Dołącz do czytelników
Brak wyników

Style życia

24 lipca 2020

NR 6 (Sierpień 2020)

Esej o tym, co między

78

Między pieśnią przerwaną a wzbudzonym echem (…) Między wzniesioną dłonią a owocem drzew. Śpi szczęście
Leopold Staff
 

Motto, które przytoczyłem, można uznać za hymn na temat jednego małego wyrazu – przyimka między. Zachęcam zresztą do przeczytania tego tekstu w całości. Przyimki należą do najczęściej używanych w językach – nie tylko w polskim – części mowy. A jednocześnie są na ogół niedostrzegane przez użytkowników. Mówimy, dobierając wyrazy dużo ważniejsze: rzeczowniki, przymiotniki, czasowniki, a nie dostrzegamy takich gramatycznych wyrazów, jak spójniki czy przyimki. Tymczasem między jest – jak widać w tekście L. Staffa – pełne znaczenia. Być między godne jest refleksji semantycznej, ale także filozoficznej, może zwłaszcza etycznej.  Być między wyznacza co najmniej trójkąt zbudowany z czegoś położonego w otoczeniu, sąsiedztwie Innych. Oto ja wybieram między dobrem a złem, między pięknem a szpetotą, między wiedzą a wiarą. I takich sytuacji wyboru mogę wskazać mnóstwo. Proponuję nam wszystkim refleksję od wieków dyskutowaną w dziełach filozofów (np. egzystencjalistów), etyków, antropologów kultury, ale też w codziennym podejmowaniu decyzji życiowych dotyczących wartości wskazywanych w systemach aksjologicznych. Można by nawet postawić filozoficzno-językoznawczą diagnozę dotyczącą tego, że cała aksjologia jest oparta na tym jednym małym przyimku: między. Na przykład słynne być i mieć. Może więc warto przyjrzeć się użyciom tego słowa. Zacznę jednak od opisu świata. Oto sytuacja przestrzenna: coś znajduje się między dwoma miejscami – między stołem a oknem, między dwoma rzekami lub morzami (stąd wszak pochodzą międzyrzecza lub międzymorza). Dodajmy do tego czas: coś zdarzyło się między początkiem a końcem tego miesiąca, obiecuję przyjść między siódmą a ósmą, okres ten mieści się między średniowieczem a barokiem. Wyraźnie chyba widać, że nie sposób mówić o czasoprzestrzeni bez wyznaczania w niej pewnych punktów granicznych nazywanych tym przyimkiem. Żyjemy więc w rzeczywistości wyznaczanej przez między. Oczywiście wracamy tu do potocznej refleksji filozoficznej.

POLECAMY


Przestrzeń to jedna z fundamentalnych kategorii matematycznych. W przestrzeni wyznacza się przebieg funkcji (np. hiperboli, wskazując wartości liczbowe między a i b). Przestrzeń liczbowa zawiera się między 0 a ∞. Kąt t...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy