Dołącz do czytelników
Brak wyników

Psychologia i życie

1 stycznia 2020

NR 1 (Styczeń 2020)

Sztuczki

Ludzie godzą się na okłamywanie ich. Kłamstwo jest bowiem czymś w rodzaju smaru ułatwiającego kontakty społeczne.

Słynny filozof umysłu Daniel Denett w jednym z wykładów opisuje sztuczkę iluzjonistów z przecinaniem kobiety na pół. Tułów kobiety znajduje się w skrzyni, widać tylko jej głowę i nogi. Miecz przecina skrzynię na pół, a na koniec okazuje się, że kobieta jest cała i zdrowa. Denett mówi: „Widzisz, magik tak naprawdę nie przecina tej pani na pół. On zwyczajnie sprawia, żebyś myślał, że tak robi”. Na pytanie, w jaki sposób, stwierdza: „To nie moja działka. Przykro mi”. Zazwyczaj nie próbujemy dotrzeć do działań, które wprowadzają nas w świat iluzji. Kiedy już się dowiemy, na czym one polegają, czar pryska i czujemy się zawiedzeni. 

W świecie społecznym mamy również do czynienia z iluzjonistami. Niektórzy publicyści twierdzą, że ludzie mają swój rozum i na różne sztuczki nie dają się nabrać. Rozmaite badania pokazują jednak, że tak nie jest.

Wystarczy kilka prostych zasad, aby utrudnić ludziom korzystanie z posiadanych możliwości poznawczych.  

Pierwsza z nich to szybkość – chodzi nie tylko o szybkie wykonywanie ruchów podczas tasowania „czarodziejskiej” talii kart, lecz także o szybkie mówienie albo też uniemożliwianie starannego przeanalizowania dokumentów. Przykładem jest uchwalanie ustaw lub też podpisywanie umów w warunkach presji czasowej. Drugą techniką jest odwracanie uwagi. W cyrku mogą to być błyskające światła albo ruchy wykonywane prawą ręką wtedy, kiedy lewa niepostrzeżenie coś chowa. W życiu publicznym taką funkcję...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy