Psychologia w szkole - 2 / 2008 / Spis treści

Wstęp

Na lato szczególnie...

Sprzeczne i wygórowane oczekiwania wobec szkoły zmuszają nauczycieli do specyficznej pedagogicznej ekwilibrystyki i ciągłego uczenia się – są chyba najbardziej szkolącą się grupą zawodową. Przyglądając się procedurom awansu zawodowego można nabrać autentycznego szacunku dla pracowitości nauczycieli. Niestety, nie zawsze przekłada się to na praktykę szkolną – twierdzi Roman Pomianowski.

Zobacz więcej

Szkoła skażona bezradnością

Od szkoły oczekujemy, że będzie przeciwdziałać wyuczonej bezradności uczniów. Tymczasem sami nauczyciele czują się i często rzeczywiście są bezradni, bo wymaga się od nich niemal cudów! Są sfrustrowani i wypaleni i swoim pesymizmem zarażają również uczniów.

Zobacz więcej

Dlaczego uczniowie są wredni?

W społeczeństwie, w którym dominuje kultura nieufności, szkoła nie może być oazą zaufania. Dlatego w Polsce nauczyciele nie ufają uczniom i rodzicom, a ci ten brak zaufania odwzajemniają. Na tym podłożu rodzą się: nauczycielska pokusa ciągłego kontrolowania, karania i wymuszania posłuszeństwa oraz uczniowskie uniki, oszukiwanie i agresja.

Zobacz więcej

Wszystkiego, co najgorsze, nauczysz się w szkole...

Ci, którzy chcą się łudzić, że szkoła wygląda tak, jak ją pokazują na uroczystych akademiach i festynach dla rodziców, niech lepiej nie czytają tego tekstu! Odsłania on bowiem kulisy prawdziwego szkolnego życia, pokazuje, co naprawdę czują uczniowie i ich nauczyciele, dlaczego tak wiele zła dzieje się w murach szkoły.

Zobacz więcej

Stres można ujarzmić

Istnieją skuteczne strategie radzenia sobie ze stresem. Warto je poznać - nie tylko dla siebie. Znając je, możemy również pomagać swoim uczniom w opanowaniu stresu szkolnego! Stres może motywować i dawać niepowtarzalną szansę na to, by dziecko nauczyło się radzić sobie z trudnymi sytuacjami i zadaniami.

Zobacz więcej

Powiem ci, co zrobiłeś dobrze

Jeżeli nie otrzymujemy informacji zwrotnych dotyczących naszych działań, jeśli nie wiemy, jak inni oceniają nasze zachowanie, to popełniamy więcej błędów albo - w najlepszym razie - wykonujemy zadania na dotychczasowym poziomie, ciągle popełniając te same błędy. Nigdy jednak nie polepszymy działania.

Zobacz więcej

Dlaczego uczeń nie wie, gdzie podpisano unię lubelską

Gdy zobaczysz, że uczeń na twojej lekcji potrafi tylko mechanicznie recytować materiał, nie irytuj się. Potraktuj tę sytuację jako uczniowskie wołanie o pomoc: "bardzo chcę opanować ten materiał, ale nie wiem, jak mam to zrobić?.

Zobacz więcej

WIOSNA, czyli każde dziecko odnosi sukces

Gdy rozpoczynaliśmy w Lublinie akcję "Podzielmy się wiedzą", zastanawiałam się, skąd ja wezmę tylu wolontariuszy do pracy z uczniami, którzy mają problemy z nauką? Czy uda nam się przekonać dzieci i ich rodziców, że one też mają prawo do sukcesu? Okazało się jednak, że przy odrobinie zaangażowania i wysiłku z obu stron możliwe jest zdobywanie - krok po kroku - szczytów!

Zobacz więcej

Pokarało mnie geniuszem

Gdy okazuje się, że w klasie trafił się geniusz, wielu nauczycieli nie wie, czy się z tego cieszyć. Dla niektórych praca z takim uczniem to dopust boży. A przecież jest to prawdziwe wyzwanie dla kompetencji i umiejętności dydaktycznych! Co prawda wymaga od nauczycieli dodatkowej pracy, ale też daje szansę - gdy się kocha uczniów takimi, jacy są - czerpania radości z osiągnięć swoich geniuszów.

Zobacz więcej

Jak wyhodować wychuchola - czyli jak nauczać twórczości

W Polsce panuje przekonanie, że twórczości nie da się nauczyć. Że zdolności twórcze są wrodzone. Najwięksi krytycy idei nauczania twórczości mówią wręcz, że ta cecha to "dar od Boga", a zatem nie da się jej nauczyć tak, jak się uczy tabliczki mnożenia czy struktury fliszu karpackiego... Są w błędzie! Twórczości można uczyć!

Zobacz więcej

Niezdolny prymus? W poszukiwaniu wyjaśnienia pozornego absurdu

Powszechne jest przekonanie, że wysokość ocen szkolnych jest miarą poziomu zdolności. Określenia najlepszy uczeń i uczeń zdolny traktowane są wręcz jako synonimy. Czy słusznie? Czy prymusi są rzeczywiście najzdolniejszymi osobami w szkole?

Zobacz więcej

Kto nie daje się reklamie

Nie zdajemy sobie sprawy, jak często jesteśmy wystawieni na nieuświadomione wpływy. Odkrycia badaczy wyjaśniają wiele zagadek dotyczących funkcjonowania człowieka - nie tylko wpływu reklamy, ale także takich procesów, jak: tworzenie się i funkcjonowanie postaw i stereotypów, uczenie się i pamięć, wartościowanie siebie i świata. Dzięki wiedzy dysponujemy narzędziami, które mogą nam pomóc oprzeć się wpływom społecznym czy reklamie.

Zobacz więcej

Gdy dziecko nie mówi

Gdy małe dziecko długo nie mówi, wiele osób, uspokajając rodziców, powtarza, że przecież ma jeszcze czas. Przywoływane są wówczas opowieści o dzieciach, które nagle zaczęły mówić w wieku trzech, czterech, a nawet pięciu lat. Czy w istocie nie ma się czym martwić?

Zobacz więcej

Po pierwsze - empatia

Maciek wybił szybę w klasie. "O Boże! Czemu on jest taki agresywny? Zasłużył na obniżenie oceny ze sprawowania!" - myśli nauczyciel i szuka szybkich rozwiązań problemu. Ale czy skutecznych? Nie. Dobre rozwiązania potrzebują czasu i empatycznego kontaktu z uczniem, rodzącego się z pytania "Co Maciek właściwie teraz czuje?".

Zobacz więcej

Lekcje (nie)wychowawcze?

Jeżeli szkoła ma być twórcza, to powinna umożliwiać rozwijanie kompetencji emancypacyjnych i krytycznych ucznia na wszystkich zajęciach szkolnych, również na godzinach wychowawczych. Zastanówmy się więc, na ile lekcja wychowawcza jest miejscem/czasem sprzyjającym rozwojowi ucznia.

Zobacz więcej

Żeby szkoła miała sens

Czy można sprawić, by uczniowie stali się aktywni, mieli aspiracje i wytrwale realizowali swoje plany? Można. Ale uda się to tylko wtedy, gdy będą uważali, że ich szkoła to sensowne i życzliwe środowisko, na które mają wpływ. I tylko temu nauczycielowi, który sam tak myśli o szkole i swojej pracy!

Zobacz więcej

Wcześniak w szkole

Jak pokazują statystyki, wcześniaków rodzi się coraz więcej. Rozwój medycyny umożliwia przeżycie dzieciom urodzonym skrajnie przedwcześnie, z wagą niższą niż 1000 gramów. Przedwczesny poród nie pozostaje jednak bez konsekwencji dla dalszego rozwoju dziecka. Niektóre z problemów ujawniają się dopiero, gdy wcześniak idzie do szkoły.

Zobacz więcej

Nowa pani

"W połowie roku szkolnego rozpoczęłam pracę w nowej szkole. Objęłam wychowawstwo w drugiej klasie gimnazjum. Decydując się na tę posadę, nie zdawałam sobie sprawy, jak trudne będzie to wyzwanie. Problemy pojawiły się już na początku. Uczniowie, zżyci z poprzednią wychowawczynią i zaskoczeni naglą zmianą, nie chcieli mnie zaakceptować. Ich niechęć, a chwilami nawet wrogi stosunek odczuwałam na każdym kroku i nie bardzo potrafiłam sobie z tym poradzić. Za wszelką cenę jednak starałam się nie okazywać własnej słabości. Byłam wymagająca i surowa, a w kontaktach z klasą koncentrowałam się na biologii - przedmiocie, którego uczyłam. Jakoś dobrnęłam do końca roku, ale kosztowało mnie to bardzo dużo. Czy można było uniknąć tego stresu?"

Zobacz więcej

Scenariusz: Poczuć własną wartość

Prezentujemy scenariusz dwugodzinnych zajęć dla uczniów na wszystkich poziomach nauczania, których celem jest rozwijanie poczucia własnej wartości. Ćwiczenia można przeprowadzić z uczniami młodszymi i starszymi, oczywiście z uwzględnieniem prawidłowości rozwojowych dzieci i młodzieży.

Zobacz więcej

Na wycieczce klasowej

Jestem wychowawczynią drugiej klasy gimnazjum. Byłam ze swoimi uczniami na wycieczce. Wróciłam okropnie zmęczona i niewyspana. Podczas zwiedzania i zajęć odbywających się w ciągu dnia, uczniowie zachowywali się jak należy, nie było większych problemów. Jednak w nocy nie miałam chwili spokoju. Mimo wcześniejszych ustaleń, że nie mogą opuszczać swoich pokojów po 22.00, bez przerwy przyłapywałam chłopców w pokojach dziewczynek, albo na odwrót. Gdy wychodziłam z jednego pokoju, okazywało się, że w czasie mojej interwencji pozostali uczniowie przemieszczali się z jednego pokoju do drugiego - i znowu w innym pokoju było głośno. Czy jest jakiś sposób, żeby uczniowie podczas wycieczki dali się przespać nauczycielowi?

Zobacz więcej