Dołącz do czytelników
Brak wyników

Laboratorium

29 czerwca 2020

NR 6 (Czerwiec 2017)

Zdradliwa pamięć

96

Podobnie jak pamięć indywidualna działa „w służbie ego”, tak pamięć zbiorowa działa „w służbie my”.
 

Czy można odzyskać pamięć? To pytanie fascynowało nie tylko autorów powieści – w których bohaterom, po zobaczeniu kogoś lub usłyszeniu jakiejś melodii, nagle wracała pamięć dawnych wspomnień. Zajmowało też uwagę psychologów. 

POLECAMY

Od dawna znane jest zjawisko „mam to na końcu języka”. Polega ono na tym, że mimo wysiłków nie potrafimy sobie czegoś przypomnieć, ale kiedy przestaniemy o tym myśleć, potrzebne informacje pojawiają się nagle w naszej świadomości. Relacjonowano także przypadki, kiedy ludzie odzyskiwali pamięć traumatycznych sytuacji, choć wcześniej nie zdawali sobie sprawy, że byli ofiarami. 

Procesy prowadzące do pojawienia się nieznanych wcześniej wspomnień nazywano „pracą pamięciową”. Obejmowała ona m.in. analizę swobodnych skojarzeń, kierowane wizualizacje, rysowanie fantazji czy snów, a także ich interpretację. Zabiegi te sprawiały, że pacjenci zaczynali uświadamiać sobie i przywoływać wspomnienia o tym, jak to byli przed laty ofiarami przemocy fizycznej czy też molestowania seksualnego. Jednak gdy dochodziło do ujawniania tych czynów i skonfrontowania z nimi domniemanych sprawców, ci przedstawiali niezbite dowody, że nie mogli się ich dopuścić, bo na przykład w tym czasie nie było ich w kraju. Krótko mówiąc, mamy tu do czynienia z pojawianiem się fałszywej pamięci. Za twórcę tego pojęcia uznaje się amerykańskiego matematyka Petera Freyda, który został przez swoją córkę oskarżony o molestowanie seksualne. Zarzuty nie potwierdziły się, a Freyd założył Fundację Fałszywej Pamięci. W badania nad syndromem fałszywej pamięci zaangażowali się psychologowie, w tym znana badaczka pamięci Elizabeth Loftus, a także socjologowie i psychiatrzy. 

Badania eksperymentalne potwierdziły, że fałszywe wspomnienia można zasz...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy