Psychologia w szkole - 2 / 2014 / Spis treści

Wstęp

Mózg ucznia to miejsce pracy nauczyciela

Nasz mózg został stworzony do tego, żeby się uczyć – i niczego nie robi lepiej. Aby było to możliwe, potrzeba jedynie bogatego w bodźce środowiska edukacyjnego i atmosfery dającej uczniom poczucie bezpieczeństwa. W pewnych sytuacjach uczący jest niepotrzebny!

Zobacz więcej

Sztuka mądrego chwalenia

„Świetnie to zrobiłeś! Fantastycznie!” – któż z rodziców i wychowawców nie zgodzi się, że dziecko, które słyszy takie pochwały, czuje się docenione, a jego poczucie własnej wartości wzrasta. Czy jednak każda pochwała dodaje skrzydeł?

Zobacz więcej

Zgoda na samodzielność

Czy ciągle pomagając dzieciom lub wyręczając je w różnych sprawach, sprawimy, że staną się samodzielne? Niestety, nie! Pozwólmy zatem, aby same znajdowały rozwiązania problemów.

Zobacz więcej

Lekcje z uważności

To nieprawda, że tylko dorośli potrafią rozwijać samoświadomość i uważność. W Niemczech uczą się tego już dziesięciolatki w ramach specjalnego programu edukacyjnego, promującego medytację i trening uważności.

Zobacz więcej

Hojność wychowawcy

Hojnym albo się jest, albo nie. To trwała właściwość. Są tacy, którzy mogą cieszyć się życiem doświadczanym jako wzajemne obdarowywanie, i tacy, dla których świat jest ugorem, skazującym na walkę o przetrwanie.

Zobacz więcej

Biurko, mebel znaczący

Gdzie ustawić biurko? Co na nim postawić? Co można w nim przechowywać? Z której strony powinno być okno? Czy przy biurku można siedzieć plecami do drzwi? Wbrew pozorom to poważne kwestie, bo decydują o naszym komforcie pracy.

Zobacz więcej

Gry twórczo wykorzystane

Często słyszymy, że szkoła zabija kreatywność uczniów. Nawet jeżeli tak jest, nikt nie powiedział, że nie można jej przywrócić. Można. Na przykład za pomocą gier.

Zobacz więcej

Zdolni zawsze potrzebni

Uzdolnieni uczniowie mogą osiągać znaczące sukcesy lub stać się niespełnionymi geniuszami. Co o tym decyduje?

Zobacz więcej

Choroba psychiczna w domu ucznia

Co robić, gdy w rodzinie ucznia pojawia się choroba psychiczna? Czy w ogóle można coś zrobić? Dla wielu nauczycieli taka sytuacja jest prawdziwym wyzwaniem.

Zobacz więcej

Epidemia kilogramów

Młodzi ludzie lekceważą drugie śniadania, ostatnie posiłki jedzą bardzo późno, warzywa i owoce traktują niemal jak osobistych wrogów. Efekt? Co dziesiąte polskie dziecko ma wyraźną nadwagę. Konieczna jest długa, cierpliwa i przemyślana edukacja już od przedszkola.

Zobacz więcej

Trudna przeszłość „T-dzieci”

Najtrudniejszy okres dla dzieci, które przeżyły traumę, przypada na czwartą klasę szkoły podstawowej. To moment przełomowy – na powierzchnię wychodzą wszystkie, dotychczas skrzętnie ukryte, luki rozwojowe, lęki i nieszczęścia.

Zobacz więcej

Kiedy szkoła przestrasza...

Potwory mieszkają nie tylko pod łóżkiem w dziecięcym pokoju, lecz również pod szkolną ławką. Warto wiedzieć, że wyjątkowo złośliwe i podstępne monstrum spod ławki, znane jako fobia szkolna, może mieć więcej wspólnego z domem niż ze szkołą.

Zobacz więcej

Epidemia samousprawiedliwiania

Pamiętamy rzeczy wybiórczo, o niewygodnych faktach zapominamy. Mamy skłonność do przypisywania sobie chwały za sukces i uchylania się od odpowiedzialności za porażkę. Wszystko w obronie wewnętrznego tyrana – poczucia własnej wartości.

Zobacz więcej

Wymowne milczenie w szkole

Milczenie bywa przejawem lojalności wobec szkoły lub grupy. Wtedy często stoi za nim przekonanie, że „nie kala się własnego gniazda”. Bywa ono silniejsze od poczucia moralności, słuszności czy sprawiedliwości.

Zobacz więcej

Kara surowa... Ale czy skuteczna?

Gdy zależy nam, aby uczeń teraz coś zrobił lub od czegoś się powstrzymał, zagróźmy mu surowymi karami lub obiecajmy znaczne nagrody. Jeżeli natomiast chcemy, by zmienił się na stałe, stwórzmy sytuację, w której sam siebie przekona do dokonania zmian.

Zobacz więcej

Skuteczna praca z rodzicami

Rodzice kształtują postawę dziecka wobec szkoły i nauki, są najlepszym źródłem wiedzy o nim. Mogą być „prawą ręką” nauczyciela, gdy pomagają odrabiać zadania domowe, tłumaczą niezrozumiałe treści.

Zobacz więcej

Projekt, który łączy świat

Edukować to znaczy zasiać, zebrać i znowu zasiać. Projekt „Czytając z Hanką” sieje ziarna tolerancji, zbiera wrażliwość młodych ludzi na zło i znowu sieje ich zaangażowanie w przełamywanie uprzedzeń i przesądów rasowych. Działa już w Brazylii, Indiach i w Polsce.

Zobacz więcej

Moc krytycznego myślenia

Kiedy uczymy młodych ludzi krytycznego myślenia, dajemy im narzędzie potężniejsze od wiedzy. Informacje dosłownie nas zalewają, więc sztuką jest umiejętność oddzielenia prawdy od fałszu, wyciągania właściwych wniosków i wprowadzania ich w życie.

Zobacz więcej

Na dobry początek 7

Mniej więcej półtora roku temu poznałem Reginę Armentano Koenigstein – brazylijską dziennikarkę i działaczkę społeczną. Urocza i drobna, pełna pozytywnej energii. Do Kielc trafiła w poszukiwaniu śladów swojej rodziny. Ona sama urodziła się w Brazylii, ale jej dziadkowie wyjechali przed wojną z Kielc na drugi koniec świata, aby zaznać lepszego życia.

Zobacz więcej

Praktycznie

fot. kieferpix/istockphoto

Pod presją stereotypów

Członkowie grup uważanych za mniej zdolne będą robić wszystko, żeby temu przekonaniu zaprzeczyć. Ich usilne próby prowadzą jednak na ogół do jego potwierdzenia. A przecież istnieją sposoby na to, żeby niczego nie musieli udowadniać.

Zobacz więcej