jest nam niezbędna do prawidłowego funkcjonowania.

Pamięć długotrwała zawiera wszystko to, co pamiętamy, a co zdarzyło się więcej niż kilka minut temu. Wspomnienia w pamięci długotrwałej mogą tkwić i trwać przez wiele dni, tygodni, a nawet lat. Na dodatek wiele wskazuje na to, że nasza pamięć jest jak worek bez dna – przy odrobinie wysiłku możemy zapamiętać niemal wszystko. Nie wszystkie wspomnienia mają jednak taką samą siłę.

POLECAMY

Silniejsze wspomnienia zawarte w pamięci długotrwałej przywołujemy szybko, są wręcz na zawołanie (np. fakt, że Paryż jest stolicą Francji). Słabsze wymagają wskazówek, dłuższego przypominania sobie. Pamięć długotrwała nie jest też statyczna. Wspomnienia, które mamy, mogą się zmieniać – na przykład gdy ktoś po jakimś czasie od wydarzenia dopowiada pewne fakty. Wspomnienia nie są raz na zawsze wdrukowane, a co za tym idzie, nie są też jedyne i prawdziwe.
Wyróżniamy kilka form pamięci długotrwałej. Dwie najważniejsze to pamięć jawna i utajona. Pamięć jawna to wspomnienia, z których zdajemy sobie sprawę, z kolei pamięć utajona to wiedza, z której korzystamy, nie myśląc o tym (np. jak jeździć na rowerze – nauczyliśmy się i teraz nie musimy o tym myśleć, by to robić).

To, jak dobrze coś zapamiętujemy, zależy częściowo od tego, jak szybko nasze zmysły analizują to, co dzieje się wokół. Jeśli mózg precyzyjnie koduje to, co czujemy, słyszymy, widzimy, lepiej potrafi to potem odtworzyć. Wiele osób mających „słabą pamięć” tak naprawdę ma problemy z odbiorem bodźców, a nie z samym „pamiętaniem”. Dlatego też jeśli chcemy poprawić pamięć, ważne, byśmy przyspieszyli i wyostrzyli zdolność mózgu do przetwarzania bodźców. Najważniejsze są wzrok i słuch, bo właśnie to, co widzimy i słyszymy, zazwyczaj zostaje we wspomnieniach.

Pamięć długotrwała koduje informacje (czyli wspomnienia) semantyczne, według ich znaczenia i powiązań z innymi. Istnieją pewne dowody, że również dźwięki mogą tu odgrywać istotną rolę. Wrażenie, że „mamy coś na końcu języka”, prawdopodobnie wiąże się właśnie z brzmieniem słowa, nie z jego znaczeniem. Z fizjologicznego punktu widzenia tworzenie wspomnień długotrwałych obejmuje proces fizycznych zmian w strukturze neuronów w mózgu. Wiele jeszcze o tym procesie nie wiemy. Generalnie za każdym razem, kiedy się czegoś dowiadujemy lub uczymy, sieci neuronów tworzą się, zmieniają lub wzmacniają. Komórki w sieci porozumiewają się poprzez szczeliny synaptyczne, do których uwalniane są neurotransmitery. Im częściej uruchamiamy daną sieć (np. powtarzając czynność czy wielokrotnie korzystając z informacji), tym bardziej połączenie się wzmacnia. Kiedy wspomnienia w pamięci długotrwałej bledną, to znak, że sieć się osłabia.

Pamięć robocza to termin stworzony w latach 60., opisujący system przechowujący i przetwarzający informacje. Początkowo traktowano ją jako formę pamięci krótkotrwałej, jednak coraz częściej badacze uważają, że jest powiązana z pamięcią długotrwałą.

Jej głównym zadaniem jest czasowe przechowywanie i manipulowanie po...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy