Dołącz do czytelników
Brak wyników

Małpa w kąpieli

19 lutego 2021

NR 3 (Marzec 2021)

Okruszki


Mansfield – jedna z najwybitniejszych pisarek brytyjskich, zmarła w wieku 34 lat. Jej twórczość, w Polsce mało znana i wydobywana dzisiaj z zapomnienia, w Wielkiej Brytanii od pewnego czasu jest dogłębnie czytana, a ona sama stawiana obok Virginii Woolf.

Gdy czytam jej teksty, w ogóle nie czuję dystansu czasowego, jaki dzieli mnie od niej – a pisała swoje opowiadania, gdy przyjechała z Nowej Zelandii do Europy na początku XX wieku. Można ją zaliczyć do grona kaskaderów literatury, bo całe krótkie życie spędziła całkowicie bezkompromisowo, a żyła w epoce, gdy norma obyczajowa ciągle sznurowała kobiety w ciasny gorset. I o tym są w dużej mierze jej teksty: co widać spoza szwów. Jej twórczość nie opowiada o tym, jak się je rozluźnia. Bo sama Mansfield pisała dużo grzeczniej niż żyła, ukrywając drapieżność. Będąc w ciąży z jednym mężczyzną, wyszła za mąż za innego i natychmiast go porzuciła. Z powodu bliskiej przyjaźni z kobietą została przez rodzinę wydziedziczona i z zamożnej córki kolonialnego rodu stała się z dnia na dzień młodą dziewczyną pozbawioną środków do życia i jakiejkolwiek kierunkowej edukacji. Żyła z pisania, wiedziała, jak wygląda życie salonowe, jak młode panny tańczą na balach, jakie mają nadzieje. Sama przeskakiwała z jednego związku w kolejny. W opowiadaniach analizowała nie tylko normy obyczajowe u schyłku epoki wiktoriańskiej, ale bardziej psychologię ludzką, a także układy małżeńskie. I choć dzisiaj jej nazwisko powinno powiewać na sztandarach feministek, to teksty są bardzo stonowane, a winy za rozpad związków, o których często pisze, nigdy nie ponosi wyłącznie mąż. 

Mansfield próbowała nazwać to, co we współczesnej jej epoce właściwie nie miało jeszcze swej nazwy: jedną z jej bohaterek jest młoda guwernantka przemierzająca miasta w drodze do umówionej pracy. Gdy jej nowa pracodawczyni posądza ją o niemoralne prowadzenie (na podstawie wyjątkowo wątłych dowodów), dziewczyna ląduje na bruku, z niczym – bez pracy, w nowym kraju. W Mariage à la mode Mansfield zderza punkt widzenia ciężko pracującego męża przy...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy