Dołącz do czytelników
Brak wyników

Mózg i umysł , Praktycznie

4 stycznia 2019

Najważniejsze psychologiczne odkrycia 2018 roku

30

Psychologia jest dziedziną nauki, która rozwija się bardzo szybko. O najważniejszych odkryciach minionego roku piszą prof. Dariusz Doliński, prof. Czesław Nosal i dr hab. Marek Binder.

Sens plecenia bzdur

Często opowiadamy głodne kawałki, niemające żadnego oparcia w faktach. Okazuje się, że ma to głęboki sens. Z jednej strony pozwala zrobić dobre wrażenie na innych, z drugiej służy budowaniu społecznej tożsamości i przekonania o wartości własnej grupy. Prekursorskie badania na ten temat przeprowadził John Petrocelli i opublikował w „Journal of Experimental Social Psychology” pod znamiennym tytułem: „Antecedents of bullshitting”. Wynika z nich, że chętniej pleciemy bzdury, gdy nie obawiamy się, że ktoś nas poprosi o podanie dowodów. Jeśli jednak zmyślone historie zgodne są z poglądami słuchaczy, prawie nigdy nie domagają się oni jakichkolwiek dowodów. Zdaniem autora psychologowie społeczni powinni wziąć zjawisko bullshittingu pod uwagę, gdy analizują zmiany postaw i percepcji interpersonalnej.

Dariusz Doliński

Nowe typy osobowości

We wrześniowym wydaniu „Nature Human Behaviour” opublikowano ważny artykuł przedstawiający nową typologię osobowości, którą opracowano na podstawie zbioru cech Wielkiej Piątki. Zastosowano metodę analizy skupień i wykryto cztery typy osobowości różniące się konfiguracją tych pięciu cech. Rezultat ten uzyskano na bardzo dużej bazie pomiarów cech osobowości, obejmującej 1,5 miliona osób. Wykryte typy określono w następujący sposób: przeciętny (average), egotyczny (self-centred), wzorowy (role model), zdystansowany (reserved).

Czesław S. Nosal

Białe i czarne to zwykle nie-białe

Okazuje się, że już na poziomie percepcji mamy tendencję, by nie dopuszczać „innych” do grupy większościowej, mającej dominującą i uprzywilejowaną pozycję w społeczeństwie. Jacqueline Chen, Kristin Pauker, Sarah Gaither, David Hamilton i Jeffrey Sherman pokazywali badanym zdjęcia osób, które miały rodziców o różnym kolorze skóry. Badani mieli zakwalifikować osobę na zdjęciu do jednej z dwóch kategorii: osoba biała lub nie-biała. Okazało się, że zdecydowanie rzadziej używali pierwszej kategorii. Mulata niekoniecznie widzieli jako osobę czarną, czasem wydawało im się, że należy do jakiejś innej kategorii mniejszościowej. Co ciekawe, tendencja ta nie dotyczyła tylko oceniających o białej skórze, ale także Azjatów. Wynik ten pokazuje coś fundamentalnego. Nie wystarczy, by inni byli do osób z grupy większościowej podobni, muszą być identyczni.

Dariusz Doliński

Choroby z brzucha

Między zaburzeniami psychicznymi takimi jak nerwica lękowa czy depresja a zespołem nadwrażliwego jelita istnieje silny związek. Taki wniosek wysnuł zespół badawczy Davida Gracie z University of Leeds. Naukowcy przeprowadzili dwuletnie badanie, obejmując nim ponad 400 pacjentów. Dr Gracie wykazał, że zarówno wspomniane zaburzenia psychiczne predysponują do rozwinięcia się chorób takich jak choroba Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego, ale i tego typu zaburzenia jelitowe zwiększają ryzyko choroby psychic...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy