Dołącz do czytelników
Brak wyników

Mózg i umysł , Praktycznie

12 marca 2018

Nocne uniesienia

80

We śnie zdradzamy, uprawiamy seks z nieznajomymi, próbujemy miłosnych sztuczek, które na jawie wywołują na naszej twarzy rumieniec. Dlaczego tak się dzieje, co oznaczają nasze erotyczne sny, jaką mają rolę albo... jaką rolę się im przypisuje?

Wiele jest teorii na temat tego, dlaczego śnimy, ale tak naprawdę i na pewno nie wiemy zbyt dużo. Niektórzy badacze uważają, że sny nie mają żadnych funkcji, inni – że dzięki nim rozpracowujemy intensywne emocje i utrwalamy wspomnienia z nimi związane. Jeszcze inni, że sny przygotowują nas do codziennej walki z zagrożeniami; że są kontynuacją tego, co przeżywamy za dnia albo – zgodnie z teorią psychoanalityczną – chronią sen i są źródłem spełnienia nieświadomych pragnień.

POLECAMY

Freud, najsławniejszy badacz snów, uważał, że marzenia senne mają wiele wspólnego z naszymi pragnieniami i libido. Kiedy te pragnienia są niezgodne z normami społecznymi, umysł wypycha je do podświadomości. Właśnie z tego powodu analizy Freuda opierały się i odnosiły do symboli – psychoanalityk zakładał, że skoro sny to wyparte treści, nie mogą być bezpośrednio dostępne świadomości. Współcześni badacze snu, Calvin Kai-Ching Yu i Wai Fu z Uniwersytetu Shue Yan w Hongkongu, poszli dalej i spróbowali przełożyć teorie Freuda na język neuronauki. Wysnuli hipotezę, że pragnienia libidalne przechodzą przez filtr dopaminergicznego systemu mezo-limbiczno-kortykalnego. Obszary przedczołowe regulują i hamują popęd libido i agresji. Podczas fazy snu REM, czyli wtedy, kiedy śpimy snem głębokim i śnimy, aktywny jest układ limbiczny odpowiedzialny za emocje, a mniej aktywne są na przykład płaty czołowe, odpowiedzialne za myślenie i planowanie.

Dlatego właśnie sny mogą być naładowane emocjami i zupełnie nielogiczną treścią. Związane z libido pragnienia są niemożliwe do zaspokojenia w czasie snu, satysfakcja jest tylko wyobrażona, i te właśnie wyobrażenia Freud nazywał snami.

Jak często, o kim i o czym śnimy

Z badań wspomnianych już Calvina Kai-Ching Yu i Wai Fu wynika, że prawie wszystkim zdarza się śnić sny o zabarwieniu erotycznym: 95 proc. respondentów przyznało naukowcom, że śniło kiedyś pikantne sny, najczęściej o grze wstępnej i seksie oralnym. Z drugiej strony okazuje się, że sny erotyczne nie pojawiają się zbyt często – większość badanych przyznała, że miewa je średnio dziewięć razy w roku. Kobiety, o których śnili mężczyźni, zazwyczaj były im obce, często w snach pojawiała się postać nauczycielki; 10 proc. badanych śniło kiedyś erotyczny sen o swojej matce, a 12 proc. o stosunkach homoseksualnych.

Z kolei badania z 2003 roku przeprowadzone z udziałem Kanadyjczyków wskazały, że jakaś forma erotyki pojawia się nawet w 80 proc. naszych snów. Autor badań, dr Antonio Zadra z University of Montreal, sugeruje, że mężczyźni miewają takie sny częściej niż kobiety. Według jego szacunków około 12 proc. męskich snów to sny erotyczne, a u kobiet sny tego typu to zaledwie 4 proc. wszystkich. Jednak inne badania nie wykazały różnicy międzypłciowej i wskazywały, że sny erotyczne stanowią około 8 proc. wszystkich snów, niezależnie od płci badanych.

Zazwyczaj badanym śnią się stosunki płciowe, składanie im i przez nich propozycji seksualnych, całowanie się, spełnianie fantazji erotycznych, masturbacja. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni biorący udział w badaniach mieli orgazm w przypadku 4 proc. swoich erotycznych snów. W kolejnych 4 proc. snów kobietom śniło się, że druga osoba miała orgazm, jednak mężczyznom takie scenariusze w ogóle się nie śniły.

Kobiety w 20 proc. erotycznych snów śniły o aktualnym lub byłym partnerze. Mężczyźni rzadziej fantazjują w snach o aktualnych lub byłych miłościach – w ich snach częściej za to goszczą fantazje o stosunkach grupowych. Kobiety z kolei „wolą” sny o seksie z osobami publicznymi. Dr Antonio Zadra tłumaczy, że zaobserwowane różnice płciowe mogą oznaczać różne potrzeby, doświadczenia, fantazje i podejście do seksualności.

Co wywołuje erotyczne sny

Dr Michael Schredl i jego współpracownicy zaobserwowali, że mężczyźni mają erotyczne sny częściej niż kobiety. Inną obserwacją, która w pewien sposób koresponduje z powyższą, jest to, że im częściej za dnia myśleli o seksie, tym częściej śnili „różowe” sny. Co jednak ciekawe, zespół Schredla stwierdził, że częstotliwość występowania snów erotycznych nie ma nic wspólnego z tym, jak intensywne jest życie seksualne badanych: aby śnić często o seksie, wystarczy o nim myśleć, nie trzeba go uprawiać.

Na treść i charakter erotycznych snów ma też wpływ oglądana pornografia – uważa psycholog Calvin Kai-Ching Yu: – Do pewnego stopnia erotyczne sny odzwierciedlają rzeczywistość. W tym sensie, że śnimy to, o czym myślimy, fantazjujemy i co robimy.

Wśród osób, które brały udział w jego badaniu, było sporo amatorów pornografii. Osoby te w realnym życiu rzadko uprawiają seks – w badanej grupie mniej niż 40 proc. osób odbywało stosunek raz w miesiącu. Ale okazało się, że filmy, jakie oglądali, miały wyraźny wpływ na ich sny, szczególnie sny o dominujących kobietach, często sławnych lub pełniących wysokie funkcje (policjantkach, prawniczkach, prezeskach).

Nawyk oglądania filmów dla dorosłych miał wpływ na mniejszą liczbę polucji nocnych u badanych młodych mężczyzn. Badacze tłumaczą, że uwolnienie napięcia seksualnego jest biologiczną potrzebą i jeśli badani nie zaspokajają jej świadomie, organizm sam znajduje na to sposób.

Pozycja, która sprzyja erotycznym snom

Tak jak jedzenie ciężkostrawnych potraw może sprzyjać pojawianiu się koszmarów, tak pozycja, w jakiej śpimy, wpływa ponoć na pojawianie się erotycznych elementów w snach. Badania pokazały, że osoby, które preferują spanie na brzuchu, mają erotyczne sny częściej niż te śpiące we wszystkich innych pozycjach. Osoby śpiące na brzuchu deklarowały również częściej sny o byciu unieruchomionym, związanym, pozbawionym możliwości ruchu. Autor badań, Cal[-]vin Kai-Ching Yu, tłumaczy, że erotyczne scenariusze związane z krępowaniem mogą wynikać z tego, że osoby śpiące na brzuchu mają po prostu mniejszy dostęp do powietrza... Co ciekawe, dwie trzecie z tej grupy badanych stanowiły kobiety.

Tematy, które najczęściej pojawiały się w ich snach, to „erotomania” lub posiadanie tajemniczego wielbiciela (często znanej osobistości). – Jestem przekonany, że mózg w czasie snu nie jest w pełni odłączony od zewnętrznego świata. Zewnętrzne bodźce są w jakiś sposób włączane w treść snów, częściej niż nam się wydaje. Moim zdaniem mózg śpiącego próbuje nadać sens, a nawet wykorzystać te bodźce – komentował Yu dla NBC News.

Znaczenie snów

Odkodowanie snów, naukowe próby ich zrozumienia mają korzenie w początkach psychoanalizy, w teoriach Sigmunda Freuda i Carla Junga. Dziś ich osiągnięcia przez niektórych uważane są za wydumane, nienaukowe, a przez innych... za wręcz genialne, intuicyjne, symboliczne.

Dla współczesnych psychoanalityków sny stanowią kluczowy element terapii. – Sny zaczynają się tam, gdzie wyłącza się nasza świadoma uwaga, czasami mogą być pomocne; są okazją do rozważenia opcji, których nie braliśmy dotąd pod uwagę – uważa dr Gillian Holloway, psycholog z Marylhurst University w Oregonie.

Czy zatem sen o seksie z listonoszem oznacza, że mamy wobec niego jakieś zamiary? Ni...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy