Dołącz do czytelników
Brak wyników

Wstęp

4 listopada 2015

Atrakcyjni ryzykanci

0 234

Na 100 młodych kobiet zapytanych, z kim wolałyby pójść na randkę z pilotem lub księgowym - ponad 95 wybiera pilota prawie natychmiast.

Podejmowanie ryzyka jest zazwyczaj utożsamiane z męskim stylem życia. Różnice w zachowaniu między chłopcami a dziewczętami są obserwowane już w okresie niemowlęcym. Chłopcy są bardziej pobudliwi, drażliwi i aktywniejsi niż dziewczynki. Potem interesują się klockami, samochodami i zabawami wymagającymi rywalizacji i agresji – natomiast dziewczynki wolą lalki, strojenie się i zabawy „w dom”. Wzrost gotowości do ryzyka jest obserwowany u dzieci w okresie dojrzewania. W wieku 12-13 lat jedno na 12 dzieci angażuje się w więcej niż dwa różne zachowania ryzykowne, w wieku 14-17 lat co trzecie, a w wieku 18-21 lat ryzyko podejmuje co drugi młody człowiek.

Osoby podejmujące ryzyko można spotkać zarówno wśród mężczyzn, jak i wśród kobiet. Potoczna obserwacja oraz szczegółowe badania wskazują jednak, że mężczyźni ryzykują częściej oraz podejmują większe ryzyko niż kobiety. Stwierdzo-no na przykład, że mężczyźni w porównaniu z kobietami częściej uczestniczą w ryzykownych pracach, podróżach i sportach, angażują się w niebezpieczne praktyki seksualne, cztery razy częściej prowadzą samochody z ryzykowną brawurą oraz dwukrotnie częściej siadają za kierownicą pojazdów po spożyciu alkoholu lub zażyciu narkotyków. Stanowią prawie 70 proc. kompulsywnych hazardzis-tów, a inwestując swoje pieniądze, stosują częściej niż kobiety ryzykowne strategie lub lokują swoje oszczędności w ryzykowne przedsięwzięcia.

Wśród przyczyn męskiego ryzykowania wymienia się wpływ środowiska rodzinnego, zwłaszcza ojców odczuwających dumę na widok ryzykującego syna, oraz środowiska rówieśniczego, w którym podejmowanie ryzyka jest traktowane jako bilet wstępu do grupy i miernik prestiżu oraz rangi zajmowanej w jej hierarchii.
Ryzykowne zachowania chłopców oraz ostrożne dziewczynek są zazwyczaj interpretowane jako wynik procesu nabywania tożsamości płciowej i uczenia się kulturowo uwarunkowanych schematów płci, przygotowujących do pełnienia w społeczeństwie i w rodzinie roli kobiety lub mężczyzny.

Skłonność mężczyzn do ryzyka powoduje, że podejmują oni rozmaite zachowania autodestrukcyjne, sprzeczne z ich własnymi celami oraz celami ich rodzin i społeczeństwa. Poszukując mocnych wrażeń, jedzą i piją za dużo, jeżdżą za szybko, angażują się w niebezpieczne przedsięwzięcia i nie troszczą się należycie o swoje zdrowie. Nie można pominąć również faktu, że „zabawa w kurczaki” – jazda naprzeciwko z postanowieniem nie-ustąpienia przeciwnikowi – oraz „rosyjska ruletka” są męskimi wynalazkami. Uczestnictwo w tych „zabawach” stanowi wyzwanie, które może zrozumieć tylko „prawdziwy mężczyzna”.

Ryzykowny wybór „drogi na skróty” oszczędza wysiłek, czas, a zdarza się, że i pieniądze. Ryzykowanie jest również warunkiem uczenia się i rozwoju. Niebezpieczne wyprawy podejmowane przez Krzysztofa Kolumba i innych wielkich żeglarzy, a także przez kosmonautów, zwiększyły naszą wiedzę o świecie i otworzyły nam dostęp do dóbr wcześ-niej nieznanych i niedostępnych. Podejmowanie ryzyka jest również poszukiwaną aktywnością autoteliczną, dzięki której można przeżyć przyjemny dreszczyk emocji. Udane podjęcie ryzyka jest samonagradzające. Umożliwia zwiększenie poziomu prestiżu i uznania, ponieważ w społecznym odczuciu osoby odważne i nie bojące się podjęcia umiarkowanego ryzyka są wyżej oceniane od osób ostrożnych.

Podejmowanie ryzyka pozostaje w związku z postępowaniem w stylu „macho”. Przejawem takich zachowań jest impulsywność oraz agresywne demonstrowanie odwagi i dumy z pełnionej roli mężczyzny. Mężczyźni o tradycyjnych postawach wobec męskości są bardziej skłonni do ryzyka i podejmują więcej zachowań pośrednio autodestrukcyjnych w porównaniu z ich kolegami nie uznającymi ortodoksyjnych wzorców męs-kości. Zależność ta jest obserwowana bez względu na wykształcenie, rasę i grupę etniczną.

Wydaje się, że istnieją jeszcze inne powody męskiego ryzykowania. Nasi przodkowie, aby przeżyć, musieli polować, bronić swych terytoriów oraz odkrywać i zdobywać nowe tereny. Niezbędne dla nich były odwaga, kreatywność i gotowość do ryzyka. Cechy te, jako korzystne dla gatunku i zapewniające poczucie bezpieczeństwa w społeczeństwie i rodzinach, były preferowane w doborze naturalnym i zostały „przypisane” do mężczyzn w procesie ewolucji. Związek gotowości do ryzyka z płcią jest dodatkowo wzmocniony nauczaniem kulturowych wzorców męskiego i kobiecego zachowania.

Zakodowana genetycznie i kulturowo stymulowana potrzeba podejmowania ryzyka jest nadal przez mężczyzn odczuwana...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy