Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdrowie i choroby , Praktycznie

23 września 2016

Oblicza parkinsona

15

Shaking palsy (drżączka poraźna) - tymi dwoma słowami, w 1817 roku, James Parkinson nazwał objawy zaobserwowane u niektórych pacjentów.

Drżączka, nazywana dzisiaj zespołem parkinsonowskim, towarzyszy wielu schorzeniom neurologicznym, spowodowanym dysfunkcją struktur podkorowych mózgu i jest jednym z najbardziej niezrozumiałych i złożonych zaburzeń neurologicznych.

Olivier Sachs, lekarz neurolog, w książce „Przebudzenie” przedstawił obraz osób z zespołem parkinsonowskim, które przeżyły epidemię wirusowego śpiączkowego zapalenia mózgu. Pod wpływem niewidzialnej wewnętrznej siły, pacjenci ci potrafili nagle zastygać jak ludzkie rzeźby na godziny, tygodnie, a nawet miesiące. Twarze chorych przekształcały się w nieruchome maski, powieki zamykały się i otwierały w bardzo wolnym tempie. Wszyscy mieli jedną cechę wspólną – przemożne, często nieobliczalne i chaotyczne zaburzenia zdolności ruchu, witalności i popędów, którym w końcu podlegały także zdolności czucia i myślenia.

Zmęczenie, głębokie otępienie oraz zwiotczenie porażały chorych. Niektórzy spędzali tygodnie bez ruchu, niezdolni bronić się przed siłą odczuwaną jako coś obcego we własnym wnętrzu. Ich mięśnie zdawały się zablokowane i poddawały się ich woli niezwykle opornie. Nogi i ręce sprawiały wrażenie sztywnych kończyn lalek. Utracili zdolność trzymania się prosto. Kiedy pochyleni ciągle do przodu rozpaczliwie usiłowali ruszyć się z miejsca, by uniknąć upadku na twarz, ich kroki stawały się coraz bardziej drobne i przyspieszone. W końcu i tak potykali się i upadali na ziemię. To obce „ja”, kierujące chorymi, nie trzymało się żadnych reguł. Potrafiło wyrwać ich z paraliżującego letargu i wprawić w stan przerażającego, bezustannego ruchu.

Jean Martin Charcot napisał: „ta choroba nie zna pokoju”. Chorym, którzy zostali tu opisani, pomocne – na kilka lat – okazało się podanie Lewodopy, preparatu stosowanego w leczeniu choroby Parkinsona, którego działanie polega na regulowaniu poziomu dopaminy, i który wywołuje, niestety, niekorzystne skutki uboczne. A potem znów następował etap zniewolenia chorobą. Nieustające drżenie, zesztywnienie mięśni, prowadzi do wyczerpania i potrafi być bolesne. Niesłychanej siły woli wymaga każdy zamierzony drobny ruch.

Ten sugestywny opis dotyczy parkinsonizmu wtórnego o etiologii zapalnej – jednej z form zespołu parkinsonowskiego – choroby uważanej dziś za wyzwanie dla medycyny i neuropsychologii.

Źródła parkinsonizmu

Najczęstszą formę zespołu parkinsonowskiego stanowi idiomatyczna to znaczy samoistna, mająca nieznane do końca przyczyny, choroba Parkinsona. Jej podstawowymi objawami są: spowolnienie, drżenie spoczynkowe, plastyczne zwiększenie napięcia mięśniowego oraz zaburzenie odruchów postawnych. Objawami dodatkowymi są na przykład: chód drobnymi kroczkami, chód z charakterystycznym pociąganiem stóp za sobą, brak balansowania kończyn górnych, pochylona postawa, amimiczna (tj. niezdolna do wyrażania grymasów) twarz (hipomimia), spowolnienie mowy (bradylalia); pisanie „drżącymi”, zmniejszającymi się literami (mikrografia). 80 procent zachorowań na parkinsonizm ma miejsce pomiędzy 40. a 75. rokiem życia. Schorzenie częściej dotyka mężczyzn, niż kobiety. W Polsce choruje około 80 tys. osób.

Przyczynami tej choroby mogą być zarówno czynniki genetyczne, jak i toksyczne oddziaływanie środowiska. Uruchamiają one różne procesy prowadzące do zniszczenia komórek nerwowych. Wśród tych procesów są: inicjacja stresu oksydacyjnego, reakcja o charakterze zapalnym, uruchomienie przedwczesnego starzenia się istoty czarnej oraz upośledzenie metabolizmu białek powstających wewnątrzkomórkowo.

Choroba Parkinsona jest neurozwyrodnieniową chorobą układu ruchowego. Jej objawy kliniczne pojawiają się po zniszczeniu przez proces chorobowy około połowy komórek istoty czarnej. Choroba Parkinsona prowadzi do zaburzenia równowagi miedzy układem dopaminergicznym, cholinergicznym i układem glutaminergicznym.

Zatrzymać drżączkę

...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy