W spektrum uzależnienia. Dlaczego sięgamy po coś, zanim pomyślimy?

Podróż bohatera

Anna podczas zebrania w pracy wchodzi na portal odzieżowy i wrzuca do koszyka nowe buty. Bartek, wracając z pracy, wchodzi do osiedlowego sklepu i oprócz zakupów na kolację bierze dwa piwa. Obydwoje nie pamiętają, kiedy to zrobili i w którym momencie pojawiła się ta myśl. Obydwoje dostrzegają, że nie było żadnej decyzji – to był impuls. „Samo się stało” – to zdanie w gabinecie pada coraz częściej. I to ono, bardziej niż liczba godzin spędzonych w telefonie, skłania mnie do myślenia o uzależnieniach w szerszy sposób.

Kilka dni temu, po wystąpieniu na temat psychoterapii osób z problemem uzależnienia podeszła do mnie jedna z uczestniczek i zapytała, kiedy możemy uznać, że ktoś jest uzależniony od korzystania z telefonu. To pytanie powraca w większości rozmów o uzależnieniach i ujawnia charakterystyczny sposób myślenia o problemie – uzależnienie jest albo go nie ma. Ta logika jest pomocna w przypadku leczenia uzależnień. Są jednak osoby, które z jednej strony nie kwalifikują się do takiego podejścia, z drugiej jednak dostrzegają, że coś robią, albo czegoś używają częściej, niż by chcieli. Bo zjawisko jest procesem, który rozwija się bardzo subtelnie. Rozpoznany odpowiednio szybko może zostać zatrzymany, zanim wyrządzi widoczne szkody. 

Kontinuum zjawisk

Dlatego bliżej mi do myślenia o problemie uzależnienia jako spektrum – podobnie, jak mówimy dziś o spektrum autyzmu. Nie ma jednego punktu, po przekroczeniu którego ktoś nagle staje się uzależniony. Jest za to pewne kontinuum, na którym substancja albo zachowanie przejmuje coraz większą kontrolę nad procesami, za które wcześniej odpowiedzialna była psychika. 
Z jednej strony jest ktoś, kto scrolluje telefon na przystanku, czekając na autobus. Bez napięcia czyta o czymś dla siebie interesującym. Krok dalej na tej drodze jest Anna, która czując chwilowe napięcie podczas zebrania, ucieka w internetowe zakupy. Na drugim końcu jest ktoś, kto „popłynął” w telefonie do trzeciej w nocy, wi...

Pozostałe 80% artykułu dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.



 

Dołącz do 50 000+ czytelników, którzy dbają o swoje zdrowie psychiczne

Otrzymuj co miesiąc sprawdzone narzędzia psychologiczne od ekspertów-praktyków. Buduj odporność psychiczną, lepsze relacje i poczucie spełnienia.

2500+ artykułów online
110+ numerów archiwalnych
25 lat doświadczenia
Ćwiczenia i medytacje audio
Dostęp online i offline
Czytaj lub słuchaj - jak wolisz!
Charaktery - Twoje wsparcie psychologiczne • Prenumerata już od 99 zł/rok

Przypisy

    Certyfikowany psychoterapeuta Europejskiego Stowarzyszenia Psychoterapii (EAP). Prowadzi psychoterapię indywidualną, grupową i par oraz warsztaty i szkolenia. Pracuje również z osobami uzależnionymi. Przez lata związany z Laboratorium Psychoedukacji. Obecnie współprowadzi Ośrodek Psychoterapii i Rozwoju 2Strona na warszawskim Żoliborzu.

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI