Dołącz do czytelników
Brak wyników

Wstęp

4 listopada 2015

PSYCHOLOG W DRUŻYNIE

0 270

Psycholog sportowy to często mediator, wychowawca, a nawet spowiednik.

Pewien trener – chcąc pocieszyć gracza rezerwowego – powiedział do niego: „Nie martw się, ciesz się, że twoi koledzy grają”. Zawodnik odebrał to jako wypomnienie mu jego słabszej formy i stracił wiarę w siebie. Inny trener zwykł mawiać: „To nic, że ostatnio przegraliście, dzisiaj możecie wygrać”. Przypominając swoim podopiecznym porażkę, odbierał im nadzieję na zwycięstwo. Bywa też, że po zwycięstwie trenerzy mówią: „Wygraliśmy”, ale po porażce: „Drużyna przegrała”. To źle wpływa na atmosferę w zespole. Podobnie działa zwracanie się przez szkoleniowca po nazwisku do zawodników. Takie sytuacje wymagają interwencji psychologa sportowego. Na specyfikę jego pracy składa się wiele czynników, między innymi rodzaj dyscypliny sportu, jej uwarunkowania, typ problemu, z jakim borykają się zawodnicy. Niezmiernie istotne jest również to, czy psycholog współpracuje z jednym sportowcem, czy też z całą drużyną.
Często przyczyną niepowodzeń sportowca jest konflikt z trenerem. Być może zawodnikowi nie odpowiada dyrektywny styl pracy szkoleniowca, odrzucanie jego potrzeb i sugestii. Możliwe, że czuje się niezrozumiany, niedoceniany. Niewykluczone też, że nie do końca rozumie polecenia szkoleniowca. Tu psycholog może być mediatorem pomiędzy zawodnikiem a jego trenerem, pomagać im we wzajemnym porozumieniu.

Pracując ze sportowcem i równocześnie znając jego trenera, może szybciej określić przyczyny nieporozumień, a następnie pomóc w ich rozwiązaniu. Psycholog także diagnozuje zawodnika, na przykład określa jego system motywacyjny, typ osobowości i temperamentu. To również pozwala mu na podjęcie odpowiednich działań. Jeżeli okaże się, że ma do czynienia na przykład z introwertykiem, może poradzić trenerowi, aby nie przekazywał zawodnikowi zbyt wielu informacji na temat jego pracy, aby krytyka dotycząca wykonania zawierała także elementy pochwały itp.

Inaczej wygląda praca psychologa sportowego z grupą sportową (może to być drużyna albo przebywający na zgrupowaniu zespół zawodników uprawiających sporty indywidualne, np. lekkoatletów). Zwykle liczy sobie ona co najmniej kilkanaście osób: zawodnicy, trener (lub trenerzy), ekipa medyczna. Dlatego też podstawową rzeczą, o której psycholog sportowy musi pamiętać, pracując z zespołem, jest to, że tworzą go ludzie o bardzo zróżnicowanych osobowościach. Każdy z członków grupy ma jakieś oczekiwania, potrzeby, wymagania dotyczące relacji z innymi osobami. Chociaż cel takiej grupy jest (lub powinien być) wspólny (czyli zwycięstwo), to jednak mieszają się w niej interesy poszczególnych zawodników. Tak jest na przykład w grach zespołowych. Każdy zawodnik chce grać, mieć swój udział w zwycięstwie, ale też odnieść pewne korzyści materialne, zdobyć sławę i uznanie. Jednak w meczu udział bierze ograniczona ilość graczy. Pozostali siedzą na ławce rezerwowych, albo nawet się na niej nie mieszczą (np. w piłce nożnej). I tu mogą pojawić się konflikty, pretensje, rozgoryczenie, których trener nie zawsze jest świadomy. To psuje atmosferę w drużynie.
Rola psychologa w grupie sportowej polega na zwróceniu uwagi trenerów i zawodników na tego rodzaju sytuacje. Ma on o tyle ułatwione zadanie, że choć jest w grupie, to jednocześnie może z pewnym dystansem obserwować zachodzące w niej procesy i ocenić je bardziej obiektywnie niż ich bezpośredni uczestnicy. Działając w odpowiedni sposób (np. rozmowy z grupą, trenerem), może przyczynić się do wyeliminowania błędów i poprawy wzajemnych relacji. Musi jednak pamiętać o tym, aby nieustannie analizować, co dzieje się z drużyną, gdyż dynamika jej funkcjonowania bardzo szybko się zmienia (np. ktoś komuś powiedział coś niemiłego, do sporu dołączają inni – i już atmosfera może się popsuć).

Inna bardzo ważna kwestia to sposób motywowania zawodnika. W pracy ze sportowcem uprawiającym indywidualną dyscyplinę psychologowi łatwiej jest rozpoznać strukturę jego motywacji, a także opracować najskuteczniejsze metody motywowania. Psycholog pomaga zawodnikowi ustalać cele i zadania, obserwuje sposób ich realizacji. Określa, jaki poziom motywacji jest najskuteczniejszy i jak go regulować (kiedy i w jaki sposób należy zmniejszyć, a kiedy zwiększyć motywację). Omawia to z trenerem, sugerując sposoby mobilizowania bezpośrednio przed startem.

W przyp...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy