Nagroda Teofrasta

Żegnamy Nagrodę Teofrasta

386 zgłoszonych książek, 115 nominacji i 37 laureatów – tak w liczbach wygląda dziesięć lat Nagrody Teofrasta, przyznawanej przez magazyn psychologiczny „Charaktery”. W minionym roku została wręczona po raz ostatni.

 – Nagroda Teofrasta jest wyrazem wdzięczności całego grona czytelników „Charakterów” za trud, wysiłek i hojność autorów w dzieleniu się talentem i wiedzą. Pomysł na tę nagrodę wziął się z poczucia, że polska książka psychologiczna, poza wąskim kręgiem odbiorców, w zasadzie nie istnieje. W księgarniach znaleźć można przede wszystkim tłumaczenia, a naszym zadaniem, zadaniem tej Nagrody, jest wyłonienie z zalewu tłumaczeń wartościowych publikacji polskich autorów – mówił dziesięć lat temu, podczas pierwszej gali wręczenia Nagrody Teofrasta Bogdan Białek, redaktor naczelny „Charakterów” i pomysłodawca konkursu. Od tego czasu wiele się zmieniło, również dzięki Nagrodzie Teofrasta. Wydarzenie na stałe wpisało się w kalendarz prestiżowych imprez promujących polską psychologię.  

Patronem nagrody nieprzypadkowo został Teofrast. Grecki uczony i filozof, uznawany za ojca botaniki, już 2200 lat temu w dziele pt. Charaktery zaprezentował 30 portretów literackich przedstawiających typowe wady ludzkie. Dzieło to można zatem uznać za jedną z pierwszych (jeśli nie pierwszą) książkę z dziedziny psychologii.

Pierwszymi laureatami Nagrody Teofrasta zostali profesorowie Jan Strelau oraz Dariusz Doliński za podręcznik akademicki Psychologia, wydany przez Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. Wśród nagrodzonych w kolejnych latach znaleźli się wybitni badacze i psychologowie, m.in. prof. prof.: Maria Kaźmierczak, Maria Lewicka, Łukasz Baka, Paweł Boski, Jan Cieciuch, Wojciech Dragan, Piotr Francuz, Wiesław Łukaszewski, Piotr Oleś, Bogdan Wojciszke i Tomasz Zaleśkiewicz.

Nagrodą Specjalną – Teofrastem Superstar – uhonorowaliśmy osoby, które miały wybitny wkład w rozwój psychologii. Laureatami tej Nagrody są: prof. Jan Strelau (w uznaniu Jego zasług dla psychologii i badań nad temperamentem), prof. Andrzej Eliasz (za unikatowy wkład w rozwój psychologii w Polsce oraz powołanie Uniwersytetu SWPS), dr hab. Jerzy Mellibruda (za dokonanie rewolucyjnego przełomu w rozumieniu i leczeniu choroby alkoholowej w Polsce), prof. Philip Zimbardo (za wkład w rozwój światowej i wspieranie polskiej psychologii, a takze tropienie mechanizmów zła i wyzwalanie dobra), prof. Robert Cialdini (za poznanie mechanizmów wpływu społecznego i kreowanie pozytywnych zmian w świecie) oraz prof. Jerzy Brzeziński (za utrzymywanie wysokich standardów metodologicznych i etycznych w dziedzinie psychologii jako nauki) .

Tytaniczną pracę przeczytania i oceny zgłoszonych książek co roku wykonywało Konsylium Doktorów, w którym w ciągu dziesięciu lat zasiadali: Katarzyna Adamczyk, Julia Barlińska, Wiesław Baryła, Sylwia Bedyńska, Michał Bilewicz, Aleksandra Błachnio, Aneta Brzezicka, Wojciech Dragan, Ewa Gruszczyńska, Szczepan Grzybowski, Michał Harciarek, Paweł Koniak, Mariola Łaguna, Michał Olszanowski, Grzegorz Pochwatko, Aneta Przepiórka, Małgorzata Puchalska-Wasyl, Katarzyna Sekścińska, Anna Słysz, Agata Sobków, Małgorzata Szcześniak, Monika Wróbel, Anna Zajenkowska, Michał Ziarko.

Każda gala Nagrody Teofrasta była świętem polskiej książki psychologicznej. Przez osiem lat odbywała się w auli Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, w której gościła nas dyrektor Ewa Kobierska-Maciuszko. Dziękujemy wszystkim partnerom, którzy wspierali Nagrodę Teofrasta, Prezesom Polskiej Akademii Nauk prof. Michałowi Kleiberowi i prof. Jerzemu Duszyńskiemu, a także wiceprezesowi PAN prof. Edwardowi Nęcce, którzy objęli wydarzenie patronatem honorowym. Dziękujemy uczelniom i mediom, które nas wspierały. Dziękujemy przede wszystkim naszym czytelnikom.

Za nami dziesięć wspaniałych, ale też trudnych lat. Niestety, ze względu na nikłe zainteresowanie części środowiska i sponsorów redakcja magazynu „Charaktery” podjęła decyzję o zakończeniu konkursu. Mamy jednak nadzieję, że rynek książki psychologicznej będzie się wciąż rozwijał i dostarczał nam nowej, fascynującej wiedzy.