Psychologia w szkole - 1 / 2009 / Spis treści

Wstęp

Na wiosnę szczególnie...

Nie podoba mi się obraz szkoły przedstawiany w mediach. Bo czego można się dowiedzieć o szkole z prasy czy telewizji? Niczego dobrego. Reakcją na wstrząsające informacje są głosy potępienia i oburzenia – zarówno pod adresem uczniów, jak i nauczycieli.

Zobacz więcej

Uczeń w potrzasku

Uczniowie codziennie doświadczają stresu, bo: nauczyciel nie docenił ich wysiłku i niesprawiedliwie ocenił, koledzy wyśmiali, wychowawca kazał zrobić coś, czego nienawidzą... Dlaczego jedni uczniowie reagują agresją, a inni próbują rozwiązać problem?

Zobacz więcej

Przezwyciężyć zły los

Niektóre dzieci muszą zmagać się z dużymi trudnościami: uzależnieniem lub rozwodem rodziców, biedą... Niektórym z nich udaje się pokonać zły los i osiągnąć sukcesy, inni natomiast poddają się i zasilają szeregi wykluczonych. Od czego zależy sukces w walce z losem?

Zobacz więcej

Sztuka pomagania

Sztuka pomagania polega na selektywnym wspieraniu czyichś dążeń. Jeżeli mój podopieczny stawia opór, to oznacza, że źle go rozumiem albo też źle oceniam, na co jest w tym momencie gotowy. Jeżeli dobrze go rozumiem, pomoc idzie gładko - mówi Marek Liciński.

Zobacz więcej

Daj szansę każdemu

Trudno wymagać od nauczyciela, aby lubił wszystkich uczniów. Nie może jednak swojej niechęci okazywać. Zachęcamy do refleksji, do przyznania się przed sobą: w tej klasie są uczniowie, których lubię i tacy, których nie lubię. Ale też do próby zrozumienia, z czego te preferencje wynikają.

Zobacz więcej

Czego uczeń dowiaduje się w szkole o ludziach? Ukryty program szkoły – cz. 3

Gdyby jedynym źródłem wiedzy uczniów była szkoła, ich obraz świata wyglądałby tak: Polska jest najważniejszym krajem, katolicyzm – najważniejszym wyznaniem, twórcami wartości i kultury są biali ludzie, a istotną rolę w życiu społecznym mogą odgrywać jedynie mężczyźni. To efekt ukrytego programu szkoły.

Zobacz więcej

Żeby uczniowie ufali nauczycielowi

Zbudowanie głębokiej więzi i zaufania jest warunkiem dobrych relacji wychowawczych. Wzajemne zaufanie sprzyja empatii, poczuciu odpowiedzialności za innych, kreatywności i lepszemu wykonywaniu wspólnych zadań. Jak budować zaufanie uczniów? Jak tworzyć poczucie wspólnoty?

Zobacz więcej

Mała Psyche pod ochroną

Coraz więcej dzieci wymaga specjalistycznej opieki, bo ich rozwój psychiczny przebiega z trudnościami. Większość problemów to przejściowe trudności, ale nie wolno ich bagatelizować. Warto wspomagać rozwój psychiczny wszystkich dzieci również wtedy, gdy nie budzi on zastrzeżeń. Jak to robić?

Zobacz więcej

Ciekawość - pierwszy stopień do twórczości

Dlaczego dzieci, ciekawe wszystkiego w pierwszych latach życia, w szkole stają się bierne, niechętnie się uczą, nie mają zainteresowań, nie można ich zmobilizować do działania? Szkoła nie stymuluje ciekawości poznawczej i dlatego ona zanika. Ciekawość wiąże się z odkrywaniem i formułowaniem pytań. Niestety, w polskiej szkole od zadawania pytań jest nauczyciel.

Zobacz więcej

Sukces ucznia zależy od ciebie

Nauczyciel może zarazić dziecko swoją pasją poznawczą, ale może też zniszczyć jego entuzjazm. Co decyduje o sukcesie ucznia w szkole? Dlaczego niektórzy zdolni uczniowie osiągają wyniki poniżej swoich możliwości? Jak ustrzec się błędów, które hamują rozwój uczniów?

Zobacz więcej

Być jak Rockefeller

Czy można dzieci nauczyć, jak być przedsiębiorczym? Można. Im wcześniej, tym lepiej – przekonują eksperci. Przedsiębiorczość nie jest wiedzą, której można się wyuczyć, ani też wrodzonym talentem. Jest postawą, jaką warto kształtować oraz zestawem umiejętności, które należy szkolić za pomocą nowoczesnych, niestandardowych metod.

Zobacz więcej

Nie przegap uzdolnień

Uczeń bardzo zdolny i wybitny jest bezcenny dla nauczycieli i szkoły. Dostarcza potwierdzenia kompetencji nauczyciela, zaś szkole pomaga wspinać się w rankingu tak zwanych najlepszych szkół. Trzeba nauczyć się rozpoznawać go i rozwijać jego talent.

Zobacz więcej

Znudzeni szarą klasą

Uczniom wcale nie jest obojętne, czy uczą się w dużej, czy w małej sali, czy jest ona kolorowa i oryginalnie zaprojektowana, czy też raczej ma bezosobowy, neutralny wystrój. Wystarczy zmienić kolor ścian, by dzieci poczuły się bezpieczniej i lepiej radziły sobie z trudnymi zadaniami. Wystarczy inaczej ustawić krzesła, by zmniejszyć dystans - nie tylko fizyczny, ale i emocjonalny - między dziećmi i nauczycielami.

Zobacz więcej

Pamięć w szkole

Pamięć jest niezbędna do nauki. Uczniom nie wystarczy sam zamiar zapamiętania, powinni umieć stosować strategie pamięciowe. Kształtowanie i rozwijanie ich w szkole musi być włączone w codzienne zajęcia, bo od tego zależy skuteczność przyswajania wiedzy i umiejętności.

Zobacz więcej

Czy możliwe jest wychowanie bez kar?

Jak słyszę o prawach dziecka, to robi mi się niedobrze. Oczywiście, rodzice nie mogą lać dziecka, ale jeżeli raz czy dwa dostanie, to przecież nic się nie stanie. Ja dostawałem klapsy od rodziców i zrozumiałem, co jest złe, a co dobre. Dzieci były bite za karę zawsze i to pomagało. Denerwują mnie te "supernianie", które mówią, że dzieci nie można bić, że da się to zrobić inaczej. Pytanie tylko: jak? Nie każdy jest doskonałym dziecięcym psychologiem.

Zobacz więcej

Ci, którzy dręczą innych

W szkołach uczniowie doświadczają różnych form przemocy. Najtrudniejsza do uchwycenia, udowodnienia i zdiagnozowania jest przemoc psychiczna. Każdy uczestnik życia szkolnego może być sprawcą, jak i ofiarą takiej przemocy. Kim są ci, którzy znajdują przyjemność w zastraszaniu i psychicznym nękaniu innych?

Zobacz więcej

W przedszkolu z mamą - Poradnia

Rok temu podjęłam pracę w jednym z przedszkoli w W. Z wykształcenia jestem nauczycielką nauczania początkowego z wieloletnim stażem w szkole podstawowej. Doświadczenia zdobyte w obu tych placówkach skłaniają mnie do różnych refleksji i przemyśleń, między innymi dotyczących relacji z rodzicami naszych podopiecznych. To, co obserwuję w moim przedszkolu, budzi we mnie zdecydowany sprzeciw.

Zobacz więcej

Jeden za wszystkich. O pracy grupowej - Scenariusz lekcji

Gdy proponujemy uczniom pracę w grupach, najczęściej jest tak, że jeden uczeń pracuje, inni w najlepszym wypadku przyglądają się, często - niestety - przeszkadzają. Dlaczego? Ponieważ nie potrafią pracować w grupie. Wbrew pozorom, nie jest to łatwa umiejętność i należy ją kształcić na każdym poziomie nauczania. Proponuję lekcję, podczas której uczniowie uświadomią sobie, czym jest praca grupowa. Można ją przeprowadzić na każdym poziomie nauczania - od czwartej klasy szkoły podstawowej do trzeciej klasy szkoły ponadgimnazjalnej. I młodsi, i starsi uczniowie będą w niej uczestniczyć równie chętnie.

Zobacz więcej

Siła złego na jednego - W przerwie

Dzwonek na długą przerwę. Nauczyciele spotykają się w pokoju nauczycielskim. Rozmawiają przy kawie. Porównują obserwacje, opowiadają o bieżących kłopotach, wzajemnie sobie doradzają. Pragniemy, abyście także na łamach "Psychologii w Szkole" znaleźli chwilę na przerwę i otrzymali od kolegów i koleżanek nauczycieli odpowiedzi na nurtujące Was pytania. Przedstawiony problem i rady udzielane przez nauczycieli komentuje prof. Jarosław Jagieła.

Zobacz więcej