Dołącz do czytelników
Brak wyników

Małpa w kąpieli

17 września 2020

NR 8 (Październik 2020)

Zimna kąpiel, zimna świadomość

0 436

Idę czytać do wanny – nie z wygody, ale z zagonienia. Planuję się ukryć w łazience przed mężem i dziećmi i złapać (mały) oddech. Wiadomo, że w łazience można się nie tylko ukryć, ale i zachować godność, udając konieczność przeprowadzenia skomplikowanych zabiegów higienicznych. No więc, wanna jest moim szampanem i truskawką z czekoladą, ale bez wyrzutów sumienia. Jest już późno, nikt nie powinien mieć żadnych potrzeb koniecznych do zrealizowania tu i teraz. Zamierzam czytać w wannie również z innego powodu – podobno w kąpieli nie można zasnąć, więc może uda mi się trochę podgonić lekturę. 


Czytanie o przemocy to w jakiś sposób zawsze czynność dydaktyczna – często mająca na celu autoanalizę, budowanie w sobie systemu oporu, ale też sprawdzanie, jak używamy naszej przewagi wobec istot, które są od nas zależne. Powieść Anandy Devi Zielone sari (w przekładzie Krzysztofa Jarosza), rozgrywająca się na Mauritiusie, w kulturze całkowicie dla Polaków egzotycznej, stanowi dla takiej analitycznej lektury materiał idealny. Devi bardzo przewrotnie osadza w roli narratora domowego kata – nigdy nie spodziewalibyśmy się, że możemy z zainteresowaniem obserwować to, co robi człowiek znęcający się nad żoną, a potem też córką, stosujący przemoc werbalną i fizyczną, utrzymujący obie kobiety w strachu i podległości. 

Główny bohater nie pochodzi wcale z rodziny patologicznej, nie chodzi też o przyzwolenie na przemoc, jakie daje obca, egzotyczna kultura. Przeciwnie – kat jest lekarzem, człowiekiem służącym swojej społeczności, ambitnym i inteligentnym, zakochanym w żonie. Ta zmiana perspektywy, wejście w jego psychikę, oddanie mu głosu (zwłaszcza że całą historię przemocy opowiada jako człowiek stary i schorowany, zdany na łaskę i niełaskę opiekującej się nim córki) oznacza, że widzimy bez żadnych przesłon proces psychologiczny, jaki musi się dokonać, by człowiek pokojowy i spokojny stał się agresywnym, sfrustrowanym typem, zastawiającym na najbliższe mu kobiety różnego rodzaju pułapki, umożliwiające zastosowanie przem...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy