Dołącz do czytelników
Brak wyników

Psychologia i życie

29 marca 2022

NR 4 (Kwiecień 2022)

Harce wyobraźni

0 176

W amerykańskich sądach podczas wyboru członków ławy przysięgłych sędzia zadaje kandydatom sakramentalne pytanie, czy potrafią odróżnić fikcję od rzeczywistości. Ci solennie zapewniają, że nie stanowi to dla nich żadnego problemu. Wcześniej jednak oglądali w telewizji filmy z serii Kryminalne zagadki… albo im podobne. Dysponują zatem zapisanym w pamięci schematem ciągu zdarzeń, który doprowadził do gwałtu czy morderstwa. W trakcie przewodu sądowego mogą poszukiwać analogii między widzianymi niegdyś filmami a tym, co mogło się zdarzyć w rozpatrywanej sprawie. To poszukiwanie analogii jest procesem całkowicie nieświadomym.
Spójrzmy na to z jeszcze innej strony. O trudnościach związanych z odróżnieniem obrazu od rzeczywistości świadczy przykład podany przez dwóch znanych badaczy mediów Byrona Reevsa i Clifforda Nassa. Pokazywali dzieciom reklamę telewizyjną przedstawiającą miseczkę z płatkami kukurydzianymi w mleku. Dzieci pytano, co się stanie, jeśli telewizor ustawi się do góry nogami. Te do osiągnięcia pewnego wieku z pełnym przekonaniem twierdziły, że mleko się wyleje. Zachowanie takie nas śmieszy – wszak jesteśmy osobami krytycznymi i wiemy, że obok telewizora nie pojawi się rozlane mleko. 
Fantazje mogą wpływać na nasze funkcjonowanie psychiczne w wielu różnych dziedzinach. W snach nasza wyobraźnia wymyka się spod kontroli. Pojawiają się w nich osoby z odległej przeszłości, które spotykają się z osobami znanymi nam obecnie. W snach występuje nie tylko pomieszanie czasu, lecz także uzyskujemy nadnaturalne siły. Potrafimy pokonać silniejszych przeciwników, niekiedy krzywdzimy kogoś bez potrzeby itd. Takie sny pozostawiają po sobie coś w rodzaju podźwięku – mogą zmieniać nasz nastrój w kolejnych godzinach po przebudzeniu. Wiemy, że to był tylko sen, ale ten nastrój nie chce ustąpić. Co więcej, często zastanawiamy się nad znaczeniem snów i stąd wywodzi się popularność różnego rodzaju senników. 
Tu wyraźnie ujawnia s...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Sprawdź, co zyskasz, kupując prenumeratę.

Zobacz więcej

Przypisy