Dołącz do czytelników
Brak wyników

Wstęp

4 listopada 2015

Między ekstrawersją i introwersją

0 1214

Ekstrawertycy potrzebują znacznie silniejszej motywacji niż introwertycy. Ci pierwsi są bardziej pobudzeni wieczorem, drudzy - rano. Kobiety zwykle bywają bardziej ekstrawertywne niż mężczyźni.

Ewa ma 28 lat. Lubi spotkania towarzyskie i rozmowy. Ma wielu przyjaciół. Jest impulsywna, działa pod wpływem sytuacji, bez zastanowienia. Kieruje się raczej emocjami niż intelektem czy normami społecznymi. Lubi też zmiany i działanie, często występuje z inicjatywami. Jest ciągle w ruchu. Preferuje działalność praktyczną. Nie przepada za uczeniem się i czytaniem w samotności. Uwielbia żartować, często się śmieje. Jest optymistką. Nie przejmuje się niepowodzeniami, choć łatwo ją zdenerwować. Niektórzy uważają Ewę za osobę wręcz agresywną. Na wszystko ma gotową odpowiedź.
Marek ma 25 lat. Lubi rozmyślać w samotności i czytać książki. Starannie dobiera przyjaciół, więc nie ma ich zbyt wielu. Jest spokojny i opanowany. Kontroluje swoje uczucia. Zanim coś zrobi, najpierw dobrze to przemyśli. Bardzo liczy się z normami, przywiązuje wagę do wartości etycznych. Prowadzi niezwykle uporządkowany tryb życia. Nawet codzienne sprawy traktuje bardzo serio. Jest sumienny i można na nim polegać, zwykle bowiem wywiązuje się z przyjętych zobowiązań. Marek to raczej pesymista.

Ewa i Marek są przykładem dwóch przeciwstawnych biegunów na wymiarze ekstrawersji – introwersji. Ewa jest ekstrawertykiem, a Marek introwertykiem. Terminy te wprowadził Carl Gustav Jung. Współczesne rozumienie wymiaru ekstrawersji – introwersji zawdzięczamy Hansowi J. Eysenckowi, który uznał ekstrawersję za jeden z trzech głównych czynników osobowości, obok neurotyczności i psychotyczności. Uważał, że każdego człowieka można umiejscowić na kontinuum rozciągającym się od ekstrawersji do introwersji, przy czym najwięcej jest ambiwertyków, czyli osób posiadających cechy zarówno typowego ekstrawertyka, jak i introwertyka. Wyniki badań wskazują, że kobiety są zwykle bardziej ekstrawertywne niż mężczyźni, zaś z wiekiem obniża się poziom ekstrawersji. Do jej składników Eysenck zaliczył: towarzyskość, żywość, aktywność, asertywność, poszukiwanie doznań, beztroskę, dominację, wybuchowość i śmiałość.

Szacuje się, że ekstrawersja jest odziedziczalna w około 40 proc. Świadczy to o jej istotnym biologicznym uwarunkowaniu. Eysenck sądził, że u podłoża różnic indywidualnych w zakresie ekstrawersji leżą różnice w poziomie pobudzenia korowego, będącego reakcją na stymulację zewnętrzną. Introwertycy mają – w porównaniu z ekstrawertykami – chronicznie wyższy poziom pobudzenia korowego. Pojawia się ono u nich szybciej i jest silniejsze. Ekstrawertyków charakteryzuje z kolei szybsze i silniejsze pojawianie się hamowania korowego oraz wolniejsze jego zanikanie. Innymi słowy, ten sam poziom stymulacji bardziej pobudza introwertyków, zaś ekstrawertycy potrzebują silniejszych bodźców, żeby osiągnąć poziom pobudzenia taki jak introwertycy. Nowsze badania wskazują, że u jednych i drugich poziom pobudzenia zależy od pory dnia. Introwertycy są bardziej pobudzeni rano, natomiast ekstrawertycy wieczorem.
Eysenck uważał, że zachowania ekstrawertywne można wywołać, podając leki uspokajające, które obniżają poziom pobudzenia i zwiększają poziom hamowania. W podobny sposób działa alkohol. Z kolei środki pobudzające prowadzą do ujawnienia zachowań introwertywnych, gdyż podwyższają poziom pobudzenia i zmniejszają poziom hamowania.

Według teorii Eysencka różnice w zakresie pobudzenia i hamowania decydują o odmiennym funkcjonowaniu ekstrawertyków i introwertyków. Możemy wyróżnić cztery podstawowe różnice.
Po pierwsze, introwertycy mają niższy próg wrażliwości. Cechuje ich większa czujność – łatwiej dostrzegają i reagują na niewielkie lub sporadyczne zmiany bodźców. Dlatego są między innymi dokładniejsi, podatniejsi na odczu...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy