Edycja 2017

Teofrasty wręczone!

Małgorzata Dragan została laureatką tegorocznej Nagrody Teofrasta, ustanowionej i przyznawanej przez redakcję magazynu „Charaktery” za najlepsze książki psychologiczne. Nagrodę Specjalną – Teofrasta Superstar otrzymał prof. Philip Zimbardo.

 
Już po raz dziewiąty „Charaktery” wyróżniły najlepsze książki psychologiczne polskich autorów. Nagroda Teofrasta cieszy się uznaniem w środowisku psychologicznym. Nic dziwnego, jej dotychczasowymi laureatami są wybitni badacze i psychologowie, m.in. prof. prof. Maria Kaźmierczak, Maria Lewicka, Paweł Boski, Jan Cieciuch, Dariusz Doliński, Wojciech Dragan, Piotr Francuz, Wiesław Łukaszewski, Piotr Oleś, Jan Strelau, Bogdan Wojciszke i Tomasz Zaleśkiewicz.
 
Ogłoszenie zwycięzców tegorocznej edycji i wręczenie nagród miało miejsce podczas gali, która odbyła się 12 października tradycyjnie w gościnnej Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie. Uroczystość stała się prawdziwym świętem polskiej książki psychologicznej, w którym uczestniczyli wybitni psychologowie oraz czytelnicy i przyjaciele „Charakterów”.
 
Gości powitali: dr hab. Jolanta Talbierska, dyrektor Biblioteki Uniwersyteckiej, oraz Bogdan Białek, redaktor naczelny „Charakterów”. Do przybyłych zwrócił się też prof. Edward Nęcka, wiceprezes Polskiej Akademii Nauk, która od początku objęła Nagrodę Teofrasta honorowym patronatem. Podkreślał, że w czasach postprawdy i alternatywnych narracji tym bardziej warto poszukiwać dobrej książki psychologicznej, opartej na rzetelnej wiedzy.
 
Wyłonienie najlepszych książek psychologicznych to nie lada wyzwanie, dlatego powierzono je Konsylium Doktorów i Doktorów Habilitowanych – to grono badaczy  młodszego pokolenia, którzy reprezentują różne specjalności psychologiczne i różne ośrodki akademickie. W tym roku w Konsylium zasiadali: dr Aleksandra Błachnio, dr hab. Michał Harciarek, dr Aneta Przepiórka, dr Katarzyna Sekścińska, dr Agata Sobków, dr Małgorzata Szcześniak, dr hab. Michał Ziarko.
 
Do tegorocznej edycji Nagrody kilkanaście wydawnictw i uczelni zgłosiło łącznie 39 książek – 15 w kategorii książka naukowa i aż 24 w kategorii książka popularnonaukowa.
 
W kategorii książka naukowa nominacje uzyskało 10 tytułów: Efekt kameleona Wojciecha Kuleszy; Odsłony tożsamości Anny Batory, Elwiry Brygoły i Piotra Olesia; Samobójstwo Justyny Ziółkowskiej; Zarażanie afektywne Moniki Wróbel, Zawód psycholog Doroty Bednarek; Pozytywne interwencje psychologiczne Łukasza D. Kaczmarka; Psychologiczne wyznaczniki i konsekwencje roszczeniowości w perspektywie (między)kulturowej Magdaleny Żemojtel-Piotrowskiej; Problemowe picie alkoholu przez młode kobiety Małgorzaty Dragan; Psychologiczne aspekty menopauzy Eleonory Bielawskiej-Batorowicz oraz Homoseksualizm męski i kobiecy w perspektywie psychologicznej Iwony Janickiej i Marcina Kwiatkowskiego.
 
Nagrodę Teofrasta za najlepszą psychologiczną książkę naukową otrzymała dr hab. Małgorzata Dragan za Problemowe picie alkoholu przez młode kobiety. Rola niekorzystnych doświadczeń i samoregulacji emocji (Wydawnictwo Naukowe Scholar). Dr Ewa Woydyłło w laudacji podkreślała: – To bardzo ważna książka, bo picie młodych kobiet jest trudnym problemem, kiedyś ten problem był marginalizowany nawet przez profesjonalistów. (…) Kobiety używają alkoholu jako lekarstwa na wstrząsy i urazy emocjonalne. Usiłują leczyć alkoholem swoje traumy, również zadawnione, które mogły na trwałe nadwerężyć ich poczucie wartości.
 
A sama autorka mówiła: – Cieszę się, że została doceniona książka z zakresu psychologii klinicznej. Bardzo dziękuję koleżankom i kolegom z Wydziału Psychologii Klinicznej za wsparcie.
 
W kategorii najlepsza książka popularnonaukowa nominowano 11 tytułów. Oto one: Anatomia zdrady Wojciecha Wyplera; Gra o czas Iwony Majewskiej-Opiełko, Insight Michała Pasterskiego; Książka dla ciebie Ewy Mukoid;
Ludzie, ludzie… Ewy Woydyłło; (Nie)grzeczni? Codzienne sytuacje widziane oczami rodzica i dziecka Małgorzaty Bajko i Moniki Janiszewskiej; Nie myśl, że NLP zniknie Rafała Żaka; Sesje twórczej pomysłowości dla pedagogów, psychologów i trenerów grupowych Krzysztofa J. Szmidta; Sztuka życia Andrzeja Jeznacha; Szef w relacji z zespołem Agnieszki Zych i Roberta Zycha oraz Współczesna pedagogika nauczycieli i trenerów w aktywności psychologicznej ucznia Tadeusza Hucińskiego i Tomasza Wilczewskiego.
 
W tej kategorii w tym roku Nagrody Teofrasta nie przyznano. Członkowie Konsylium albo wstrzymali się od głosu, nie znajdując wśród książek popularnonaukowych pozycji, która ich zdaniem zasługiwałaby na nagrodę, albo wskazywali różne pozycje.
 
Po raz trzeci już wręczyliśmy Nagrodę Specjalną – Teofrasta Superstar, którą honorujemy szczególne dokonania w dziedzinie psychologii. Wcześniej statuetką filozofa przyrody i autora pierwszej monografii Charaktery nagrodziliśmy prof. Jana Strelaua, prof. Andrzeja Eliasza i prof. Jerzego Mellibrudę. W tym roku Teofrasta Superstar otrzymał znakomity amerykański psycholog prof. Philip Zimbardo „za wkład w rozwój światowej i wspieranie polskiej psychologii, a także tropienie mechanizmów zła i wyzwalanie dobra”.
 
– Zasługi profesora Philipa Zimbardo dla współczesnej psychologii są ogromne, a sam profesor jest przykładem, że w jednej osobie tak świetnie można połączyć dwie perspektywy czasowe: teraźniejszą i przyszłościową. Profesor Zimbardo jest też świetnym przykładem, jak można aplikować psychologię do życia – mówił w laudacji dr hab. Maciej Stolarski.
 
Tych zasług wyliczyć nie sposób: profesor przeprowadził jedno z najbardziej znanych badań psychologicznych – stanfordzki eksperyment więzienny, napisał najpopularniejszy podręcznik psychologii Psychologia i życie, stworzył Klinikę Leczenia Nieśmiałości, a także Hero Imagination Project – program, który ma na celu przełamywanie obojętności i uprzedzeń, a także zachęcanie ludzi do reagowania na wszelkie przejawy dyskryminacji i krzywdy.
 
– Ta nagroda przekroczyła moje wszelkie oczekiwania… – powiedział wzruszony profesor Zimbardo, odbierając statuetkę. Przypomniał długą drogę, jaką przebył, od lat dziecięcych, gdy dorastał w Bronxie, nieciekawej dzielnicy nowojorskiej, wśród kolegów, którzy mieli problemy z prawem i z narkotykami. Wychowywał się w domu, gdzie nie było ani jednej książki. To edukacja, jak podkreślał, otworzyła mu drzwi najlepszych uczelni, gdzie wykładał, i pozwoliła zgłębiać mechanizmy ludzkich zachowań.
 
– Zawsze zależało mi, żeby wiedza psychologiczna służyła zmianie społecznej i pomagała ulepszać świat, relacje osobiste, biznesowe, codzienne życie – przyznał prof. Zimbardo. Temu służą inspirowane przez niego projekty zmiany społecznej, w tym Projekt Bohaterskiej Wyobraźni, który jest realizowany także w Polsce.
 
– Polska jest moim drugim domem – wyznał profesor Zimbardo, i obiecał, że będzie do nas wracał jak najczęściej.
Tegoroczną uroczystość wręczenia nagród uświetnił występ jednego z najwybitniejszych kontratenorów polskich, Michała Sławeckiego. Na fortepianie akompaniowała mu Joanna Wicherek.

Najlepsza polska książka psychologiczna
Małgorzata Dragan
Problemowe picie alkoholu przez młode kobiety. Rola niekorzystnych doświadczeń i samoregulacji emocji
Wydawnictwo Naukowe Scholar