Dołącz do czytelników
Brak wyników

Wstęp

4 listopada 2015

SKINNER BEZ MITÓW

0 241

Pierwsza dekada bieżącego stulecia została ogłoszona przez Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne Dekadą Zachowania. Dlatego warto przyjrzeć się nieporozumieniom towarzyszącym poglądom Burrhusa Frederica Skinnera — najwybitniejszego twórcy podejścia behawioralnego w psychologii. Nieporozumienia narosłe wokół teorii Burrhusa Skinnera prostuje JERZY SIUTA.

Skinnera interesowało tylko zewnętrzne, obserwowalne zachowanie organizmów. Dlatego nie zajmował się problematyką poznania, myśleniem, wyobrażeniami i pamięcią.

Nieprawda. Już w książce „About behaviorism”, wydanej w 1974 roku, Skinner sprostował te błędne opinie, wykazując, że interesuje go zarówno zachowanie

obserwowalne, jak i takie zjawiska, jak świadomość, uczucia, czy stany umysłu. Różnica, w porównaniu z psychologami o innej orientacji, polega głównie na tym, że Skinner zjawisk tych nie uważa za przyczyny zachowania.

Skinner twierdzi, że wzmocnienie negatywne i kara znaczą to samo.

Nieprawda. Jest to jeden z najczęściej popełnianych błędów, nawet przez autorów podręczników psychologii. Wzmocnienie negatywne to usunięcie lub pozbycie
się bodźca awersyjnego, czyli takiego, którego organizm chce uniknąć. Natomiast kara to zastosowanie takiego bodźca. Jeśli boli mnie głowa i biorę jakiś lek przeciwbólowy, to jest to przykład wzmocnienia negatywnego (lek usuwa ból, i zachowanie, jakim jest zażycie leku, zostaje wzmocnione, czyli zwiększa się prawdopodobieństwo jego pojawienia się w przyszłości). Jeśli rodzic bije dziecko, to znaczy, że stosuje karę.

Skinner twierdzi, że na zachowanie mają wpływ tylko czynniki środowiskowe, a czynniki genetyczne są bez znaczenia.

Nieprawda. Stworzona przez Skinnera eksperymentalna analiza zachowania koncentruje się na tym, w jaki sposób organizm uczy się zachowań w toku swojego życia. Nie znaczy to jednak, że ignorowane są wyniki badań związanych z podejściem ewolucyjnym i genetycznym. Na przykład odruchy bezwarunkowe to przykłady reakcji, które nie zostały wyuczone w trakcie ontogenetycznego rozwoju organizmu, a stanowią istotną część repertuaru jego zachowań.

Skinner zaleca stosowanie kar jako skutecznego środka modyfikującego zachowanie.

Nieprawda. To właśnie Skinner był pierwszym psychologiem, który wykazał, że skutki uboczne towarzyszące karaniu eliminują kary jako środki oddziaływania na zachowanie. Są one czasem stosowane u osób, których zachowanie zagraża ich życiu (np. u dzieci samookaleczających się). Zawsze jednak używa się kar w tak wąskim za...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy