Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp

26 listopada 2021

Gry planszowe – ćwiczenia umysłowe na miarę naszych czasów

0 1577

Zewsząd otaczają Cię komunikaty o korzyściach płynących z czasu spędzanego przy planszy? Obserwujesz rynek gier i zastanawiasz się, którą wybrać? A może interesuje Cię, jakie konkretne umiejętności można ćwiczyć, jednocześnie dobrze się bawiąc? W ostatnich latach te pytania nasuwają się same, wraz z rosnącą popularnością hobby, jakim są nowoczesne gry planszowe.

Korzyści płynące z tego typu analogowych zabaw są nie do przecenienia: planszówki doskonale redukują poziom stresu, pozwalają lepiej poznać naszych najbliższych i zbudować z nimi trwalsze więzi. Są również doskonałymi narzędziami do treningu umysłowego, wykorzystywanymi zarówno jako stymulatory rozwoju dzieci, jak i w prewencji oraz łagodzeniu skutków zaburzeń pamięci. Poniżej znajdziesz krótki przewodnik po najważniejszych kompetencjach dzieci i dorosłych, a także po grach, które mogą pomóc w ich szlifowaniu, zapewniając jednocześnie doskonałą zabawę.

Prosto do celu

Planowanie, czy też opracowywanie strategii, to jedna z umiejętności wykorzystywanych najczęściej w nowoczesnych grach planszowych. Czasy gdy rola grającego sprowadzała się wyłącznie do przesuwania pionka o liczbę pól wskazaną na kostce, już dawno minęły. Obecnie większość gier zachęca nas do podejmowania decyzji, które aktywnie wpływają na nasz ostateczny wynik. Przykładem takiej gry może być Wsiąść do Pociągu: Europa, która polega na budowaniu kolejowych tras. Aby połączyć ze sobą dwa miasta, musimy zdobyć karty w odpowiednim kolorze, a następnie zagrać je w odpowiednim momencie, by zająć odpowiedni odcinek na planszy – w ten sposób krok po kroku realizujemy swoje cele. To przyjemna, rodzinna zabawa, ale też doskonały trening tworzenia strategii i realizowania ich.
 


Przyczyny i skutki

Z planowaniem nierozerwalnie związane jest również logiczne myślenie, czyli umiejętność przewidywania skutków działań – zarówno własnych, jak i tych podejmowanych przez inne osoby. Chcąc rozwijać tę umiejętność, warto sięgnąć po klasyczne gry takie jak szachy czy warcaby. Na rynku znajdziemy również wiele nowoczesnych wariacji na ten temat, takich jak chociażby popularny Abalone. To dwuosobowa gra, w której będziemy starali się wypchnąć 6 kul przeciwnika poza planszę. Aby to osiągnąć, możemy przemieszczać 1, 2 lub 3 własne bile, a gdy w rzędzie mamy ich więcej niż przeciwnik, możemy przepychać także jego kule. Dzięki prostym zasadom Abalone jest grą niezwykle uniwersalną, a jego poziom trudności zależy od umiejętności i zaangażowania uczestników.
 


Wyobraźnia przestrzenna

Jeszcze innym rodzajem myślenia strategicznego jest planowanie przestrzenne, czyli takie, które wiąże się z zagospodarowaniem pewnego obszaru. Jego rozwijanie z pewnością przysłuży się dziecku podczas nauki matematyki, ale i dorosłym przyda się w codziennym życiu. Do takiego treningu możemy wykorzystać wszelkie łamigłówki logiczne takie jak na przykład Kotobirynt – gra, w której będziemy pomagali bezdomnym kociakom. Naszym zadaniem jest tak poprzestawiać planszę (sieć kanałów), by utworzyć nieprzerwaną drogę od kota do właściciela. Oprócz dążenia do własnych celów, w Kotobiryncie ważne jest również, aby nie pomagać zanadto przeciwnikom, dzięki czemu nasze planowanie musi obejmować kilka ruchów do przodu.
 


W odmętach pamięci

Skoro mowa o koncentracji, nie sposób nie wspomnieć o nierozerwalnie z nią związanym zapamiętywaniu. To kompetencja kluczowa nie tylko dla osiągania sukcesów szkolnych, ale dla całego naszego życia, pozwala bowiem szybciej przyswajać informacje i lepiej adaptować się do zmieniającej się sytuacji. Na szczęście gier wspierających trening pamięci jest całe mnóstwo, a wśród nich prym wiodą te, które pozwalają również utrwalać wiedzę. W tym celu powstała seria BrainBox, w której znajdziemy pełen przekrój edukacyjnych narzędzi do poszerzania wiedzy z zakresu słownictwa, matematyki, geografii czy wiedzy o świecie. Każde pudełko to 55 kart, które z jednej strony mają obrazek (należy przyjrzeć mu się przez określony czas), a z drugiej zestaw pytań, sprawdzających naszą pamięć, spostrzegawczość i wiedzę.
 


Kto pierwszy, ten lepszy

Umiejętność utrzymania uwagi wiąże się z jeszcze jedną ważną kompetencją, jaką jest refleks, czyli szybkość, z jaką reagujemy na bodźce. Jej rozwijanie jest niezwykle przyjemne, zwłaszcza jeśli wykorzystamy w tym celu dynamiczne gry karciane, przy których nie sposób przestać się śmiać. Jednym z takich tytułów jest Jungle Speed – gra, w której musimy uważnie obserwować pojawiające się na stole symbole. Każdy z uczestników będzie kolejno odkrywał kartę z obrazkiem, a gdy na stole pojawią się dwie identyczne grafiki, ich właścicieli czeka pojedynek o to, kto szybciej chwyci totem stojący na środku stołu.
 


Co on miał na myśli?

Jako że gry w samym założeniu są rozrywką towarzyską, zabawa z nimi wspiera również rozwój umiejętności społecznych. Grając w planszówki uczymy się przestrzegania reguł, a także tego, że nie zawsze możemy wygrywać. Gry pozwalają też zaobserwować, jak wygląda zdrowe współzawodnictwo. A jeśli chcemy ćwiczyć też naszą empatię i umiejętność przyjmowania perspektywy drugiej strony, sięgnijmy po kalambury, takie jak na przykład Imago Family. W przypadku tej gry wylosowane hasła przekazujemy nie za pomocą mowy czy gestów, a z wykorzystaniem przezroczystych kart z symbolami, które możemy na siebie nakładać. To nie tylko doskonałe ćwiczenie nieszablonowej komunikacji, ale także przewidywania toku myślenia innych osób.
 


Wpływ na rzeczywistość

Ważną, choć często niedocenianą umiejętnością, doskonale kształtującą się podczas grania w planszówki, jest również poczucie sprawczości. W przypadku starszych dzieci może w tym celu posłużyć dowolna gra strategiczna, w której widzimy postęp i efekty naszych działań. Warto jednak zwrócić uwagę, by rozwijać tę kompetencję również u maluchów – im wcześniej, tym lepiej. W tym celu mogą nam posłużyć Opowiadanki, czyli księga baśni, do której sami będziemy dobierali bohaterów. Kotek to odważny rycerz, a może samotny muzykant? Wiewiórka to ciekawska wiedźma czy niezdarna wojowniczka kung-fu? Charakterystyczne cechy postaci sprawiają, że bajka za każdym razem będzie wyglądała inaczej, a dziecko będzie miało okazję do obserwowania skutków swoich decyzji.
 


Opowiedz własną historię

Skoro już jesteśmy przy bajkach, warto wspomnieć, że istnieją również gry wspierające rozwój mowy i kompetencję narracyjną naszych pociech. Na ich czele stoją oczywiście Story Cubes, czyli kości opowieści, które stanowią inspirację do tworzenia własnych, unikatowych historii. Uczestnicy zabawy rzucają 9 kostkami i zaczynając od słów “Dawno, dawno temu…” snują opowieść luźno nawiązującą do wylosowanych w ten sposób obrazków. Zabawa ze Story Cubes nie ma jasnych reguł – każdy z nas może stworzyć własną opowieść, możemy też zdanie po zdaniu, skojarzenie po skojarzeniu dokładać cegiełki do jednej, wspólnej historii.
 


Nieszablonowe myślenie

Wyobraźnia, czy inaczej kreatywne myślenie, to również ważna umiejętność, którą wykorzystujemy niemal w każdym obszarze i która znacząco ułatwia nam codzienne życie. Wiążą się z nią nie tylko wszelkie talenty artystyczne, ale też sprawne adaptowanie się do zmian i umiejętność nieszablonowego rozwiązywania problemów. Warto więc wspierać rozwój kreatywności, na przykład poprzez zabawy oparte na skojarzeniach. Jedną z nich jest Dixit – rodzinna gra karciana, w której będziemy wymyślać i odgadywać hasła związane z wieloznacznymi ilustracjami. Taka zabawa to również doskonała okazja, by porozmawiać o naszych skojarzeniach i jeszcze lepiej poznać współgraczy.
 

 

Przypisy