Dołącz do czytelników
Brak wyników

Style życia

7 grudnia 2020

NR 10 (Grudzień 2020)

Oglądanie świata w zaczarowanym zwierciadle

171

Opowieść o Elaine lady of Shalott jest znana z poematu Alfreda Tennysona, wiktoriańskiego poety laureata. Napisał on nawet dwie wersje opowieści, która jest jedną z legend o królu Arturze. Pierwsza została wydana w XIII wieku, po włosku. Druga wersja poematu Tennysona jest często krytykowana za podporządkowanie jej moralności wiktoriańskiej. Sprzeciw budzi wspieranie bierności kobiet, niedostrzeganie ich potrzeb (zwłaszcza seksualności) i przyjmowanie dominującej roli mężczyzn jako właściwej. 
Oto na rzecznej wyspie, niedaleko Camelotu, zamku króla Artura, stał zamek Shalott. W jego wieży pędziła życie obłożona klątwą dziewczyna. Nie wiadomo kto ani dlaczego, rzucił na nią klątwę. Ale wiedziała, że nie może opuszczać wieży, wyglądać przez okno ani przerwać tkania gobelinu, na którym przedstawiała otaczający ją świat. A właściwie obraz świata widziany w tajemniczym lustrze odbijającym widok z okna. Nie jest pewne, czy znała konsekwencje złamania nakazów i zakazów klątwy. 
Czy nie przypomina to współczesnego człowieka, który w ścianach pokoiku poznaje świat przetrawiony i przyrządzony przez instytucje zarządzające środkami masowego przekazu? W przeciwieństwie do lady of Shalott współczesnemu człowiekowi nikt nie zakazuje samodzielnego oglądu rzeczywistości.
Pewnego dnia Elaine dostrzegła w zwierciadle ujmujący obraz pięknego i strojnie odzianego sir Lancelota, konno przejeżdżającego nadrzeczną drogą. Zachwycona obrazem, a niepomna klątwy, wyjrzała przez okno. Lustro tego nie wytrzymało i pękło. Dziewczyna porzuciła tkackie krosna i wybiegła z wieży. Znalazła łódź. Nadała jej swoje imię. Spuściła imienniczkę na wodę. Położyła się na dnie. Łódź popłynęła, niesiona nurtem, do Camelotu. Rycerze króla Artura znaleźli w łodzi martwą dziewczynę. Sir Lancelot Bogu dziękował za piękno jej twarzy.
Nic nie wskazuje na to, aby ją kochał. A czy ona kochała jego? Przecież zachwyciła się nie nim, a jego obrazem spreparowanym przez zaklęte lustro. Nie miała szansy samodzielnie postrzec sir Lancelota i zakochać się w człowieku, a nie w jego przetworzonym obrazie. Tennyson kazał jej umrzeć za złamanie zakazu. Wybory, jakich dokonujemy w oparciu o spreparowany obraz rzeczywistości, przeważnie nie mają bezpośrednich następstw, takich jak śmierć Elaine. Ten zniekształcony obraz może wynikać z różnych intencji – dla zwiększenia sprzedaży, dla wyboru tego właśnie sklepu, dla przekazania władzy politycznej tej, a nie innej grupie polityków.
Wieża, w której żyła lady of Shalott, to część obronnego zamku. W średniowieczu chroniła to, co dla pana zamku było najcenniejsze. Otaczał ją średni zamek, który mieścił zbrojną drużynę, broniącą wieży. Kontaktom z...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy