Dołącz do czytelników
Brak wyników

Style życia

4 sierpnia 2019

NR 8 (Sierpień 2019)

Miś i królik, czyli bajka o kłamstwie

148

Nikt nie wie, co się dzieje w moim umyśle, a ja nie wiem, co myślą i przeżywają inni – wiedza o tym pozwala mi kłamać. Królikowi i niedźwiedziowi także.

Autor bajki o niedźwiedziu nie jest tak znany jak Ezop, ani nawet jak biskup Krasicki. Podążył ich śladami, antropomorfizując zwierzęta po to, by w ich zachowaniach pokazać sprawy ludzkie. Miś stracił czapkę i usilnie jej poszukiwał, rozpytując inne zwierzęta. Nikt nic nie wiedział o zgubie. Nawet królik, który miał na głowie czapkę niedźwiedzia, żarliwie zaprzeczał, by kiedykolwiek ją widział. Miś dopiero po rozstaniu zdał sobie sprawę, że na głowie królika tkwiła czapka, której poszukiwał. Wrócił więc i ją odzyskał. Zadowolonego z obrotu sprawy spotkała wiewiórka, szukająca właśnie królika. Zapytała niedźwiedzia, czy aby go nie widział.

POLECAMY

Niedźwiedź zaprzeczył – równie żarliwie jak przedtem królik. Sęk w tym, że tuż przed odzyskaniem czapki zjadł był królika. 

Czytający tę historię niezależnie od wieku uważają, że jest to bajka o kłamstwie.

Dlaczego jednak myślimy o kłamstwie jedynie wtedy, gdy zaprzecza się zachowaniom nieakceptowanym? Przywłaszczeniu cudzego dobra, zjedzeniu czegoś, czego nie powinno się jeść, albo kogoś. Kłamstwo w tych okolicznościach służy zaprzeczeniu, że złamaliśmy normy przyjęte w społeczności. Kłamiemy może z troski o dobre imię… A może ratując dobre mniemanie o samym sobie. Zaprzeczamy, bo nie ma dowodu naszego wykroczenia. W tej ostatniej sytuacji zazwyczaj nie uważamy, że normy są nasze, ani że nas też obowiązują. 

Ciekawsze wydaje mi się kłamstwo, gdy nie ma żadnego naruszenia norm – ani narzuconych odgórnie, ani przyjętych umową społeczną, ani takich, które uważamy za własne. Mamy z nim do czynienia na co dzień.

Urosło nawet do rangi cenionej umiejętności, na przykład w formie autoprezentacji albo tworzenia publicznego wizerunku. Człowieka można przecież promować i sprzedawać, podobnie jak artykuły codziennego użytku, nawet luksusowe.

Umiejętność kłamstwa wymaga opanowania prostej, wydawałoby się, wiedz...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy