Dołącz do czytelników
Brak wyników

Style życia

17 marca 2021

NR 4 (Kwiecień 2021)

Dworskie przebieranki

57

Każda epoka ma swoje luksusy, każda ma swoje obsesje, niezrozumiałe dla nadchodzących później pokoleń. Często też to, co było szczytem mody, z perspektywy okazywało się symboliczną zapowiedzią upadku i zmiany: popularna sekta z Judei doprowadziła powoli do upadku cesarstwa, druk Gutenberga sprowadził reformację i renesans, a narkotyki z klubów Republiki Weimarskiej napędzały potem żołnierzy Hitlera. 
Barokowe bankiety miały zachwycać nie tylko podniebienia, ale i oczy. Kiedy podawano desery, na stołach układano tak zwane Schauessen, czyli tak zwane jedzenie do podziwiania: całe sceny, złożone z figurek z cukru, karmelu, marcepanu czy masy lukrecjowej. Z czasem zastąpiły je figurki porcelanowe: postacie z commedii dell’arte, pasterki i pasterze z sentymentalnych bukolik, damy w krynolinach, zwierzęta, Chińczycy pod parasolami czy polscy szlachcice w osobliwie kwiecistych kontuszach, których Mickiewicz uwzględnił w opisie arcyserwisu Wojskiego.
Figurki takie służyły i w innym celu – balom kostiumowym, które były wykwintnym sposobem omijania dworskiej etykiety i pozwalały na spędzenie wieczoru w mniej formalnej atmosferze. Z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem arystokraci losowali połączone w pary kostiumy narodowe (Turcy, Polacy, Egipcjanie, Żydzi) czy zawodowe (kucharze, kominiarze, cieśle). Odtąd pan musiał codziennie spotykać się z przydzieloną mu losem damą, ufundować jej kostium (który oczywiście nie był zgrzebnym fartuchem handlarki ryb czy zapaską chłopki, tylko ich luksusową wersją z aksamitów, brokatów i kosztownych futer) i wreszcie zająć miejsce przy biesiadnym stole. Antycznych Greków sadzano naprzeciwko Rzymian, pasterzy z żołnierzami (jako pokój i wojnę), nacje z nacjami, które były im bliskie lub przeciwnie – łączyły je wielowiekowe spory. Para cesarska jako jedyna nie losowała kostiumów, tylko zawsze odgrywała role kluczowe: władców czy gospodarzy wiejskiego wesela. Figurki miały zapewne wskazywać miejsce gościom – Turek zasiadał zatem tam, gdzie przy talerzu widniał Turek w turbanie, handlarka ostryg – tam, gdzie stała jej porcelanowa odpowiedniczka, książę czy hrabia przebrany za sprzedawcę p...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy